29 September, 2026 03:07 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર (તસવીર સૌજન્યઃ એઆઇ)
સ્થાનિક અને વૈશ્વિક બજારોમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો (Gold-Silver Price Crash) નોંધાયો છે, જેમાં માત્ર ૩૦ કલાકના ટ્રેડિંગ ગાળામાં કિંમતી ધાતુઓના કોન્ટ્રેક્ટ્સમાં રુપિયા ૧૪,૦૦૦ સુધીનો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. મંગળવારે, ૨૯ સપ્ટેમ્બરે યુએસ ટ્રેઝરી બોન્ડ યીલ્ડમાં ઉછાળો, મજબૂત ડોલર અને વિદેશમાં વ્યાજદરમાં વધારાની આક્રમક શક્યતાઓને કારણે મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રેક્ટ્સમાં ભારે ઘટાડો નોંધાયો હતો.
આ અચાનક આવેલી ગિરાવટે સપ્તાહોથી ચાલી આવતી રેકોર્ડ તેજીને બ્રેક લગાવી દીધી હતી, જેનાથી પ્રોફિટ-બુકિંગ (નફો બુક કરવાની પ્રક્રિયા) ઝડપી બનતા બજારના સહભાગીઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા હતા. કોમોડિટી વિશ્લેષકોએ આ તીવ્ર ઘટાડા માટે સેન્ટ્રલ બેંકના કડક સંદેશાઓ અને બદલાતા મેક્રોઇકોનોમિક સંકેતોને જવાબદાર ગણાવ્યા હતા, જેના કારણે સેફ-હેવન (સુરક્ષિત રોકાણ) તરીકેની માંગ ઘટી હતી અને રોકાણકારોને કિંમતી ધાતુઓમાં નફો બુક કરવાની ફરજ પડી હતી.
મંગળવારે MCX પર ડિસેમ્બર ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ રુપિયા ૪૮૭ અથવા ૦.૩૩ ટકા ઘટીને રુપિયા ૧,૪૮,૧૫૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામની ઇન્ટ્રાડે નીચી સપાટીએ પહોંચ્યા બાદ રુપિયા ૧,૪૮,૪૧૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ પર બંધ રહ્યો હતો. આ અગાઉના ટ્રેડિંગ સેશનમાં રુપિયા ૨,૬૫૧ ના નાટકીય ઘટાડા બાદ જોવા મળ્યું હતું, જેનાથી ૩૦ કલાકના સમયગાળામાં સોનામાં કુલ નુકસાન પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ રુપિયા ૩,૧૦૦ થી વધુ થઈ ગયું હતું.
સ્થાનિક એક્સચેન્જો પર ચાંદીમાં વધુ ગંભીર વેચવાલી જોવા મળી હતી. MCX ડિસેમ્બર સિલ્વર ફ્યુચર્સ મંગળવારે રુપિયા ૨,૯૪૨ અથવા ૧.૨૯ ટકા ઘટીને રુપિયા ૨,૨૪,૫૦૦ પ્રતિ કિલોગ્રામની ઇન્ટ્રાડે નીચી સપાટીએ પહોંચ્યો હતો. સોમવારના રોજ થયેલા લગભગ રુપિયા ૬,૦૦૦ પ્રતિ કિલોગ્રામના તીવ્ર ઘટાડા સાથે મળીને, ચાંદીમાં કુલ નુકસાન રુપિયા ૯,૦૦૦ પ્રતિ કિલોગ્રામની નજીક પહોંચી ગયું હતું, જેનાથી બંને ધાતુઓમાં ૩૦ કલાકની અંદર કુલ કોન્ટ્રેક્ટ ઘટાડો રુપિયા ૧૪,૦૦૦ ની સપાટીએ પહોંચી ગયો હતો.
સ્થાનિક દરોમાં તીવ્ર ઘટાડો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પોટ અને ફ્યુચર્સ બજારોમાં જોવા મળેલી નબળાઈને સીધો દર્શાવે છે. સ્પોટ ગોલ્ડ ૧.૫ ટકાથી વધુ ઘટીને યુએસ ડોલર ૪,૨૨૩.૯૫ પ્રતિ ઔંસ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું, જ્યારે યુએસ ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ યુએસ ડોલર ૪,૨૫૭.૯૦ પ્રતિ ઔંસ પર પહોંચી ગયું હતું. સ્પોટ સિલ્વર એકસાથે ૨.૬ ટકા ઘટીને યુએસ ડોલર ૬૨.૬૪ પ્રતિ ઔંસ થઈ ગયું હતું.
બજારના વ્યૂહરચનાકારોએ નોંધ્યું હતું કે યુએસ ટ્રેઝરી સિક્યોરિટીઝ પર વધતી જતી રિયલ યીલ્ડ અને મજબૂત થઈ રહેલા યુએસ ડોલર ઈન્ડેક્સે નોન-યીલ્ડિંગ બુલિયનમાં રોકાણની તકો અને ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે. યુએસના સકારાત્મક આર્થિક ડેટા અને સતત ફુગાવાની ચિંતાઓએ એવી અપેક્ષાઓને બળ આપ્યું છે કે યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ ઊંચા નીતિગત વ્યાજદરો જાળવી રાખશે અથવા વધારાના દરો લાગુ કરી શકે છે, જેનાથી વૈશ્વિક કોમોડિટી ભાવ પર વધુ દબાણ આવ્યું છે.
ફ્યુચર્સ માર્કેટમાં કડાકાની અસર ભારતના ભૌતિક રિટેલ બુલિયન બજારોમાં પણ જોવા મળી હતી. ટ્રેડ એસોસિએશનના ડેટા અનુસાર, ૨૪-કેરેટ શુદ્ધ સોનાના સ્પોટ રેટ દિલ્હીમાં રુપિયા ૧,૪૮,૩૨૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ, મુંબઈમાં રુપિયા ૧,૪૮,૫૮૦, કોલકાતામાં રુપિયા ૧,૪૮,૩૮૦ અને ચેન્નાઈમાં રુપિયા ૧,૪૯,૦૭૦ રહ્યા હતા. દરમિયાન, ૨૨-કેરેટ સોનું દિલ્હીમાં રુપિયા ૧,૩૫,૯૬૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ અને મુંબઈમાં રુપિયા ૧,૩૬,૧૯૮ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું.
ભૌતિક ચાંદીના ભાવ દિલ્હીમાં રુપિયા ૨,૨૭,૭૬૦ પ્રતિ કિલોગ્રામ, મુંબઈમાં રુપિયા ૨,૨૮,૧૫૦, કોલકાતામાં રુપિયા ૨,૨૭,૮૫૦ અને ચેન્નાઈમાં રુપિયા ૨,૨૯,૦૩૦ પર સ્થિર થયા હતા. રિટેલ બજારના વિશ્લેષકોએ ખરીદદારોને સલાહ આપી હતી કે અંતિમ જ્વેલરી ખરીદીના ઇનવોઇસ પર મૂળ સ્પોટ ભાવ ઉપરાંત વધારાના મેકિંગ ચાર્જિસ, સ્થાનિક કર અને ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) લાગુ થશે. બજારના નિષ્ણાતો અપેક્ષા રાખે છે કે ટૂંક ગાળામાં યુએસ આર્થિક સૂચકાંકો અને ચલણની હિલચાલના આધારે કિંમતી ધાતુઓના ભાવ અસ્થિર રહેશે.
