શારદીય નવરાત્રિ અધર્મ પર ધર્મની ફતેહનો ઉત્સવ છે. મા દુર્ગાએ મહિષાસુર સાથે ૯ દિવસ અને ૯ રાત યુદ્ધ કરીને દસમીના દિવસે વિજય મેળવ્યો એના માનમાં ઊજવાતું આ પર્વ ભારતનો લૉન્ગેસ્ટ ફેસ્ટિવલ છે. આજથી જ આ શુભ-મંગલ જશનનું મંગલાચરણ થઈ રહ્યું છે ત્યારે એક નહીં, શ્રી શક્તિનાં નવેનવ રૂપોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતાં મંદિરોની માનસયાત્રા કરીએ
નોરતાંનું મહાપર્વ કેવળ ધાર્મિક અનુષ્ઠાન નથી. આ કાળખંડ સાથે શારીરિક, આત્મિક અને બ્રહ્માંડીય શુદ્ધીકરણનો દૃષ્ટિકોણ જોડાયેલો છે. શારીરિક શુદ્ધીકરણના વૈજ્ઞાનિક અભિગમ વિશે સૌને ખ્યાલ છે જ કે બે ઋતુના સંધિકાળમાં થતી ફિઝિકલ ઊથલપાથલથી મુક્ત થવા સાત્ત્વિક આહાર, ફળાહાર, રાત્રિચર્યા તથા શારીરિક હલનચલન કરવાથી શરીરનું ડીટૉક્સિફિકેશન થાય છે. એ જ રીતે આ દિવસોમાં કરવામાં આવતી શક્તિસ્વરૂપની સાધના મન-આત્મામાં છુપાયેલા મોહ, લોભ, અહંકાર, કામ-વાસના જેવા આંતરિક અસુરોને ખદેડી નાખીને અંતરમન શુદ્ધ કરે છે. બ્રહ્માંડીય ઊર્જાને ચેતનવંતી કરવાની વાત કરીએ તો આ સમયમાં સૂર્યદેવ દક્ષિણાયનમાં હોવાથી બ્રહ્માંડની ચેતના ક્ષીણ થવા લાગે છે. ત્યારે માતૃશક્તિની આરાધના સમસ્ત અંતરીક્ષના ચૈતન્યને જાગૃત કરીને સૃષ્ટિને ફરી જીવંત બનાવે છે.
વળી વેદિક ધર્મે તો વધુ ઊંડાણમાં જઈ આ પર્વના ૯ દિવસને ૩ ગુણમાં વિભાજિત કર્યા છે અને ઋષિમુનિઓએ મનુષ્યજાતના કલ્યાણાર્થે તેનામાં રહેલા એ દોષોનો નાશ કરવા નવેનવ દિવસ દેવીમાતાનાં ભિન્ન-ભિન્ન સ્વરૂપોની પૂજા-સાધના કરવાનું સૂચન કર્યું છે. આપણા દેશમાં એ દૈવી રૂપોને સમર્પિત અનેક મંદિરો પણ છે. આજે આ શૃંખલાનાં પૌરાણિક-પ્રાચીન મંદિરો વિશે જાણીએ.
11 October, 2026 04:35 IST | Mumbai | Alpa Nirmal
