Gujarati Mid-day

ઇ-પેપર

વેબસ્ટોરીઝ

વેબસ્ટોરીઝ



સુરતનાં ગાઢ જંગલોને ખૂંદવા માટે શરૂ થઈ જંગલ સફારી

ફૉરેસ્ટ બે‌ધિંગ માટે શ્રેષ્ઠ સ્થળ ગણાતા કેવડી ઇકો-ટૂરિઝમ સાઇટથી વનવિભાગ દ્વારા પાંચ કિલોમીટરની સફારી શરૂ થઈ છે.

22 November, 2026 02:31 IST | Surat | Shailesh Nayak


પંજાબના સુલતાનપુર લોધી શહેરમાં હજીયે ગુરુનાનકની હાજરી અનુભવાય છે

કાર્તિકી પૂર્ણિમા સિખ સંપ્રદાયના સ્થાપક ગુરુનાનકની જન્મજયંતી છે. હાલમાં પાકિસ્તાનમાં આવેલા નનકાના સાહિબ ગામમાં જન્મેલા નાનકજીએ ભારતના સુલતાનપુર લોધીમાં ૧૪-૧૫ વર્ષ ગાળ્યાં છે. ઇન ફૅક્ટ, આ શહેરમાં જ તેમને દિવ્ય જ્ઞાનની પ્રાપ્તિ થઈ હતી.  ‍વિશ્વમાં અઢીથી ૩ કરોડ લોકો સિખ ધર્મ પાળે છે. દુનિયાની કુલ ૮.૩ અબજની આબાદી સામે આ આંકડો સાવ નાનકડો છે છતાં સિખ્ખિઝમ વર્લ્ડનો ફિફ્થ લાર્જેસ્ટ રિલિજન છે. ‘ઈશ્વરનું સતત સ્મરણ’ (નામ જપો), ‘દરેક કાર્યમાં ઈમાનદારીનું પાલન’ (કિરત કરો) અને ‘નાત-જાતના ભેદભાવ વિના જરૂરિયાતમંદોને મદદ અને ભોજન આપો’ (વંડ છકો) જેવા ૩ મુખ્ય સિદ્ધાંતો પર આધારિત સિખ ધર્મ મૂર્તિપૂજાને નથી માનતો; પરંતુ આ ધર્મના સ્થાપક ગુરુ નાનકદેવ તથા તેમણે આપેલો સંદેશ દરેક સિખ અનુયાયી માટે શાશ્વત સત્ય છે. આથી જ નાનકદેવનો જન્મદિવસ દેશ-વિદેશમાં વસતા દરેક નાના-મોટા સિખ માટે મોટું પર્વ છે. આ દિવસે દુનિયાભરનાં ગુરુદ્વારાઓમાં ‘ગુરપુરબ’ નામનો ઉત્સવ મનાવાય છે જેમાં દરેક સિખ બચ્ચો ભાગ લે છે. પંજાબના કપૂરથલા શહેરથી ૨૬ કિલોમીટર દૂર આવેલા સુલતાનપુર લોધીનાં મુખ્ય ગુરુદ્વારાઓમાં ગુરપુરબનો મહોત્સવ ખૂબ ધૂમધામથી મનાવવામાં આવે છે. ધાર્મિક સ્થળો સહિત સિખોનાં ઘરોને પણ સાફસફાઈ કરીને ફૂલો તથા રોશનીથી શણગારવામાં આવે છે. ગુરુપર્વના બે દિવસ પૂર્વેથી ૪૮ કલાકના અખંડ પાઠ સાથે કીર્તન પણ થાય છે. આ ઉપરાંત કાર્તિકી પૂર્ણિમાની વહેલી સવારે પ્રભાતફેરી તથા નગર કીર્તનનું આયોજન કરવામાં આવે છે. આ દિવસે કથા, અરદાસ, કડા પ્રસાદ ઉપરાંત ગુરુદ્વારાઓમાં મોટા પાયે લંગરનું આયોજન કરવામાં આવે છે જેમાં દરેક ધર્મ અને વર્ગના લોકોની કોઈ ભેદભાવ વગર ભોજનસેવા કરવામાં આવે છે. વેલ, ગુરપુરબ બે દિવસ પછી જ છે એટલે એ દિવસે તો અહીં પહોંચવું દરેક તીર્થાટનપ્રેમી માટે શક્ય નથી એટલે હવે પંજાબ જવાનું થાય ત્યારે સુલતાનપુર લોધીનાં આ પાંચ પવિત્ર ગુરુદ્વારાઓમાં ચોક્કસ જઈશું એવા પ્રૉમિસ સાથે આ ધાર્મિક સ્થાનકોની માનસયાત્રા કરીએ. ક્યાં રહેવું? કઈ રીતે જવું? ‘પૅરિસ ઑફ પંજાબ’ કહેવાતું કપૂરથલા શહેર ઐતિહાસિક મહેલો અને રાજવી બાગાનો માટે દુનિયાભરના ટૂરિસ્ટોમાં ફેમસ છે. આ ઉપરાંત અહીં ભારતીય રેલવેએ કોચ મૅન્યુફૅક્ચરિંગ યુનિટ સ્થાપ્યું છે. તેજસ ટ્રેનના હાઈ-સ્પીડ કોચ અહીં જ નિર્માણ પામ્યા છે. આગળ કહ્યું એમ સુલતાનપુર લોધી કપૂરથલાથી માત્ર ૨૭ કિલોમીટરના અંતરે આવેલું છે. વળી ટૂરિઝમ માટે પૉપ્યુલર શહેર હોવાથી અહીં પણ હોટેલ બુક કરી શકાય અથવા સુલતાનપુર લોધીમાં પણ અનેક ઑપ્શન છે જ. આ રૂટ પર દેશવિદેશથી ભક્તો અને NRIનું આવાગમન ભારે માત્રામાં હોવાથી અહીં અનેક રિસૉર્ટ તથા તારાંકિત હોટેલો છે. ગુરુદ્વારાના શહેર સુલતાનપુર પહોંચવા મુંબઈથી બાય રેલવે જાઓ કે હવાઈ જહાજ દ્વારા, લેન્ડિંગ પૉઇન્ટ જાલંધર જ બનાવવું પડે. જાલંધર અહીંથી ૫૦ કિલોમીટરના ડિસ્ટન્સે છે અને બૉર્ડર ટાઉન અમ્રિતસર ૭૫ કિલોમીટર દૂર. અહીંથી સરકારી તથા ખાનગી વાહનોની સર્વિસ મળી જ રહે છે. એ જ રીતે રાજ્યના અન્ય મોટા ટાઉનથી પણ સુલતાનપુર લોધી જવાનું સરળ પડે છે. પૉઇન્ટ્સ ટુ બી નોટેડ  મોટા ભાગનાં ગુરુદ્વારા સવારના પાંચથી રાત્રે ૮ વાગ્યા સુધી ખુલ્લાં રહે છે. હા, તહેવારો તથા મુખ્ય દિવસોમાં રાત્રે મોડે સુધી ખુલ્લાં રહે છે.  ગુરુદ્વારામાં સવારે અને સાંજે થતી અરદાસ (પ્રાર્થના)માં સામેલ થવું અત્યંત શાતાદાયક અનુભવ બની રહે છે. એ જ રીતે લંગરમાં, કમ્યુનિટી કિચનમાં કે જૂતાઘર, સફાઈઘર આદિમાં સેવા પ્રદાન કરવાનો અવસર પણ ચૂકવા જેવો નથી. આ સ્થળે ‘હું’ ઓગળી જાય છે અને મન-મસ્તક અત્યંત હલકું ફીલ કરે છે.  ગુરુમુખી કે પંજાબી ભાષા ન સમજાતી હોય છતાં કીર્તન, ભક્તિગાયન કે ભજન સાંભળવાનો ચાન્સ ડોન્ટ મિસ.  સુલતાનપુર લોધીમાં ગુરુદ્વારા ઉપરાંત સિંહ ભવાની મંદિર, રાધે-કૃષ્ણ મંદિર, કટાગરા ગિરિ મંદિર, શિવજી તથા ભૈરોનાં મંદિરો પણ છે. એ જ રીતે ચિટ્ટી મસ્જિદ, પીર ગબાજી, પંજ પીરની વિઝિટ પણ કરી શકાય.  કપૂરથલામાં યુરોપિયન આર્કિટેક્ચરલ સ્ટાઇલમાં બનેલા જગતજિત પૅલેસ તથા શાલિમાર બાગ કપૂરથલાના સમૃદ્ધ તથા શાહી ઇતિહાસને બયાન કરે છે તો મૉરોક્કોની ગ્રૅન્ડ મસ્જિદની કૉપી સમાન મૂરિશ મસ્જિદ તો માશાઅલ્લાહ છે. ગુરુદ્વારા શ્રી અંતર્યામી આર્કિટેક્ચરલ માર્વેલ છે ‘હિન્દુ-મુસલમાન એક છે’ એમ કહેનાર ગુરુનાનકને એક વખત મુસ્લિમો નમાજ પઢવા મસ્જિદમાં લઈ ગયા. બાબા ત્યાં ગયા તો ખરા પણ ઊભા રહ્યા, નમાજ ન પઢી. ત્યારે મુસલમાનોએ કહ્યું કે ‘તમે કહો છો કે હિન્દુ-મુસ્લિમ સમાન છે તો તમે કેમ ખુદાની બંદગી ન કરી?’ ત્યારે નાનકજીએ જવાબ આપ્યો કે ‘તમે પણ ક્યાં ખરા અર્થમાં નમાજ પડી છે? તમે ફક્ત શારીરિક ક્રિયા કરી. બાકી તમારું મન તો સંસારનાં વિવિધ કાર્યોમાં ભટકે છે.’ એમ કહીને કોના મનમાં શું ચાલી રહ્યું હતું એ જણાવતાં મુસ્લિમોએ બાબા નાનકને પ્રણામ કર્યા હતા અને તેઓ અંતર્યામી હોવાનું માન્ય રાખ્યું હતું. આ ઘટના જ્યાં ઘટી ત્યાં આજે ખૂબ જ શાનદાર ગુરુદ્વારા છે જેની આર્કિટેક્ચર શૈલી બેમિસાલ છે.

22 November, 2026 02:29 IST | Mumbai | Alpa Nirmal


બળ, બુદ્ધિ, વિદ્યા દેહુ મોહિઃ હનુમાનજી પાસે આ બધું શું કામ માગીએ છીએ?

બુદ્ધિનો અર્થ થયો વ્યાવહારિક કુશળતા અને વિદ્યાનો અર્થ થયો આધ્યાત્મિક વિદ્યા. ‘સા વિદ્યા યા વિમુક્તયે...’ જે તમને મુક્તિ આપે એ વિદ્યા. માણસ પાસે પરા અને અપરા બન્ને પ્રકારની વિદ્યા હોવી જોઈએ.

20 November, 2026 04:01 IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Correspondent


તમારા પાર્ટનર સાથે તમે માનસિક સ્તરે ચીટિંગ તો નથી કરી રહ્યાને?

શારીરિક ચીટિંગને આપણે મોટો ગુનો ગણીએ છીએ, પણ મેન્ટલ ચીટિંગ મોટા ગુના તરફનું પહેલું ગંભીર કદમ સમજી શકાય.
18 November, 2026 02:13 IST | Mumbai | Jigisha Jain
પ્રતીકાત્મક તસવીર ડૉક્ટર ડાયરી

મિડ-લાઇફ ક્રાઇસિસને જેટલી વહેલી ઓળખશો એટલા ફાયદામાં રહેશો

સામાન્ય રીતે લોકો માને છે કે એક્સ્ટ્રામૅરિટલ અફેર માત્ર ફિઝિકલ અટ્રૅકશનને કારણે જન્મે છે; પણ ના, એવું નથી. ક્લિનિકલ અનુભવ કહે છે કે ચાલીસ કે પિસ્તાલીસની ઉંમરે શરૂ થતાં મોટા ભાગનાં અફેર્સ પાછળ સેક્સ નહીં પણ સાઇકોલૉજિકલ ઇનસિક્યૉરિટી અને એકલવાયાપણું. 12 November, 2026 04:14 IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Correspondent
પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર ડૉક્ટર ડાયરી

પૈસાની છૂપી લેવડદેવડ શું બેડરૂમ સુધી પહોંચીને કડવાશ ઉમેરી શકે?

સાઇકોલૉજીમાં આવી ઘટનાને એટલે કે લાઇફ-પાર્ટનરથી છુપાવીને કરવામાં આવતા ફાઇનૅન્શિયલ વહીવટોને ફાઇનૅન્શિયલ ઇનફિડેલિટી એટલે કે નાણાકીય બેવફાઈ કહેવાય છે અને આ વાતને સિરિયસ્લી જોવામાં પણ આવે છે. 26 October, 2026 05:44 IST | Mumbai | Dr. Mukul Choksi
પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર ડૉક્ટર ડાયરી

દેખાવની લઘુતાગ્રંથિને લીધે સંબંધોમાંથી હૂંફ સુકાતી જાય ત્યારે શું કરવું?

સાઇકોલૉજી અને સેક્સોલૉજીની દૃષ્ટિએ સેક્સ એ માત્ર એક્સરસાઇઝ નથી પણ મનની મુક્તિ છે. તમે જ્યારે બેડરૂમમાં પોતાના બૉડીને લઈને સેલ્ફ-કૉન્શ્યસ રહો છો ત્યારે તમારું મન આનંદ અને ઉત્તેજના માણવાને બદલે ડિફેન્સ મોડમાં આવી જાય છે, જે સંબંધો માટે ખરાબ છે. 19 October, 2026 05:09 IST | Mumbai | Dr. Mukul Choksi





આ કૅફે તમને ૯૦ના દાયકાના સમયમાં લઈ જશે

બાંદરાની ધ ટક શૉપમાં પૉપિન્સ, ફટાફટ અને ચિકલેટ્સથી લઈને ઑલ્ડ સ્કૂલ કૅન્ડીઝ સુધીની આઇટમો મળે છે
21 November, 2026 02:29 IST | Mumbai | Darshini Vashi
રૂ. 450ટર્કિશ કૅરૅમલ ટ્રેસ લચેસ અને  રૂ, 415 સ્ટ્રૉબેરી પિસ્તા કુનાફા

સ્ટ્રૉબેરી વિથ કુનાફાનું કૉમ્બિનેશન કેવું રહેશે?

બાંદરામાં આવેલી ઝારો બેકહાઉસમાં સ્ટ્રૉબેરી પિસ્તા કુનાફા અને સ્કૂપેબલ ચીઝકેક જેવાં યુનિક ડિઝર્ટ મળે છે 21 November, 2026 02:25 IST | Mumbai | Darshini Vashi
સંજય ગોરડિયા

પહેલી વાર ગુજરાતમાં મુંબઈ જેવી ભાજી મળી

માળું બેટું, મને ક્યારેય એ નથી સમજાતું કે પાંઉભાજીમાં ભાજી સાથે ગળ્યા પાંઉ કોણ આપે? ગુજરાતમાં જ્યાં જુઓ ત્યાં ગળ્યા પાંઉ જ હોય છે 21 November, 2026 02:20 IST | Mumbai | Sanjay Goradia
પેરી-પેરી સાતપડી પૂરી

આજની રેસિપી: પેરી-પેરી સાતપડી પૂરી

પૂરીને ૨–૩ મિનિટ માટે પ્રી-હીટેડ અવન અથવા ઍર-ફ્રાયરમાં હળવી ગરમ કરો. જેથી મસાલો સરસ રીતે ચોંટી જાય અને પૂરી ક્રિસ્પી રહે. સમારેલી કોથમીર નાખીને સર્વ કરો. 20 November, 2026 02:30 IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Correspondent



સુરતનાં ગાઢ જંગલોને ખૂંદવા માટે શરૂ થઈ જંગલ સફારી

ફૉરેસ્ટ બે‌ધિંગ માટે શ્રેષ્ઠ સ્થળ ગણાતા કેવડી ઇકો-ટૂરિઝમ સાઇટથી વનવિભાગ દ્વારા પાંચ કિલોમીટરની સફારી શરૂ થઈ છે.

ફૉરેસ્ટ બે‌ધિંગ માટે શ્રેષ્ઠ સ્થળ ગણાતા કેવડી ઇકો-ટૂરિઝમ સાઇટથી વનવિભાગ દ્વારા પાંચ કિલોમીટરની સફારી શરૂ થઈ છે.

22 November, 2026 02:31 IST | Surat | Shailesh Nayak

વુલન ટોટ બૅગ્સ

હવે વુલન ટોટ બૅગ્સનો જમાનો

સામાન્ય લેધર બૅગ્સના બદલે અત્યારે જાડા વુલન થ્રેડ, હૅન્ડ-નિટેડ ફૅબ્રિકવાળી મોટી ટોટ બૅગ્સ ખૂબ જ લોકપ્રિય થઈ રહી છે. એ તમારાં ગરમ કપડાં જેવાં કે સ્વેટર કે શૉલ સાથે પર્ફેક્ટલી મૅચ થાય છે અને વિન્ટર લુકને વધારે આકર્ષક બનાવે છે
20 November, 2026 02:48 IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Correspondent

This website uses cookie or similar technologies, to enhance your browsing experience and provide personalised recommendations. By continuing to use our website, you agree to our Privacy Policy and Cookie Policy. OK