સાંસ્કૃતિક સંસ્થાના કાર્યક્રમો દ્વારા વડીલોને પ્રસન્નતા આપવાનો સંતોષ અનેરો હોય છે

સાંસ્કૃતિક સંસ્થાઓ દ્વારા યોજાતા સંગીત, નાટક, ભજન અને પ્રવાસ જેવા કાર્યક્રમો વડીલોને આનંદ આપે છે. આવા કાર્યક્રમોથી તેઓ જૂના મિત્રો સાથે જોડાય છે, એકલવાયાપણું ઘટે છે અને સમાજમાં પોતાની ઉપયોગિતા અનુભવાય છે.

વિજય પારેખ

સાંસ્કૃતિક સંસ્થા માત્ર કાર્યક્રમોનું આયોજન કરતી સંસ્થા નથી, સમાજના વિવિધ વર્ગોને એકસાથે જોડવાનું અને તેમના જીવનમાં ખુશીની ક્ષણો લાવવાનું એક સુંદર માધ્યમ પણ છે. ખાસ કરીને આપણા વડીલો માટે આવા કાર્યક્રમોનું મહત્ત્વ ખૂબ જ વિશેષ હોય છે. જીવનના અનેક ઉતાર-ચડાવ પાર કરી ચૂકેલા વડીલો જ્યારે સંગીત, નાટક, હાસ્ય, ભજન કે પ્રવાસ જેવી પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાય છે ત્યારે તેમના ચહેરા પર જોવા મળતી પ્રસન્નતા ખરેખર અમૂલ્ય હોય છે.
આજના ઝડપી અને દોડધામભર્યા યુગમાં દરેક વ્યક્તિ પોતાની જવાબદારીઓમાં વ્યસ્ત છે. યુવાન પેઢી નોકરી, વ્યવસાય અને અન્ય કામોમાં રોકાયેલી રહે છે. પરિણામે પરિવારોમાં વડીલો પાસે સમય હોવા છતાં તેમની સાથે બેસીને વાત કરનાર કે તેમને પોતાની સાથે જોડનાર લોકો ઓછા થઈ જાય છે. આવી પરિસ્થિતિમાં સાંસ્કૃતિક સંસ્થાઓ દ્વારા યોજાતા કાર્યક્રમો વડીલો માટે માત્ર મનોરંજનનું સાધન નથી રહેતા, તેમને સમાજ સાથે પુનઃ જોડાયેલા હોવાનો એક સુંદર અનુભવ કરાવે છે.
વડીલો જ્યારે આવા કાર્યક્રમમાં આવે છે ત્યારે તેઓ પોતાના જૂના મિત્રો અને પરિચિતોને મળે છે, જૂની યાદો તાજી કરે છે, મુક્ત મને હસે છે અને થોડા સમય માટે રોજિંદી ચિંતાઓથી દૂર થઈ જાય છે. સંગીત અને નાટક જેવા કાર્યક્રમો વડીલોના મનને ખાસ સ્પર્શે છે, જૂનાં ગીતો તેમને તેમની યુવાનીના દિવસોની યાદ અપાવે છે. આ ઉપરાંત સામૂહિક પ્રવાસ, બસમાં સાથે ગીતો ગાવાં, એકસાથે ભોજન કરવું આ બધી પ્રવૃત્તિઓ તેમના જીવનમાં નવી તાજગી અને ઉત્સાહ ભરી દે છે.
કોઈ પણ સંસ્થા માટે સાચી ઉપલબ્ધિ કાર્યક્રમની ભવ્યતા કે એનો ખર્ચ નથી. સાચી સફળતા તો ત્યારે જ ગણાય જ્યારે કાર્યક્રમ પૂરો થયા પછી કોઈ વડીલ પ્રેમથી કહે કે ‘આજે ખૂબ સરસ લાગ્યું, થોડા સમય માટે બધું ભૂલી ગયા.’ આ એક જ વાક્યમાં આયોજકોની મહિનાઓની મહેનતનું મૂલ્ય સમાઈ જાય છે.
આવાં આયોજનો કરતી વખતે વડીલોને માત્ર પ્રેક્ષક તરીકે નહીં, સંસ્થાના પરિવારજન તરીકે જોવામાં આવે એ જરૂરી છે. તેમને સન્માન આપવું, તેમની સુવિધાનું ધ્યાન રાખવું અને તેમની સલાહ લેવી એ સંસ્થાની સામાજિક જવાબદારી છે. વડીલો આપણા સમાજની જીવંત મૂડી છે. તેમની સેવા કરવી અને તેમના ચહેરા પર સ્મિત લાવવું એ આપણી સંસ્કૃતિ અને સંસ્કારનું પ્રતિબિંબ છે. વડીલો જ્યારે હૃદયપૂર્વક આશીર્વાદ આપે છે અને કહે છે કે ‘આવો કાર્યક્રમ ફરી કરજો’ ત્યારે સમજવું કે આપણી સાંસ્કૃતિક સેવા સાચા અર્થમાં સફળ થઈ છે.
યાદ રહે કે વડીલોના અનુભવો અને માર્ગદર્શન નવી પેઢી માટે સંસ્કારનો અમૂલ્ય વારસો છે જે આવા મંચ દ્વારા સહજ રીતે હસ્તાંતરિત થાય છે. આવા કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેવાથી વડીલોનું એકલવાયાપણું દૂર થાય છે, જે તેમના માનસિક સ્વાસ્થ્યમાં અને આત્મબળમાં વધારો કરે છે. સમાજમાં વડીલોનું સ્થાન માત્ર ઉપદેશકનું નથી. તેઓ આપણી સંસ્કૃતિના સાચા સંરક્ષક છે જેમને સન્માન આપવું આપણી ફરજ છે. જ્યારે વડીલને અનુભવાય કે તેમની હાજરી અને વિચારો સમાજ માટે આજે પણ ઉપયોગી છે ત્યારે તેમના જીવનમાં એક નવી ઊર્જાનો સંચાર થાય છે.

-વિજય પારેખ