30 January, 2026 11:49 AM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Correspondent
મેટલ ઍન્ડ સ્ટેનલેસ સ્ટીલ મર્ચન્ટ્સ અસોસિએશનના ભૂતપૂર્વ પ્રેસિડન્ટ જિતેન્દ્ર શાહ અત્યારે ફેડરેશન ઑફ અસોસિએશન્સ ઑફ મહારાષ્ટ્રના પ્રેસિડન્ટ હોવાની સાથે નૅશનલ ટ્રેડર્સ વેલ્ફેર બોર્ડના બોર્ડ-મેમ્બર છે અને દિલ્હીમાં મહારાષ્ટ્રને રિપ્રેઝન્ટ કરે છે
ભારતમાં સોનું અને ચાંદી માત્ર કીમતી ધાતુ નથી પરંતુ એક આમ નાગરિકના જીવન સાથે સંકળાયેલું મહત્ત્વનું પરિબળ છે. આપણા લગ્નપ્રસંગો સોના-ચાંદીથી પૂરા થતા હોય છે. આપણે ત્યાં લગભગ દરેક ઘરમાં સોના-ચાંદીના દાગીનાનું હોવું સામાન્ય છે. એની સાથે આપણે ત્યાંના લોકોનો સ્ટેટસનો નહીં પણ લાગણીનો સંબંધ છે. આ જ કારણ છે કે અત્યારે જે નાટ્યાત્મક રીતે સોના-ચાંદીના ભાવો વધ્યા છે એ અચંબિત કરનારા અને ચિંતા ઉપજાવનારા છે. યાદ રાખજો કે આ નૉર્મલ ભાવવધારો નથી, આ ઍબ્નૉર્મલ છે. એ વાત સાવ સાચી કે સોનું હંમેશાં વધ્યું છે, પરંતુ આ ઝડપે નહીં. આમાં કોઈક જુદો ખેલ ચાલી રહ્યો હોય, સટ્ટાબજાર સક્રિય થયું હોય અને એની કિંમતને કૃત્રિમ રીતે વધારવામાં આવી રહી હોય એવી સંભાવનાઓ ખૂબ જ સ્ટ્રૉન્ગ છે અને એટલે જ જરૂર છે કે હવે સરકારનો હસ્તક્ષેપ થાય. ક્યાંક આ ગાંડા હાથીને કન્ટ્રોલની જરૂર છે અને સરકારના નિયંત્રણ વિના એ નહીં અટકે.
જસ્ટ વિચાર કરો કે જે ચાંદીનો ભાવ એક લાખ ચાલીસ હજાર હોય એ ગણતરીના દિવસોમાં ત્રણ લાખ ૬૦ હજાર થઈ જાય એ સામાન્ય ભાવવધારો નથી. સોનું પણ જે તેજીથી વધ્યું છે અને દોઢ-બે મહિનામાં સીધો ૬૦ હજારનો ઉછાળો આવ્યો એ પણ ઍબ્નૉર્મલ છે. ઘણી દલીલો થઈ રહી છે કે દુનિયામાં અસ્થિરતા છે; ચીન, રશિયા સોનું-ચાંદી ખરીદીને અમેરિકન ડૉલરને પ્રભાવિત કરવા માગે છે વગેરે-વગેરે. વૉટેવર કારણ આપો, એ પછીયે ચાર-પાંચગણો વધારો થવો અસ્વાભાવિક છે અને એટલે જ સરકાર હવે આમાં હસ્તક્ષેપ કરે એ જરૂરી છે. લગભગ ચારેક વર્ષ પહેલાં નિકલ નામની ધાતુનો ભાવ આમ જ એકાએક પંદર હજારમાંથી એક મહિનામાં લાખ રૂપિયા પર પહોંચી ગયો હતો. સટ્ટાબજારની જ કમાલ હતી અને જેવું સરકારના હસ્તક્ષેપથી MCX પર એનું ટ્રેડિંગ બંધ થયું કે એના ભાવમાં નિયંત્રણ આવવાનું શરૂ થયું હતું. આ સ્થિતિમાં માત્ર કૉમનમૅન નહીં પણ સોના-ચાંદીના વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા ઘણા નાના વેપારીઓનું ઉઠમણું થઈ જશે. આ બિઝનેસ ઉધારી પર ચાલતો હોય છે. એમાં નાના વેપારીએ ઓછા ભાવમાં વ્યાજ પર લાવેલા પૈસાથી સોનું ખરીદ્યું હોય અને પછી આ ભાવ સાથે સોનું પાછું આપવાનું આવે ત્યારે તેઓ નહીં પહોંચી શકે. બહુ ખરાબ સ્થિતિ નિર્માણ થવાનું શરૂ થઈ ગયું છે.
આની વચ્ચે આમ આદમીને તો એમ જ કહીશ કે ભલે રહ્યાં તમારાં સંતાનોનાં લગ્ન, અત્યારે ખેંચાઈને સોનું કે ચાંદી ખરીદવાની કોઈ જરૂર નથી. અત્યારે તેમને રોકડી રકમ આપી દો કારણ કે અત્યારે જે ભાવો છે એ સાચી રીતે વધેલા નથી એ તો સો ટકા સાચું છે અને બહુ જલદી એમાં બદલાવ આવે એવી પૂરી સંભાવના છે.
