01 February, 2026 01:30 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર
કેન્દ્રીય નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણ રવિવારે લોકસભામાં 2026-27નું બજેટ રજૂ કરશે, જેમાં "બાયોફાર્મા શક્તિ" ની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવશે. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતને દવા ઉત્પાદનમાં આત્મનિર્ભર બનાવવાનો અને નવા રોગો સામે લડવાનો છે.
કેન્દ્રીય નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણ રવિવારે લોકસભામાં 2026-27નું બજેટ રજૂ કરશે. આ તેમનું સતત નવમું બજેટ છે. તેમના બજેટમાં, તેમણે ભારતીય અર્થતંત્ર અને આરોગ્ય પર કેન્દ્રિત અનેક જાહેરાતો કરી. નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે ₹10,000 કરોડના બજેટ સાથે "બાયોફાર્મા શક્તિ" યોજનાની જાહેરાત કરી. તેમણે કહ્યું, "ભારતમાં ડાયાબિટીસ, કેન્સર અને સ્વયંપ્રતિરક્ષા રોગો (રોગપ્રતિકારક શક્તિ સંબંધિત રોગો) જેવા રોગોના કેસોમાં ઝડપથી વધારો થતાં, આ પગલું ભરવું જરૂરી છે."
સરકારે આ યોજના માટે ₹10,000 કરોડનું મોટું ભંડોળ ફાળવ્યું છે. આનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે સંશોધન અને વિકાસ (R&D) માટે કરવામાં આવશે. અત્યાર સુધી, ભારત જેનરિક દવાઓ (સસ્તી નકલો) બનાવવામાં અગ્રેસર હતું, પરંતુ હવે સરકાર ખાતરી કરવા માંગે છે કે ભારત પણ નવી અને જટિલ દવાઓનું ઉત્પાદન ઘરે કરે.
ખરેખર, ભારતમાં રોગની પેટર્ન બદલાઈ રહી છે. ભૂતકાળમાં, ચેપી રોગો (જેમ કે મેલેરિયા અને કોલેરા) વધુ પ્રચલિત હતા, પરંતુ હવે જીવનશૈલી સંબંધિત રોગો વધી રહ્યા છે, જેમાં...
ડાયાબિટીસ: ભારતને વિશ્વની "ડાયાબિટીસ રાજધાની" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. વધુ સારી અને સસ્તી સારવારની જરૂર છે.
કેન્સર: કેન્સરની સારવાર હજુ પણ ખૂબ ખર્ચાળ છે. સ્વદેશી દવાઓનો વિકાસ તેને સામાન્ય માણસની પહોંચમાં લાવશે.
સ્વયંપ્રતિરક્ષા રોગો: એવા રોગો જેમાં શરીરની પોતાની રોગપ્રતિકારક શક્તિ પોતે જ શરીરને નુકસાન પહોંચાડવાનું શરૂ કરે છે. આ માટે "જૈવિક" દવાઓની જરૂર પડે છે, જે ખૂબ ખર્ચાળ છે.
બાયો ફાર્મા શક્તિ (Bio Pharma Shakti) એક નવી યોજના છે, જેનું પૂરું નામ બાયો ફાર્મા સ્ટ્રેટેજી ફોર હેલ્થ એડવાન્સમેન્ટ થ્રુ નોલેજ ટેકનોલોજી (Knowledge Technology) અને ઇનોવેશન છે. આ યોજના આજે કેન્દ્રીય બજેટ 2026 માં પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવી હતી, જેમાં આગામી પાંચ વર્ષમાં ₹10,000 કરોડની ફાળવણી કરવામાં આવી છે. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતને વૈશ્વિક બાયોફાર્માસ્યુટિકલ હબ તરીકે વિકસાવવાનો છે. સરકાર બાયોફાર્માસ્યુટિકલ ઉત્પાદનોના સ્થાનિક ઉત્પાદન માટે એક મજબૂત ઇકોસિસ્ટમ બનાવવાનો છે. આ યોજના હેઠળ, ત્રણ નવા રાષ્ટ્રીય સંગઠનો બનાવવામાં આવશે, સાત હાલના સંગઠનોને અપગ્રેડ કરવામાં આવશે, અને 1,000 માન્યતા પ્રાપ્ત ભારતીય ક્લિનિકલ ડ્રગ ટ્રાયલ સાઇટ્સ સ્થાપિત કરવામાં આવશે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય ભારતની આત્મનિર્ભરતાને મજબૂત બનાવવા અને આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં નવીનતા, જ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને રોકાણને પ્રોત્સાહન આપીને વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા વધારવાનો છે.
