આપણા દેશમાં સધ્ધર ઘરનાં બાળકો પણ કુપોષિત છે

12 June, 2026 01:15 PM IST  |  Mumbai | Dr. Pankaj Parekh

આપણા દેશમાં આ પ્રશ્ન ઘણો મોટો છે, પરંતુ કુપોષણ એ ગરીબોનો રોગ નથી. કુપોષણ કોઈ પણ બાળકને થાય છે

પ્રતીકાત્મક તસવીર (તસવીર સૌજન્યઃ એઆઇ)

પોષણયુક્ત ખોરાક બાળકની જરૂરિયાત છે. જો વ્યક્તિ ગરીબ હોય અને તે બાળકને પોષણયુક્ત આહાર ન આપી શકે તો તે બાળક નબળું રહી જાય; પણ જે ઘરોમાં બધી જ સુવિધાઓ છે એ ઘરોનાં બાળકો પણ આજની તારીખે નબળાં છે, કુપોષણનો શિકાર છે કારણ કે આજની તારીખે ખોરાક તો આપણે બાળકોને આપીએ જ છીએ પણ ખોરાકમાંથી જ પોષણ ગાયબ છે. થોડાં વર્ષો પહેલાં અમે ગરીબ ઘરનાં બાળકોને જ ટૉનિક આપતા, વિટામિનનાં સપ્લિમેન્ટ્સ લેવાં પડશે એમ કહેતા. આજની તારીખે અમે સધ્ધર ઘરનાં બાળકોને પણ એ આપીએ છીએ.

એ હકીકત છે કે જે લોકો ગરીબ છે, બે ટંક ખાવા માટે પણ પૈસા નથી તેમનાં બાળકો કુપોષણનો શિકાર બને છે. આપણા દેશમાં આ પ્રશ્ન ઘણો મોટો છે, પરંતુ કુપોષણ એ ગરીબોનો રોગ નથી. કુપોષણ કોઈ પણ બાળકને થાય છે. સારાં ઘરોમાં પ્રી-ટર્મ જન્મતાં બાળકો જન્મથી જ કુપોષિત છે તો જે બાળકો ફક્ત જન્ક ખાઈ-ખાઈને ગોળમટોળ થઈ ગયાં છે એ બાળકો પણ કુપોષણનો શિકાર છે. અમુક બાળકો જમવાનું જોઈને જ ભાગી જાય છે. એક કલાકમાં માંડ ૪ ચમચી ખાય છે તે બાળક પણ કુપોષિત છે અને જેમના ઘરમાં શું ખાવું અને શું ન ખાવું એની સમજ નથી અને બાળકો ફક્ત ફૅટ્સ ખાધા કરે છે એ બાળકો પણ કુપોષિત છે. જો તમારું બાળક દરેક ઍક્ટિવિટી તેની ઉંમર મુજબ વ્યવસ્થિત કરી શકતું ન હોય, તેની માનસિક ક્ષમતા સારી ન હોય અને તેનું વજન તેના આદર્શ વજન કરતાં એક-બે કિલો નહીં પરંતુ ઘણું વધારે હોય તો એને પણ કુપોષણ જ કહીશું.

જે બાળકો કુપોષણનો શિકાર છે તે બાળકો રોગો સામે લડી શકતાં નથી. વારંવાર તેઓ માંદાં પડે છે અને દવાઓ સાથે પણ જલદીથી ઠીક થતાં નથી. લાંબા ગાળા સુધી જે બાળકો કુપોષિત જ રહે છે તેમના વિકાસમાં પણ ક્ષતિ પહોંચે છે. ઉંમર પ્રમાણે તેમનું વજન અને ઊંચાઈ વધતાં નથી. આ સિવાય માનસિક વિકાસ પર પણ અસર થાય છે. આ બાળકો કુપોષિત હોવાને કારણે સારું ભણી પણ શકતાં નથી. તેમના દરેક પ્રકારના વિકાસમાં અડચણ આવે છે. એનીમિયા અને અંધાપા જેવી તકલીફો પણ કુપોષણને કારણે જ આવે છે. જરૂરી છે કે તમે બાળનિષ્ણાતને મળો. તમારા બાળકને પોષણયુક્ત ખોરાક ખાતાં શીખવો. લાડ છોડો અને જન્ક-ફૂડ અને ફાસ્ટ-ફૂડથી દૂર રાખો. જરૂર પડે તો પ્રોફેશનલની મદદથી તેનું વજન ઓછું કરાવો. સર્વાંગી વિકાસ માટે એ જરૂરી છે. કુપોષણને દૂર કરવું અનિવાર્ય છે.

health tips healthy living life and style lifestyle news columnists