10 June, 2026 07:28 PM IST | Ahmedabad | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર
ઍર ઇન્ડિયા AI-171 વિમાન દુર્ઘટનાના વળતર અંગે એક નવો વિવાદ ઉભો થયો છે. ગુજરાતના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીની પુત્રી રાધિકા રૂપાણી મિશ્રાએ વળતર દસ્તાવેજો પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે અને પારદર્શિતાની માંગ કરી છે, જેના પર ઍર ઇન્ડિયાએ સ્પષ્ટતા જારી કરી છે.
ઍર ઇન્ડિયા AI-171 વિમાન દુર્ઘટનાની એક વર્ષગાંઠના માત્ર બે દિવસ પહેલા, અંતિમ વળતર પ્રક્રિયા અને શરતો અંગે એક નવો વિવાદ ઉભો થયો છે. દુ:ખદ અકસ્માતમાં જીવ ગુમાવનારા ગુજરાતના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીની દીકરી રાધિકા રૂપાણી મિશ્રાએ ટાટા ગ્રુપના ચૅરમેન એન. ચંદ્રશેખરનને પત્ર લખીને વળતર દસ્તાવેજો પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. દરમિયાન, ઍર ઇન્ડિયાએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં અંતિમ વળતર સ્વીકારવા માટે કોઈપણ પરિવાર પર કોઈ દબાણ નથી.
લંડનમાં રહેતી રાધિકા રૂપાણીએ ટાટા સન્સ અને ઍર ઇન્ડિયા મેનેજમેન્ટ પાસેથી પારદર્શિતા અને જવાબદારીની માગણી કરી છે. તેમના પત્રમાં, તેમણે જણાવ્યું હતું કે અકસ્માતની સત્તાવાર તપાસ હજુ પૂર્ણ થઈ નથી, છતાં પરિવારોને એક દસ્તાવેજ પર સહી કરવા માટે કહેવામાં આવી રહ્યું છે જે તમામ હકીકતો જાણતા પહેલા વર્તમાન અને ભવિષ્યના દાવાઓને કાયમી ધોરણે માફ કરે છે. રાધિકાએ આગળ લખ્યું કે અમે વળતર કરતાં વધુ લાયક છીએ. અમે જવાબોને લાયક છીએ, અમે પારદર્શિતાને લાયક છીએ, અને સૌથી ઉપર, અમે આ બાબતનો વાજબી નિષ્કર્ષ ઇચ્છીએ છીએ.
આ સમગ્ર વિવાદ રસીદ, ડિસ્ચાર્જ અને ક્ષતિપૂર્તિ નામના દસ્તાવેજની આસપાસ ફરે છે, જેના પર ઍર ઇન્ડિયા પીડિતોના પરિવારોને અંતિમ વળતર માટે સહી કરવા માટે કહે છે. રાધિકા દલીલ કરે છે કે આ દસ્તાવેજની જોગવાઈઓ ખૂબ વ્યાપક છે. આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવાનો અર્થ એ થશે કે માત્ર ઍર ઇન્ડિયા સામે જ નહીં, પરંતુ બોઇંગ, જનરલ ઇલેક્ટ્રિક, સફ્રાન, હનીવેલ, ભારત સરકાર, અમદાવાદ ઍરપોર્ટ અને વીમા કંપનીઓ સહિત અન્ય ઘણા પક્ષો સામે પણ ભવિષ્યના દાવાઓને છોડી દેવા. તેઓએ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે સત્ય બહાર ન આવે ત્યાં સુધી આટલી અંતિમ મુક્તિનો પ્રયાસ કેમ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
રાધિકા રૂપાણીના પત્રનો જવાબ આપતા ઍર ઈન્ડિયાએ તમામ આરોપોને નકારી કાઢ્યા. ઍરલાઈને સ્પષ્ટતા કરી, "અમારી અંતિમ વળતર ઓફર તેને સ્વીકારવા માટે કોઈ સમયમર્યાદા નક્કી કરતી નથી. કેટલાક પરિવારોએ પસંદ કર્યું છે તેમ, પરિવારો તપાસ રિપોર્ટ પ્રકાશિત થાય ત્યાં સુધી રાહ જોવા માટે સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર છે." RDI દસ્તાવેજની ભાષા અંગે, ઍરલાઈને જણાવ્યું હતું કે આ આંતરરાષ્ટ્રીય અને ભારતીય ઍરલાઈન્સ દ્વારા અપનાવવામાં આવેલ એક સામાન્ય અભિગમ છે. તેનો હેતુ કોઈ તૃતીય પક્ષને સુરક્ષિત રાખવાનો નથી, પરંતુ અંતિમ વળતર ખરેખર અંતિમ છે તેની ખાતરી કરવાનો છે. ઍર ઈન્ડિયાએ જણાવ્યું હતું કે ઘણીવાર, જ્યારે પીડિત પરિવારો સાધન ઉત્પાદકો પાસેથી વળતર માંગે છે, ત્યારે તે કંપનીઓ ઍરલાઈન સામે પરોક્ષ દાવા કરે છે. આને ટાળવા માટે આ વ્યાપક કાનૂની ભાષાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
૧૨ જૂન, ૨૦૨૫ના રોજ, અમદાવાદથી લંડન જતી બોઈંગ ૭૮૭ ડ્રીમલાઈનર, ઍર ઈન્ડિયા-૧૭૧, ટેકઓફ પછી થોડી જ સેકન્ડ્સમાં ક્રૅશ થયું. આ અકસ્માતમાં કુલ ૨૬૦ લોકોના મોત થયા હતા, જેમાં ૨૪૧ મુસાફરો અને બી.જે. મેડિકલ કૉલેજ હોસ્ટેલમાં ૧૯ લોકોનો સમાવેશ થાય છે. ઍરક્રાફ્ટ એક્સિડેન્ટ ઇન્વેસ્ટિગેશન બ્યુરો હાલમાં આ મામલાની તપાસ કરી રહ્યું છે. અહેવાલો અનુસાર, અંતિમ રિપોર્ટમાં થોડો સમય લાગી શકે છે. ઍર ઇન્ડિયાનું કહેવું છે કે, તપાસ પૂર્ણ થવાની અનિશ્ચિતતાને ધ્યાનમાં રાખીને, અંતિમ વળતર પ્રક્રિયામાં અનિશ્ચિત સમય માટે વિલંબ કરવો એ એવા પરિવારો માટે અન્યાયી હશે જેઓ તેને ઝડપથી મેળવવા માંગે છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ઍર ઇન્ડિયાએ ૯૬ ટકા અસરગ્રસ્ત પરિવારોને તેમની તાત્કાલિક નાણાકીય જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે ૨.૫ મિલિયન રૂપિયાનું વચગાળાનું વળતર પૂરું પાડી દીધું છે. જમીન પર ઘાયલ થયેલા ૯૪ ટકા લોકોને પણ તેમની ઇજાઓના પ્રકાર પર આધાર રાખીને અંતિમ અથવા વચગાળાનું વળતર મળ્યું છે. વધુમાં, ટાટા ગ્રુપ દ્વારા સ્થાપિત AI-૧૭૧ મેમોરિયલ એન્ડ વેલ્ફેર ટ્રસ્ટ દ્વારા લગભગ તમામ અસરગ્રસ્ત પરિવારોને ૧ કરોડ રૂપિયાની અલગ સહાય પૂરી પાડવામાં આવી છે.
ઍર ઇન્ડિયાએ જણાવ્યું હતું કે અકસ્માત સ્થળે ૨૨,૦૦૦ થી વધુ વ્યક્તિગત વસ્તુઓ કાળજીપૂર્વક સાચવવામાં આવી હતી. ૧૮૭ મૃતકોમાંથી, ૧૩૯ લોકોને ભારત અને યુકેમાં તેમના પરિવારોને સોંપવામાં આવ્યા છે. વધુમાં, કાટમાળમાંથી ૨૫ ડિજિટલ ઉપકરણો મળી આવ્યા હતા, જેમાંથી ૧૬ ઉપકરણો તપાસ બાદ તેમના પરિવારોને પરત કરવામાં આવ્યા છે. અકસ્માત બાદ, ટાટા ગ્રુપના સીઈઓએ ભારત અને યુકેમાં ૧૬૫ અસરગ્રસ્ત પરિવારોમાંથી ૧૫૨ પરિવારોને વ્યક્તિગત રીતે મળ્યા અને તેમની સંવેદના વ્યક્ત કરી.
