17 April, 2026 07:59 PM IST | Iran | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર
ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાકચીએ જાહેરાત કરી છે કે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની તમામ કમર્શિયલ જહાજો માટે સંપૂર્ણપણે ખુલ્લુ મૂકવામાં આવ્યું છે. આ નિર્ણય ઇઝરાયલ-લેબનાન યુદ્ધવિરામ કરાર બાદ લેવામાં આવ્યો છે. આ માર્ગ ફક્ત ગુરુવારથી અમલમાં આવતા બાકીના 10-દિવસના યુદ્ધવિરામ સમયગાળા માટે ખુલ્લો રહેશે. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર, વિદેશ પ્રધાને જણાવ્યું હતું કે, યુદ્ધવિરામ અનુસાર, આ માર્ગ સંપૂર્ણપણે ખોલવામાં આવ્યો છે; તે ઈરાનના બંદરો અને દરિયાઈ સંગઠન દ્વારા અગાઉ જાહેર કરાયેલા સમાન સંકલિત દરિયાઈ કોરિડોરને અનુરૂપ છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની બંધ થવાને કારણે, આશરે 800 જહાજો જેમાં 187 થી વધુ તેલ ટૅન્કરનો સમાવેશ થાય છે તે ફસાયેલા હતા. આ જહાજોમાં લગભગ 20,000 કર્મચારીઓનો સંયુક્ત ક્રૂ હતો, જેઓ 28 ફેબ્રુઆરીએ ઈરાન પર અમેરિકા અને ઇઝરાયલના હવાઈ હુમલા પછી સમુદ્રમાં ફસાયા હતા. આ પરિસ્થિતિએ વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠાને અસર કરી, જેના કારણે ઉર્જા કટોકટીનો સામનો આખી દુનિયા કરી રહી છે. હવે આ માર્ગ ખુલી ગયો હોવાથી, આ જહાજો તેમની સફર ઝડપથી પૂર્ણ કરે તેવી અપેક્ષા છે.
ઈરાને અગાઉ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તે લેબનાનમાં યુદ્ધવિરામ વિના હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સંપૂર્ણપણે ફરીથી ખોલશે નહીં. આ પહેલા, અમેરિકા સાથે યુદ્ધવિરામ કરાર હોવા છતાં, જહાજોની અવરજવરને મર્યાદિત ધોરણે જ મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં જાહેરાત કરી હતી કે 10 દિવસનો યુદ્ધવિરામ કરાર થયો છે. તેમણે આ કરાર માટે લેબનાનના રાષ્ટ્રપતિ જોસેફ ઓન અને ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂનો આભાર માન્યો હતો.
ઈરાનના આ નિર્ણય બાદ, પર્શિયન ગલ્ફમાં ફસાયેલા જહાજો માટે માર્ગ ખુલ્લો થઈ ગયો છે. આગામી દિવસોમાં, મોટી સંખ્યામાં જહાજો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવાની ધારણા છે, જેના કારણે દરિયાઈ વેપાર અને ઉર્જા પુરવઠો સામાન્ય થવાની અપેક્ષા છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંકટને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવ સ્થિર રાખવા માટે અમેરિકાએ એક મહિના માટે રશિયન અને ઈરાની તેલ ખરીદવાની પાબંદી હટાવી લીધી હતી. જોકે આ છૂટ એક મહિના માટે જ હતી. હવે અમેરિકાએ આ છૂટ આગળ વધારવાની ના પાડી દીધી છે. અમેરિકાના નાણાપ્રધાન સ્કૉટ બેસન્ટે ગઈ કાલે એક પ્રેસ-કૉન્ફરન્સમાં કહ્યું હતું કે રશિયન તેલ ખરીદવાની છૂટ ૧૧ એપ્રિલે પૂરી થઈ ચૂકી છે અને ઈરાની તેલ ખરીદવા પરની છૂટ ૧૯ એપ્રિલે પૂરી થશે. રશિયન ઑઇલ માટે અપાયેલી છૂટને હવે રિન્યુ નહીં કરવામાં આવે. આ છૂટ માત્ર એ તેલ માટે હતી જે કાચું તેલ ઑલરેડી સમુદ્રમાં ટૅન્કરોમાં ભરાયેલું હતું. એક મહિનાના સમયમાં એનો ઉપયોગ થઈ ચૂક્યો છે. અમેરિકાના આ નિર્ણયથી ભારતીય રિફાઇનરીઓની મુશ્કેલી વધી શકે છે. માર્ચ મહિનામાં ભારતે રશિયા પાસેથી લગભગ ૬૦ મિલ્યન બૅરલ તેલ ખરીદ્યું હતું.
