રશિયાની એક લૅબમાં કર્મચારીના મૃત્યુ બાદ પ્લેગનો ભય; ભારત માટે જોખમ નહીં : IMA

રોસ્પોટ્રેબનાડઝોરના વડા ગેન્નાડી ઓનિશેન્કોએ જણાવ્યું હતું કે આ કદાચ પ્લેગ નથી, અને જો પ્લેગની પુષ્ટિ થાય તો પણ આ રોગ ફેલાશે નહીં. મૃતકના સંપર્કમાં આવેલા વ્યક્તિઓના લૅબ પરીક્ષણના પરિણામો નેગેટિવ આવ્યા છે.

પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર

રશિયાના સાઇબિરીયા પ્રદેશમાં ઇર્કુત્સ્ક નજીક આવેલા શેલેખોવમાં પ્લેગ-વિરોધી સંશોધન સંસ્થાના એક લૅબ કર્મચારીના મૃત્યુ બાદ ગભરાટ ફેલાઈ ગયો હતો. સરકારી સમાચાર એજન્સી TASS ના અહેવાલ મુજબ, રશિયન એજન્સી `રોસ્પોટ્રેબનાડઝોર` (Rospotrebnadzor) એ જણાવ્યું હતું કે મૃતક કર્મચારી અજ્ઞાત કારણોસર થયેલા ન્યુમોનિયાથી પીડાતા હતા. પ્લેગની આશંકાને કારણે લગભગ ૨૦૦ લૅબ કર્મચારીઓને ક્વૉરેન્ટાઇન કરવામાં આવ્યા છે. આ સંસ્થા જીવલેણ રોગોની સારવાર પર સંશોધન કરે છે.

ઇર્કુત્સ્કમાં કટોકટીની બેઠક અને પરિસ્થિતિ

આ ઘટના બાદ સ્થાનિક રોગચાળા-વિરોધી સમિતિની ઈમરજન્સી બેઠક બોલાવવામાં આવી હતી. ઇર્કુત્સ્કના ગવર્નર ઇગોર કોબઝેવે જનતાને ગભરાટ ન ફેલાવવા અપીલ કરી અને જણાવ્યું કે ચિંતા કરવાનું કોઈ કારણ નથી. દરમિયાન, શેલેખોવમાં એલ્યુમિનિયમ પ્લાન્ટના વડા આર્તેમ ફોમિનીખે કર્મચારીઓને ફેસ માસ્ક પહેરવાની સૂચના આપી અને અફવાઓ વચ્ચે શાંત રહેવાની સલાહ આપી. રોસ્પોટ્રેબનાડઝોરના વડા ગેન્નાડી ઓનિશેન્કોએ જણાવ્યું હતું કે આ કદાચ પ્લેગ નથી, અને જો પ્લેગની પુષ્ટિ થાય તો પણ આ રોગ ફેલાશે નહીં. મૃતકના સંપર્કમાં આવેલા વ્યક્તિઓના લૅબ પરીક્ષણના પરિણામો નેગેટિવ આવ્યા છે.

ભારતીય તબીબી નિષ્ણાતે શું કહ્યું?

કેરળ સ્ટેટ ઇન્ડિયન મૅડિકલ એસોસિએશન (IMA) ના સંશોધન સેલના કન્વીનર રાજીવ જયદેવને જણાવ્યું હતું કે ભારત માટે ચિંતાનું કોઈ કારણ નથી. જયદેવને કહ્યું, "યર્સિનિયા પેસ્ટિસ (Yersinia pestis) એ બૅક્ટેરિયા છે જે પ્લેગનું કારણ બને છે. પરિસ્થિતિ હાલમાં વિકસી રહી છે. આપણે ફક્ત એટલું જ જાણીએ છીએ કે લૅબ કર્મચારીનું મૃત્યુ ન્યુમોનિયાથી થયું હતું અને લૅબમાં આ બૅક્ટેરિયા ધરાવતી ટૅસ્ટ ટ્યુબ રાખવામાં આવી હતી. તેથી, એવું અનુમાન લગાવવું તાર્કિક છે કે મૃત્યુ ન્યુમોનિક પ્લેગને કારણે થયું હતું, જોકે સત્તાવાર રીતે તેની પુષ્ટિ થઈ નથી."

લક્ષણો અને નિવારક પગલાં

જયદેવને સમજાવ્યું કે આ બૅક્ટેરિયા ત્રણ પ્રકારના પ્લેગનું કારણ બને છે, જેમાં ત્વચાની સમસ્યાઓ, ન્યુમોનિક પ્લેગ (જે ફેફસાંને અસર કરે છે) અને રક્તપ્રવાહના ચેપનો સમાવેશ થાય છે. ન્યુમોનિક પ્લેગ ૨૪ કલાકની અંદર મૃત્યુનું કારણ બની શકે છે. તેમણે કહ્યું, "આધુનિક તબીબી વિજ્ઞાનમાં પ્લેગ વિશે સારી સમજણ છે. જોખમમાં રહેલા લોકો માટે એન્ટિબાયોટિક્સ ઉપલબ્ધ છે." તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ રોગના ભારતમાં ફેલાવાનું કોઈ જોખમ નથી, કારણ કે દર્દીઓ સામાન્ય રીતે મુસાફરી કરી શકે તેવી સ્થિતિમાં હોતા નથી. યુએસ સીડીસી (US CDC) અનુસાર, તેના લક્ષણોમાં તીવ્ર તાવ, માથાનો દુખાવો, નબળાઈ, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, છાતીમાં દુખાવો અને ઉધરસનો સમાવેશ થાય છે.