હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક ભારતીય જહાજ પર મિસાઇલ હુમલો, સરકારે કહ્યું “અસ્વીકાર્ય”

આ ઘટનાને ‘અસ્વીકાર્ય’ ગણાવતા, વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે કમર્શિયલ શિપિંગ અને નાગરિક નાવિકોને નિશાન બનાવવાને કોઈપણ સંજોગોમાં માફ કરી શકાય નહીં. આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને પશ્ચિમ એશિયાના વિશાળ દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં તણાવ વધ્યો.

પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર

ઓમાનના દરિયાકાંઠે ભારતીય ધ્વજવાળા એક કમર્શિયલ જહાજ પર થયેલા મિસાઇલ હુમલા અંગે ભારતે કડક જવાબ આપ્યો છે. આ ઘટનાને ‘અસ્વીકાર્ય’ ગણાવતા, વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે કમર્શિયલ શિપિંગ અને નાગરિક નાવિકોને નિશાન બનાવવાને કોઈપણ સંજોગોમાં માફ કરી શકાય નહીં. આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને પશ્ચિમ એશિયાના વિશાળ દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં તણાવ સતત વધી રહ્યો છે.

વિદેશ મંત્રાલયનું નિવેદન

ગુરુવારે જાહેર કરાયેલા એક નિવેદનમાં, વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું હતું કે ઓમાનના દરિયાકાંઠે ભારતીય જહાજ પર હુમલો ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે કમર્શિયલ જહાજો અને નિર્દોષ નાગરિક નાવિકોને સતત નિશાન બનાવવાનું અસ્વીકાર્ય છે. મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે જહાજ પર સવાર તમામ ભારતીય ક્રૂ સભ્યો સુરક્ષિત છે. ભારતે બચાવ કામગીરીમાં મદદ કરવા બદલ ઓમાની અધિકારીઓનો પણ આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો. નિવેદનમાં ભારપૂર્વક કહેવામાં આવ્યું હતું કે દરિયાઈ વેપાર, નેવિગેશનની સ્વતંત્રતા અને નાગરિક જહાજોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવી જોઈએ, અને આવી ઘટનાઓને અટકાવવી હિતાવહ છે.

આ હુમલા પાછળ કોણ છે?

ભારત સરકારે પોતાના નિવેદનમાં હુમલાના ગુનેગારની સ્પષ્ટ ઓળખ કરી નથી. જોકે, આ ઘટના એવા સમયે સામે આવી છે જ્યારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસની સુરક્ષા પરિસ્થિતિ અત્યંત અસ્થિર છે. આ ક્ષેત્રમાં અમેરિકા, ઈરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચે વધતા તણાવની અસર દરિયાઈ માર્ગો પર પણ સ્પષ્ટ થઈ રહી છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ભારત માટે શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ દરિયાઈ વેપાર માર્ગોમાંનો એક છે. વૈશ્વિક તેલ અને ગૅસ પુરવઠાનો નોંધપાત્ર જથ્થો આ માર્ગથી પરિવહન થાય છે. ભારત સહિત અનેક એશિયન દેશોની ઊર્જા જરૂરિયાતો આ માર્ગ પર આધારિત છે. ભારતનો લગભગ 95 ટકા વેપાર દરિયાઈ માર્ગો દ્વારા થાય છે. પેટ્રોલિયમ, રસાયણો, ખાદ્ય ઉત્પાદનો અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના પુરવઠામાં દરિયાઈ વેપાર મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. પરિણામે, આ ક્ષેત્રમાં અસ્થિરતા ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા અને વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલા બંનેને અસર કરી શકે છે.

ભારતીય જહાજો પર અગાઉ પણ થયા હતા હુમલા

ભારતીય નાવિકો અને જહાજો આ પ્રદેશમાં અગાઉ પણ હુમલાઓનો ભોગ બન્યા છે. 1 માર્ચ, 2026 ના રોજ, ઓમાનના ખાસાબની ઉત્તરે આવેલા તેલ ટૅન્કર સ્કાયલાઇટ પર થયેલા પ્રક્ષેપણ હુમલામાં બે ભારતીય ક્રૂ સભ્યોના મૃત્યુ થયા હતા અને ત્રણ અન્ય ઘાયલ થયા હતા. વધુમાં, MKD VYOM નામના જહાજ પર ડ્રોન બોટ હુમલામાં એક ભારતીય નાવિકે પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો હતો. આયેહ જહાજ પર થયેલા હુમલામાં એક ભારતીય નાગરિક ગંભીર રીતે ઘાયલ થયો હતો.

નિરીક્ષણ વધારવાના નિર્દેશો

વિદેશ મંત્રાલયે તમામ પક્ષોને સંયમ રાખવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ કાયદાઓનું પાલન કરવાની અપીલ કરી છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતીય નૌકાદળ અને કોસ્ટ ગાર્ડે આ ક્ષેત્રમાં દેખરેખ વધુ તીવ્ર બનાવી છે. વધુમાં, ભારતીય જહાજોને સતર્ક રહેવા અને સુરક્ષા પ્રોટોકોલનું કડક પાલન કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. ભારતે દરિયાઈ વેપાર માર્ગોની સુરક્ષા અને નેવિગેશનની સ્વતંત્રતા સુનિશ્ચિત કરવામાં આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગને ટેકો આપવાની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો છે.