20 April, 2026 08:26 PM IST | Iran | Gujarati Mid-day Online Correspondent
તસવીર સૌજન્ય મિડ-ડે
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે, ઈરાને દાવો કર્યો છે કે તેને વિશ્વસનીય ગુપ્ત માહિતી મળી છે જે દર્શાવે છે કે અમેરિકા અને ઈઝરાયલ ઈરાન પર અચાનક હુમલો કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. આ દાવો એવા સમયે કરવામાં આવ્યો છે જ્યારે મધ્ય પૂર્વમાં પહેલાથી જ તણાવ વધી રહ્યો છે.
ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા યુદ્ધમાં બે અઠવાડિયાનો યુદ્ધવિરામ બુધવારે સમાપ્ત થવાનો છે, પરંતુ તેની સ્થિતિ અત્યંત અનિશ્ચિત છે. પાકિસ્તાનની રાજધાની ઈસ્લામાબાદમાં નવી વાટાઘાટોની તૈયારીઓ છતાં, તાજેતરના વિકાસથી પરિસ્થિતિ વધુ જટિલ બની છે. યુદ્ધવિરામ 8 એપ્રિલે શરૂ થયો હતો, પરંતુ તે પછી પણ કેટલાક હુમલા ચાલુ રહ્યા. યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અનેક સમયમર્યાદા નક્કી કર્યા પછી આ કરાર થયો હતો, એક સમયે ચેતવણી આપવામાં આવી હતી કે ઈરાનની સભ્યતા જોખમમાં છે. યુદ્ધવિરામ 22 એપ્રિલ (બુધવાર) ના રોજ 0000 GMT (8 p.m. ET) પર સમાપ્ત થાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જો બંને પક્ષો વચ્ચે કોઈ કરાર ન થાય, તો યુદ્ધ ફરી ફાટી શકે છે. દરમિયાન, ઈરાને દાવો કર્યો છે કે તેને વિશ્વસનીય ગુપ્ત માહિતી મળી છે જે દર્શાવે છે કે અમેરિકા અને ઈઝરાયલ ઈરાન પર અચાનક હુમલો કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. આ દાવો એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ પહેલાથી જ વધારે છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની, પર્શિયન ગલ્ફનું સાંકડું મુખ, જે વિશ્વના લગભગ 20 ટકા તેલ અને કુદરતી ગેસનું પરિવહન કરે છે, તે ઈરાની હુમલાઓને કારણે વર્ચ્યુઅલ રીતે બંધ થઈ ગયું છે. ઈરાને રવિવારે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં જહાજોને નિશાન બનાવ્યા. અમેરિકાએ પણ હુમલો કર્યો અને એક ઈરાની કાર્ગો જહાજને કબજે કર્યું જે અમેરિકાની નૌકાદળની નાકાબંધી તોડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું. આ ઘટના પરિસ્થિતિની અસ્થિરતાને સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે અને નવા યુદ્ધની શક્યતા ઉભી કરે છે. દરમિયાન, ઈરાન દાવો કરે છે કે જ્યાં સુધી અમેરિકા તેનો નાકાબંધી હટાવે નહીં ત્યાં સુધી હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ફરીથી ખોલવામાં આવશે નહીં.
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વાટાઘાટોનો પ્રથમ રાઉન્ડ 11 એપ્રિલના રોજ ઇસ્લામાબાદમાં થયો હતો, જેમાં અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સે હાજરી આપી હતી. 21 કલાકની મેરેથોન બેઠક કોઈપણ કરાર વિના સમાપ્ત થઈ. હવે, ઇસ્લામાબાદમાં બીજા રાઉન્ડની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. વ્હાઇટ હાઉસે જણાવ્યું હતું કે જે.ડી. વાન્સ, ખાસ દૂત સ્ટીવ વિટકોફ અને જેરેડ કુશનર આગામી દિવસોમાં ઇસ્લામાબાદ પહોંચશે. જોકે, ઈરાન કે અમેરિકા બંનેમાંથી કોઈએ કોઈ પ્રતિનિધિમંડળની પુષ્ટિ કરી નથી. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ, ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અને અન્ય મુદ્દાઓ પર બંને પક્ષો વચ્ચે ઊંડો મતભેદ ચાલુ છે.
ઈરાનનો અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમ દેશની અંદર રહે છે, સંભવતઃ ગયા જૂનમાં યુદ્ધ દરમિયાન યુએસ બોમ્બમારા દ્વારા નિશાન બનાવવામાં આવેલા સંવર્ધન સુવિધાઓમાં. ઈરાને ત્યારથી કોઈ નવું સંવર્ધન હાથ ધર્યું નથી, પરંતુ તે શાંતિપૂર્ણ હેતુઓ માટે પરમાણુ કાર્યક્રમ આગળ વધારવાના પોતાના અધિકારનો દાવો કરે છે અને શસ્ત્રોના વિકાસને નકારે છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે, ઇઝરાયલ સાથે મળીને, ઈરાનને તેના સમગ્ર પરમાણુ કાર્યક્રમને ખતમ કરવા અને તેના ભંડારને સોંપવાની માંગ કરી છે, જેને ઈરાને તેના 10-મુદ્દાના પ્રસ્તાવમાં નકારી કાઢ્યો હતો.
