04 March, 2026 12:01 PM IST | Iran | Gujarati Mid-day Online Correspondent
મોજતબા ખામેનેઈ (તસવીર સૌજન્ય વીકિપીડિયા)
મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ પૂર્ણ-સ્તરીય યુદ્ધમાં પરિણમ્યો છે. ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા, આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈના મૃત્યુ અને પરમાણુ સુવિધાઓ પરના હુમલાઓએ સમગ્ર પ્રદેશમાં અગ્નિનું તોફાન ફેલાવ્યું છે. મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન સામે યુદ્ધ આજે પાંચમા દિવસમાં પ્રવેશ્યું. તેની શરૂઆત 28 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ યુએસ અને ઇઝરાયલી સંયુક્ત હવાઈ હુમલાથી થઈ હતી, જેમાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈના મોત થયા હતા. ત્યારથી પરિસ્થિતિ નિયંત્રણ બહાર થઈ ગઈ છે. ઈરાને ખાડીમાં યુએસ ઠેકાણાઓ પર મિસાઇલો છોડ્યા હતા, જ્યારે ઇઝરાયલે લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહ પર હુમલાઓ તીવ્ર બનાવ્યા હતા. ઈરાનમાં અત્યાર સુધીમાં 742 થી વધુ લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે, અને વૈશ્વિક તેલના ભાવ પ્રતિ બેરલ ડૉલર 150 ને વટાવી શકે છે.
યુએસ અને ઇઝરાયલે ઑપરેશન એપિક ફ્યુરી શરૂ કર્યું ત્યારે બધું અચાનક શરૂ થયું. અમેરિકન B-2 અને ઇઝરાયલી F-35 બોમ્બરોએ ઈરાનના પરમાણુ સુવિધાઓ, મિસાઇલ ઠેકાણાઓ અને નેતૃત્વ સ્થાનોને નિશાન બનાવ્યા. તેહરાનમાં તેમના નિવાસસ્થાન પર થયેલા હુમલામાં ખામેનેઈની હત્યા કરવામાં આવી હતી. પહેલા દિવસે લશ્કરી કર્મચારીઓ સહિત 200 લોકો માર્યા ગયા હતા. પીએમ નેતન્યાહૂએ જણાવ્યું હતું કે ઈરાનનો કાર્યક્રમ રોગપ્રતિકારક બને તે પહેલાં તેને રોકવો જરૂરી હતો. GBU-28 બંકર બસ્ટર અને ટોમાહોક મિસાઇલોથી 500 થી વધુ લક્ષ્યોનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો.
ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC) એ કતાર, કુવૈત અને બહેરીનમાં યુએસ બેઝ પર બેલિસ્ટિક મિસાઇલો ચલાવીને બદલો લીધો. ડ્રોન હુમલા દુબઈ અને અબુ ધાબી પર થયા. ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરવાની જાહેરાત કરી, જે વિશ્વના 20 ટકા તેલનો સપ્લાય કરે છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર વિરોધીઓને નિશાન બનાવ્યા, જ્યારે ઇઝરાયલે તેહરાનમાં IRGC પ્રચાર કેન્દ્રને ઉડાવી દીધું.
યુદ્ધના આગલા તબક્કામાં, અમેરિકાએ ઈરાનની મિસાઇલ ઉત્પાદન સુવિધાઓ પર મોટા હુમલાઓની જાહેરાત કરી. ટ્રમ્પે કહ્યું કે હજુ એક મોટો હુમલો થવાનો બાકી છે. ઇઝરાયલે બેરુતમાં હિઝબુલ્લાહના અલ-મનાર ટીવી મુખ્યાલયનો નાશ કર્યો. લેબનોનમાં હુમલામાં 52 લોકો માર્યા ગયા. ઈરાને રિયાધમાં યુએસ દૂતાવાસ પર ડ્રોનથી હુમલો કર્યો, જેના કારણે અમેરિકાએ 14 દેશોના તેના નાગરિકો માટે સ્થળાંતર સલાહ જારી કરી. આજે સવારે પણ તેહરાન પર હુમલા ચાલુ રહ્યા, જેમાં 2,000 થી વધુ લક્ષ્યોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા. ઈરાને ઈરાકના એર્બિલમાં એક યુએસ બેઝને નિશાન બનાવ્યો, જેમાં બે યુએસ સૈનિકો માર્યા ગયા. હજારો લોકો લેબનોન છોડી રહ્યા છે. ઈરાની વિદેશ પ્રધાન અરાઘચીએ તેને પસંદગીનું યુદ્ધ ગણાવ્યું, જ્યારે યુએસ હાઉસ સ્પીકર માઈક જોહ્ન્સનને તેને સ્વરક્ષણમાં જરૂરી પગલું ગણાવ્યું.
ભૂતપૂર્વ સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લાહ ખામેનેઇની દફનવિધિની તારીખ હજુ સુધી જાહેર કરવામાં આવી નથી. તે ટૂંક સમયમાં જાહેર કરવામાં આવશે. ઈરાનના ભૂતપૂર્વ સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લાહ ખામેનેઈને પવિત્ર શહેર મશહદમાં દફનાવવામાં આવશે. તેઓ મૂળ ઈરાનના બીજા સૌથી મોટા શહેર મશહદના રહેવાસી હતા, જ્યાં તેમના પિતાને પણ ઇમામ રેઝા દરગાહમાં દફનાવવામાં આવ્યા છે.
