13 April, 2026 09:12 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
સોમવારે કુર્લા કાર શેડ ખાતે બંધ દરવાજાવાળી નૉન-એસી લોકલ ટ્રેન (તસવીર: રાજેન્દ્ર બી. આકલેકર)
મુંબઈની લાઈફ લાઇન કહેવાતી લોકલ ટ્રેન દ્વારા લેવામાં આવેલૅ એક સૌથી મોત પગલાંમાં સેવામાં ઓટોમેટિક ડોર-ક્લોઝિંગ સિસ્ટમથી સજ્જ પહેલી નૉન-એસી EMU લોકલ ટ્રેન સોમવારે કુર્લા કાર શેડ ખાતે પહોંચી છે. આ નવી ટ્રેનનો ઉદ્દેશ્ય ભીડના દરમિયાન મુસાફરોની સલામતી વધારવાનો અને એકંદર મુસાફરીના અનુભવને સુધારવાનો છે.
નવા EMU રૅકમાં ઓટોમેટિક ડોર-ક્લોઝિંગ સિસ્ટમ છે, જે મુસાફરો દરવાજા ખુલ્લા રાખીને મુસાફરી કરે છે ત્યારે થતા અકસ્માતોને ઘટાડવા માટે બનાવવામાં આવેલા છે. પીક અવર્સ દરમિયાન મુંબઈની લોકલ ટ્રેનોમાં ભારે ભીડને ધ્યાનમાં રાખીને, આ સિસ્ટમ મુસાફરોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. મુંબરા અકસ્માત પછી આ રૅક વિકસાવવામાં આવી હતી, જે ખુલ્લા દરવાજા અને ભીડના સંયોજનને કારણે થયેલી ગંભીર દુર્ઘટના હતી. રેલવે અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ નવી સિસ્ટમ મુસાફરોને દરવાજામાં ઉભા રહેવાથી અથવા ટ્રેનમાંથી પડી જવાથી બચાવવામાં મદદ કરશે.
આ ફક્ત મુંબઈમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ભારતીય રેલવે નેટવર્કમાં પ્રથમ કિસ્સો છે જ્યાં નૉન-એસી લોકલ ટ્રેનમાં ઓટોમેટિક દરવાજા બેસાડવામાં આવ્યા છે. આ ૧૨ કોચવાળી ટ્રેનનું ઉત્પાદન ચેન્નઈ સ્થિત ઇન્ટિગ્રલ કોચ ફૅક્ટરી (ICF) ખાતે કરવામાં આવ્યું હતું. રેલવે અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ પહેલ ભવિષ્યની બધી ઉપનગરીય ટ્રેનોમાં બંધ દરવાજાની સિસ્ટમ લાગુ કરવાની વ્યાપક નીતિનો એક ભાગ છે, પછી ભલે તે એસી હોય કે નૉન-એસી.
નવી ટ્રેનમાં વેસ્ટિબ્યુલ ડિઝાઇન છે, જેથી મુસાફરોને એક કોચથી બીજા કોચમાં સરળતાથી જવા મળશે. પરંપરાગત લોકલ ટ્રેનોથી વિપરીત, તેમાં કમ્પાર્ટમેન્ટ-આધારિત માળખું નથી; તેના બદલે, તેમાં સતત, ખુલ્લું આંતરિક લેઆઉટ છે. આ ટ્રેનમાં સ્લાઇડિંગ પૅન ધરાવતી ખુલ્લી બારી સિસ્ટમ પણ સજ્જ છે, જે ખાતરી કરે છે કે મુસાફરો હજી પણ પરંપરાગત લોકલ ટ્રેન જેવો જ અનુભવ માણી શકે. ટ્રેનના બન્ને છેડે મહિલા કોચ મૂકવાની યોજનાઓ છે.
મુસાફરોની સેવામાં રજૂ કરતાં પહેલા, આ ટ્રેનને ફરજિયાત ટ્રાયલમાંથી પસાર થવું આવશ્યક છે. આમાં ૧૧૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે સલામતી અને સવારીની ગુણવત્તાનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે કન્ફર્મેટરી ઓસિલોગ્રાફ કાર રન (COCR)નો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, લોડ ટ્રાયલ - જેમાં મુસાફરોના ભાર સમાન વજન મૂકવાનો સમાવેશ થાય છે - અને અંતિમ તબક્કામાં, મુસાફરોના પરીક્ષણો પણ હાથ ધરવામાં આવશે.રેલવે અધિકારીઓએ કહ્યું કે મુંબઈની પડકારજનક અને ભીડભાડવાળી પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે ટ્રેન સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય રીતે ચાલી શકે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ બધા પરીક્ષણો જરૂરી છે.
