01 April, 2026 05:44 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર
ચા-કૉફી અથવા બીજા કોઈ ગરમ પીણાં પીરસવા માટે યુઝ એન્ડ થ્રો કાગળના કપનો ઉપયોગ કરનાર હૉટેલ અને સ્થાનિક ચાના સ્ટૉલ (ટપરી) સામે થાણે મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન (TMC) ના આરોગ્ય વિભાગે દંડાત્મક કાર્યવાહી કરવાનો ઔપચારિક આદેશ જાહેર કર્યો છે. આ નિર્દેશ કાર્યકર્તા વિશાલ કુરકુટે દ્વારા નોંધાવવામાં આવેલી ઔપચારિક ફરિયાદને અનુસરે કરવામાં આવી છે. ફરિયાદ સામે TMC એ તમામ વોર્ડ સમિતિઓના સહાયક કમિશનરોને એક પરિપત્ર જાહેર કર્યો છે, જેમાં તેમને આ આરોગ્ય અને સલામતી નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતાં વિક્રેતાઓ પર કાર્યવાહી કરવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે.
મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનની નોટિસમાં ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે કે પેપર કપનો વ્યાપક ઉપયોગ જાહેર આરોગ્ય માટે નોંધપાત્ર જોખમ ઊભું કરે છે.
રાસાયણિક લીચિંગ: મોટાભાગના કાગળના કપને વૉટરપ્રૂફ બનાવવા માટે પ્લાસ્ટિક અથવા મીણ (પોલિઇથિલિન) ના પાતળા સ્તરથી ઢાંકવામાં આવે છે. જ્યારે આ કપમાં ગરમ ચા અથવા કૉફી રેડવામાં આવે છે, ત્યારે અસ્તર માઇક્રોપ્લાસ્ટિક અને હાનિકારક રસાયણો મુક્ત થઈ શકે છે.
કાર્સિનોજેનિક જોખમો: રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટપણે ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે આ કપના ઉત્પાદન અને અસ્તરમાં વપરાતા રસાયણો ગંભીર લાંબા ગાળાના સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ તરફ દોરી શકે છે, જેમાં કૅન્સરનું સંભવિત જોખમ પણ સામેલ છે.
સ્વચ્છતા ધોરણો: રાસાયણિક ચિંતાઓ ઉપરાંત, આ કપનું મોટા પાયે ઉત્પાદન અને સંગ્રહ ઘણીવાર કડક સેનિટરી પ્રોટોકોલને અવગણે છે.
ટીએમસીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ ધોરણોનું ઉલ્લંઘન કરતી કોઈપણ સંસ્થાને ભારે દંડનો સામનો કરવો પડશે. સંબંધિત વિભાગોને તાત્કાલિક નિરીક્ષણ કરવા અને પ્રતિબંધનો કડક અમલ સુનિશ્ચિત કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે. "આપણા નાગરિકોનું સ્વાસ્થ્ય સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે. મળેલી ફરિયાદોને પગલે, અમે તમામ વોર્ડ અધિકારીઓને વાણિજ્યિક ખાદ્ય સંસ્થાઓમાં કાગળના કપના ઉપયોગ સામે નિર્ણાયક પગલાં લેવા નિર્દેશ આપ્યો છે," એક પ્રતિનિધિએ જણાવ્યું. થાણેમાં સ્થાનિક ચા વિક્રેતાઓ અને હૉટેલ માલિકોને હવે કાનૂની કાર્યવાહી અને નાણાકીય દંડથી બચવા માટે કાચ, સિરામિક અથવા સ્ટેનલેસ સ્ટીલ જેવા સલામત વિકલ્પો તરફ વળવાનો કડક આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.
મીરા-ભાઈંદરમાં મુંબઈ મેટ્રોપૉલિટન રીજન ડેવલપમેન્ટ ઑથોરિટી (MMRDA) દ્વારા બનાવવામાં આવેલા ફ્લાયઓવરની રચના વિશેનો વિવાદ હજી શમ્યો નથી ત્યાં થાણેમાં એક સામાન્ય ડ્રેનેજ સમસ્યાના ઉકેલ માટે કરવામાં આવેલા નાના બાંધકામને લઈને વિવાદ ઊભો થયો છે. થાણેના તીન પેટ્રોલ પમ્પ વિસ્તાર નજીક રસ્તાની નીચે ડ્રેનેજ લાઇનના સમારકામ વખતે થાણે મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન (TMC)ના કૉન્ટ્રૅક્ટરે ડ્રેનેજ લાઇનના પાણીના નિકાલ માટે બનાવવામાં આવેલી રચના દેખાવમાં શિવલિંગ જેવી લાગતી હોવાના આક્ષેપોથી સામાજિક કાર્યકરોમાં અસંતોષ ફેલાયો છે.