11 May, 2026 08:10 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર
વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશના નાગરિકોને વૈશ્વિક તણાવ અને વધતી આંતરરાષ્ટ્રીય કિંમતો વચ્ચે ઇંધણનો બચાવ કરવાની અપીલ કરી હતી. વડા પ્રધાને જણાવ્યું હતું કે વિશ્વભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થયો છે; તેથી, ઇંધણ બચાવવા અને પેટ્રોલિયમ આયાત પર થતા વિદેશી વિનિમય ખર્ચને ઘટાડવાની રાષ્ટ્રની જવાબદારી છે. હવે, કેન્દ્ર સરકારે સોમવાર, 11 મે, 2026 ના રોજ આ મુદ્દા પર પોતાનો વલણ રજૂ કર્યો છે. પશ્ચિમ એશિયામાં પ્રવર્તમાન પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે બોલાવવામાં આવેલી આંતર-મંત્રી જૂથની બેઠક દરમિયાન, અધિકારીઓએ ખાતરી આપી હતી કે ભારતમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની કોઈ અછત નથી અને દેશમાં પૂરતા પ્રમાણમાં ઇંધણ ભંડાર છે.
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષની અસરને ઘટાડવા માટે ઘણા પગલાં લીધા છે. આંતર-મંત્રી જૂથે જણાવ્યું હતું કે દેશ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત સ્થિતિમાં છે, અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની ઉપલબ્ધતા અંગે ચિંતા કરવાની કોઈ જરૂર નથી. અધિકારીઓએ અહેવાલ આપ્યો છે કે ભારતમાં હાલમાં 60 દિવસ માટે પૂરતો ક્રૂડ ઓઇલનો ભંડાર, 60 દિવસ માટે કુદરતી ગૅસનો સ્ટૉક અને 45 દિવસ માટે LPGનો ભંડાર છે. વધુમાં, દેશનો વિદેશી હૂંડિયામણનો ભંડાર 703 બિલિયન ડૉલરના સ્તરે છે. આ સ્થિતિને સરકારે આરામદાયક ગણાવી છે.
સરકારે ભાર મૂક્યો કે ભારત વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો ઓઇલ રિફાઇનર અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો ચોથો સૌથી મોટો નિકાસકાર છે. ભારત સ્થાનિક માગને પૂર્ણ કરતી વખતે 150 થી વધુ દેશોમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની નિકાસ કરે છે. જોકે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તીવ્ર વધારાથી દેશ પર આર્થિક દબાણ વધ્યું છે. સરકારનો દાવો છે કે બળતણ સંરક્ષણ આ દબાણને ઓછું કરવામાં મદદ કરી શકે છે.
કેન્દ્ર સરકારે જણાવ્યું હતું કે વડા પ્રધાન મોદીએ વધતી કિંમતોની અસરને ઘટાડવા માટે જનતા પાસેથી સામૂહિક ભાગીદારીની અપીલ કરી છે. સરકારે જનતાને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો સમજદારીપૂર્વક ઉપયોગ કરવા અને બિનજરૂરી ખર્ચ ઘટાડવા વિનંતી કરી છે. અધિકારીઓના મતે, આ પગલાથી વર્તમાન અને ભવિષ્યમાં દેશ પરનો આર્થિક બોજ ઓછો કરવામાં મદદ મળી શકે છે. સરકારે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે ભારત એવા કેટલાક પસંદગીના દેશોમાંનો એક છે જ્યાં વૈશ્વિક અસ્થિરતા અને સંઘર્ષો છતાં, છેલ્લા 70 દિવસથી પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવ સ્થિર રહ્યા છે.
સરકારના મતે, દેશની તેલ શુદ્ધિકરણ કંપનીઓને દરરોજ આશરે 1,000 કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થઈ રહ્યું છે. વધુમાં, 2026 નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન તેમની વસૂલાતમાં લગભગ 2 લાખ કરોડ રૂપિયાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. અધિકારીઓએ નોંધ્યું હતું કે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભાવમાં વધારો થવા છતાં, આ કંપનીઓ સામાન્ય નાગરિકો પર નાણાકીય બોજ ઓછો રહે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે વધારાના ખર્ચને શોષી રહી છે. સરકારે જનતાને અપીલ કરી છે કે તેઓ કોઈ પણ પ્રકારની શંકા ન રાખે અને ગભરાટમાં ખરીદી માટે પેટ્રોલ પંપ પર ભીડ ન કરે.