02 September, 2026 08:41 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર
CCPA એ એમોનિયમ નાઈટ્રેટ જેવા નિયમનકારી વિસ્ફોટકોના વેચાણને સરળ બનાવવા બદલ ઈ-કૉમર્સ પ્લેટફોર્મ Dial4Trade પર ₹10 લાખનો દંડ ફટકાર્યો છે. ઑનલાઈન વિસ્ફોટકો વેચવાનો મામલો સામે આવ્યા બાદ સરકારે કડક કાર્યવાહી કરી છે. CCPA એ ઈ-કૉમર્સ પ્લેટફોર્મ `Dial4Trade` સામે મોટી કાર્યવાહી કરી છે. ખતરનાક વિસ્ફોટક એમોનિયમ નાઈટ્રેટ વેચવા બદલ સરકારે ₹10 લાખનો દંડ ફટકાર્યો છે.
સેન્ટ્રલ કન્ઝ્યુમર પ્રૉટેક્શન ઓથોરિટી (CCPA) એ ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ અને વિસ્ફોટકોના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ ઈ-કૉમર્સ પ્લેટફોર્મ Dial4Trade ટેક્નોલોજીસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ પર ₹10 લાખનો દંડ ફટકાર્યો છે. ઑથોરિટીએ કંપનીને તેના પ્લેટફોર્મ પર એમોનિયમ નાઈટ્રેટ અને અન્ય નિયમનકારી વિસ્ફોટકોનું લિસ્ટિંગ, જાહેરાત અને વેચાણને તાત્કાલિક બંધ કરવાનો આદેશ પણ આપ્યો છે. CCPA ના આદેશ મુજબ, Dial4Trade પ્લેટફોર્મ પર એમોનિયમ નાઈટ્રેટ જેવા ખતરનાક વિસ્ફોટકોનું વેચાણ થઈ રહ્યું હતું.
તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે પ્લેટફોર્મે વેચનારના માન્ય પેટ્રોલિયમ અને સુરક્ષા સંગઠન લાઇસન્સ વિશે માહિતી પ્રદર્શિત કરી ન હતી, ન તો ખરીદનારની યોગ્યતા અથવા વ્યવહારોનું નિરીક્ષણ કરવા માટે કોઈ સિસ્ટમ હતી. વધુમાં, ઉત્પાદન વર્ણનો સાથે વિસ્ફોટો અને વિસ્ફોટોની છબીઓ પ્રદર્શિત કરવામાં આવી હતી. આનાથી ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરવાનું અને ગેરકાયદેસર વેચાણને પ્રોત્સાહન આપવાનું ગંભીર જોખમ ઊભું થયું.
ડિરેક્ટર જનરલના તપાસ અહેવાલમાં બહાર આવ્યું છે કે કંપનીએ પ્રારંભિક તપાસ દરમિયાન વૈધાનિક સત્તાવાળાને સહકાર આપ્યો ન હતો અને વિનંતી કરેલી માહિતી પૂરી પાડી ન હતી. કંપનીએ "B2B મધ્યસ્થી" હોવાનો દાવો કરીને પોતાનો બચાવ કર્યો હતો, પરંતુ સત્તાવાળાએ આ દાવાને નકારી કાઢ્યો હતો, એમ કહીને કે ઈ-કૉમર્સ પ્લેટફોર્મ ગ્રાહક સુરક્ષા, નિયમોનું પાલન અને અન્યાયી વેપાર પ્રથાઓને રોકવા માટેની તેમની જવાબદારીઓથી છટકી શકતા નથી. તેના નિર્ણયમાં, સત્તાવાળાએ કંપનીને આદેશના 15 દિવસની અંદર પાલન અહેવાલ સબમિટ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
CCPA મુજબ, યાદીમાં વિસ્ફોટો અને વિસ્ફોટોની છબીઓનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. સત્તાવાળાએ તારણ કાઢ્યું હતું કે આ ઉત્પાદનને ખતરનાક અને નિયંત્રિત રસાયણને બદલે સામાન્ય ચીજવસ્તુ તરીકે રજૂ કરે છે. યાદીમાં એમોનિયમ નાઈટ્રેટની ખરીદી અને વેચાણ માટે જરૂરી નિયમો અને લાઇસન્સ અંગેની માહિતી પણ આપવામાં આવી ન હતી. CCPAએ આને ભ્રામક જાહેરાત અને અન્યાયી વેપાર પ્રથાઓ ગણાવી હતી.
Dial4Trade એ જણાવ્યું હતું કે તે ફક્ત B2B માર્કેટપ્લેસ હતું અને વેચાણકર્તાઓની યાદી માટે જવાબદાર નહોતું, પરંતુ CCPA એ આ દલીલને નકારી કાઢી હતી. સત્તાવાળાએ જણાવ્યું હતું કે પ્લેટફોર્મ એક યુનિટ સુધી ખરીદી કરવાનો વિકલ્પ ઓફર કરે છે, અને ખરીદનાર ખરેખર વ્યવસાય છે કે સંગઠન છે તે ચકાસવા માટે કોઈ સિસ્ટમ નથી. તેથી, ફક્ત B2B પ્લેટફોર્મ તરીકે ઓળખવાથી તે જવાબદારીમાંથી મુક્ત થતું નથી.
કંપનીએ IT કાયદાના સલામત બંદર સુરક્ષાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે. CCPA એ જણાવ્યું હતું કે જોખમી અને નિયંત્રિત માલના કિસ્સામાં, ફરિયાદ મળ્યા પછી ફક્ત સૂચિઓ દૂર કરવી પૂરતું નથી. સૂચિ લાઇવ થાય ત્યારે પ્લેટફોર્મે જરૂરી તપાસ કરવી જોઈએ. CCPA એ Dial4Trade ને એમોનિયમ નાઇટ્રેટ સહિત વિસ્ફોટકો કાયદા હેઠળ આવરી લેવામાં આવતા વિસ્ફોટક પદાર્થોની સૂચિ, જાહેરાત અને વેચાણ બંધ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.
