વંદે માતરમ પર આ રાજ્યમાં વિવાદ ઘેરાયું, `આપી દઈશ રાજીનામું`- અમિત શાહ

કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વંદે માતરમના બધા છ શ્લોકો ગાવાના નિર્ણયના સમય પર પ્રશ્ન ઉઠાવતા, પ્રિયાંકે પૂછ્યું કે ભાજપ જ્યારે સત્તામાં હતી ત્યારે - જેમાં અટલ બિહારી વાજપેયીના વડા પ્રધાનપદના કાર્યકાળનો પણ સમાવેશ થાય છે, ત્યારે શા માટે આવો નિર્ણય ન લીધો.

અમિત શાહ (ફાઈલ તસવીર)

કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વંદે માતરમના બધા છ શ્લોકો ગાવાના નિર્ણયના સમય પર પ્રશ્ન ઉઠાવતા, પ્રિયાંકે પૂછ્યું કે ભાજપ જ્યારે સત્તામાં હતી ત્યારે - જેમાં અટલ બિહારી વાજપેયીના વડા પ્રધાનપદના કાર્યકાળનો પણ સમાવેશ થાય છે, ત્યારે શા માટે આવો નિર્ણય ન લીધો. કર્ણાટકના ગૃહમંત્રી અને કૉંગ્રેસ પ્રમુખ મલ્લિકાર્જુન ખડગેના પુત્ર પ્રિયાંક ખડગેએ સરકારી કાર્યક્રમોમાં વંદે માતરમને ફક્ત બે શ્લોકો સુધી મર્યાદિત રાખવાના રાજ્ય સરકારના નિર્ણયનો બચાવ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે આ નિર્ણય મહાત્મા ગાંધી, સુભાષ ચંદ્ર બોઝ અને રવિન્દ્રનાથ ટાગોર જેવા અગ્રણી રાષ્ટ્રીય હસ્તીઓના નિર્ણયો સાથે સુસંગત છે. પ્રિયાંકે આ મુદ્દા પર ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) અને રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (આરએસએસ) પર પણ નિશાન સાધતા કહ્યું કે તેમની પાર્ટી (કૉંગ્રેસ) અને રાજ્ય કૉંગ્રેસ સરકારને તેમની પાસેથી કંઈ શીખવાની જરૂર નથી. ખરેખર, કર્ણાટક સરકારના આ નિર્ણયથી રાષ્ટ્રીય ગીતના બધા શ્લોકો ગાવાની ભાજપની માંગને લગતા વિવાદને વધુ વેગ મળ્યો છે.

ભીડને સંબોધતા, ખડગેએ કર્ણાટકના બે વરિષ્ઠ ભાજપના નેતાઓ, બી.વાય.ની પણ ટીકા કરી. વિજયેન્દ્ર અને આર. તેમણે અશોકને "ટેલિપ્રોમ્પ્ટરનો ઉપયોગ કર્યા વિના કે કાગળ જોયા વિના" વંદે માતરમના બધા શ્લોકો ગાવાનો પડકાર ફેંક્યો. ખડગેએ કહ્યું, "...જો તે આવું કરી શકે છે, તો હું મંત્રી પદ પરથી રાજીનામું આપી દઈશ." કૉંગ્રેસના નેતાએ આ વિવાદ પર ભાજપ અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર પણ નિશાન સાધ્યું. ખડગેએ એવો પણ પ્રશ્ન કર્યો કે, "આપણા પૂર્વજોએ નક્કી કર્યું હતું કે વંદે માતરમના ફક્ત બે શ્લોકો ગાવામાં આવશે. હવે ભાજપ અને પીએમ મોદી બધા શ્લોકો ગાવા માંગે છે. શું તેઓ જવાહરલાલ નેહરુ, સુભાષચંદ્ર બોઝ અને નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા રવિન્દ્રનાથ ટાગોર કરતા મહાન છે?"

શું આપણે તેમની પાસેથી દેશભક્તિ શીખીશું?

તેમણે પત્રકારોને કહ્યું, "શું આપણે અંગ્રેજો પાસેથી 60 રૂપિયા પેન્શન લેનારાઓ પાસેથી દેશભક્તિ શીખવાની જરૂર છે? દેશની આઝાદીમાં તેમનું શું યોગદાન છે? અમારો નિર્ણય તે લોકોના નિર્ણય અનુસાર છે જેમણે આ દેશ માટે લડ્યા અને પોતાનો જીવ આપ્યો." "આપણે ભાજપ કે આરએસએસ પાસેથી કંઈ શીખવાની જરૂર નથી." કર્ણાટકની કૉંગ્રેસ સરકારે આદેશ આપ્યો છે કે રાષ્ટ્રપતિ, ઉપરાષ્ટ્રપતિ, વડા પ્રધાન અથવા રાજ્યપાલ દ્વારા હાજરી આપવામાં આવતી ઘટનાઓ સિવાય, તેમના કાર્યક્રમોમાં વંદે માતરમના ફક્ત પહેલા બે શ્લોકો જ ગાવામાં આવે. કર્ણાટકમાં વિપક્ષ ભાજપે કૉંગ્રેસ સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે, અને આ નિર્ણયને "તુષ્ટિકરણની રાજનીતિ" ગણાવી છે.

હાઇકોર્ટમાં પીઆઇએલ દાખલ

આ દરમિયાન, મંગળવારે કર્ણાટક હાઇકોર્ટમાં એક જાહેર હિત અરજી (પીઆઇએલ) દાખલ કરવામાં આવી હતી, જેમાં રાજ્ય સરકારના કાર્યક્રમોમાં વંદે માતરમના ફક્ત પહેલા બે શ્લોકો જ ગાવાના રાજ્ય સરકારના આદેશને પડકારવામાં આવ્યો હતો. વકીલ ગિરીશ ભારદ્વાજ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીમાં જણાવાયું છે કે આ નિર્દેશ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા નિર્દેશોની વિરુદ્ધ છે. અરજી અનુસાર, ગૃહ મંત્રાલયે 9 જુલાઈ, 2026ના રોજ એક પત્ર દ્વારા, રાષ્ટ્રીય ગીત અંગે તમામ રાજ્યોને આદેશો મોકલ્યા હતા, જેમાં "કડક પાલન" જરૂરી છે. અરજદારે જણાવ્યું હતું કે, કેન્દ્ર સરકારના નિર્દેશો અનુસાર, `વંદે માતરમ`નું સત્તાવાર સંસ્કરણ સંપૂર્ણ છે. છ શ્લોક રચના, અને આ સત્તાવાર સંસ્કરણ સામૂહિક ગાયન દરમિયાન ગાવું જરૂરી છે. તેમણે એવી પણ દલીલ કરી હતી કે કર્ણાટક સરકારનો આદેશ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા રાષ્ટ્રગીતના નિર્ધારિત સંસ્કરણનો વિરોધાભાસ કરે છે. અરજદારે આ આદેશ રદ કરવાની માગ કરી છે.

કેન્દ્ર સરકારનો નિર્દેશ શું છે?

જાન્યુઆરીમાં, કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે જ્યારે રાષ્ટ્રગીત `જન ગણ મન` અને વંદે માતરમ બંને એકસાથે વગાડવામાં આવે છે, ત્યારે વંદે માતરમના બધા છ શ્લોક ગાવા જોઈએ. આ નિર્દેશ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વંદે માતરમની 150મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે જારી કરવામાં આવ્યો હતો. જો કે, 19 ઓગસ્ટના રોજ, કૉંગ્રેસ કાર્યકારી સમિતિએ વંદે માતરમ પરના તેના 1937ના ઠરાવનું પાલન કરવાનો નિર્ણય લીધો, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે પાર્ટીના કાર્યક્રમોમાં રાષ્ટ્રગીતના ફક્ત બે શ્લોક જ ગવાશે.