12 October, 2026 04:22 PM IST | Mumbai | Rachana Joshi
વાસ્તુ Vibes (તસવીર ડિઝાઇન - કિશોર સોસા)
ઘર હોય કે ઑફિસ, પ્રાચીન વાસ્તુશાસ્ત્રને અનુસરવામાં આવે તો ઉત્તમ પરિણામો મળે છે. ન માત્ર આર્થિક લાભ પરંતુ, માનસિક અને શારીરિક સુખાકારી માટે પણ વાસ્તુશાસ્ત્રના નિયમોનું પાલન કરવું હિતાવહ છે. ઇન્ટરનેટના આ યુગમાં આંગળીના ટેરવે વાસ્તુ સંબંધિત ટુચકાઓ પણ ભરપુર મળી રહે છે. પણ, તેમાં તથ્યને નામે કશું જ હોતું નથી. વળી, વાસ્તુશાસ્ત્રના જાણકારોની મસમોટી ફી પરવડે એવી નથી હોતી. ત્યારે ગુજરાતી મિડ-ડે ડોટ કોમ તમારાં માટે લઇ આવ્યું છે `વાસ્તુ Vibes` જ્યાં અમે તમને ચાલતી આવતી ખોટી અને ભૂલભરેલી માન્યતામાંથી બહાર લાવી સરળ ભાષામાં સચોટ વાસ્તુ સંબંધિત માર્ગદર્શન આપીશું. તમારી વાસ્તુ સંબંધિત ગૂંચવણો નીકળી જશે અને તે તરફનો તમારો દ્રષ્ટિકોણ પણ બદલાઈ જશે. સાથે જ સકારાત્મક અભિગમ કેળવાશે. તો, વાસ્તુ સંબંધિત ટિપ્સ માટે અમારી સાથે જોડાઓ દર સોમવારે `વાસ્તુ વાઇબ્સ`માં...
`વાસ્તુ વાઇબ્સ`ના આજના આર્ટિકલમાં જાણીશું કે, બાથરૂમ વાસ્તુની દ્રષ્ટિએ ખોટી દિશામાં છે તો વેન્ટિલેશન, સ્વચ્છતા, બેડરૂમની ગોપનીયતા અને મોટા ફેરફારો કર્યા વિના કરી શકાય તેવા સરળ ઉપાયો.
વાસ્તુશાસ્ત્રમાં લોકોને સૌથી વધુ ચિંતા જો કોઈ બાબતની હોય, તો તે બાથરૂમનું સ્થાન છે. જો બાથરૂમ ઈશાન ખૂણા (ઉત્તર-પૂર્વ), મધ્ય ભાગ (બ્રહ્મસ્થાન) કે નૈઋત્ય ખૂણા (દક્ષિણ-પશ્ચિમ) માં હોય, તો લોકો તેને લઈને ભારે ભય અનુભવે છે. ઘણીવાર એવું કહેવામાં આવે છે કે આવું બાથરૂમ જીવનમાં આપોઆપ મોટી સમસ્યાઓ ઊભી કરશે. પરંતુ આ સ્થિતિમાં ભય એ જગ્યા કરતાં પણ વધુ જોખમી સાબિત થાય છે.
`કોન્શિયસ વાસ્તુ` એક તદ્દન અલગ અભિગમ અપનાવે છે. જો નવું મકાન બનાવતી વખતે ડિઝાઇન કરવામાં આવી રહી હોય, તો બાથરૂમના સ્થાનનું ચોક્કસ ધ્યાન રાખી શકાય છે. પરંતુ જ્યારે બાથરૂમ પહેલેથી જ બનેલું હોય, ત્યારે શું કરવું? શું આપણે તેને તોડી પાડીએ? શું તેનો ઉપયોગ કરવાનું બંધ કરી દઈએ? કે પછી વર્ષો સુધી તેના વિશે ચિંતા કર્યા કરીએ?
તેનો જવાબ છે: ના, બિલકુલ નહીં.
સૌપ્રથમ પગલું એ છે કે બાથરૂમનો ડર રાખવાનું બંધ કરો. કોઈ જગ્યાને માત્ર એટલા માટે અમર્યાદિત નકારાત્મક મહત્વ ન આપવું જોઈએ કારણ કે કોઈએ તેને સમસ્યાત્મક ગણાવી છે. જ્યારે આપણે સતત એવું વિચારીએ છીએ કે આપણા જીવનની દરેક મુશ્કેલી પાછળ આ બાથરૂમ જ જવાબદાર છે, ત્યારે આપણે દરેક નાની સમસ્યાને તે જ નજરે જોવા લાગીએ છીએ.
ઘરના સભ્યો વચ્ચેનો નાનો મતભેદ પણ બાથરૂમને આભારી છે!
ધંધાકીય પડકારનું કારણ પણ બાથરૂમ છે!
સ્વાસ્થ્યની સમસ્યા પણ બાથરૂમને લીધે જ છે!
આર્થિક ચિંતાનું કારણ પણ બાથરૂમ જ છે!
આ રીતે બાથરૂમ આપણું કેન્દ્રબિંદુ બની જાય છે. કોન્શિયસ વાસ્તુ આપણને આ ભયમાંથી બહાર આવવા માટે પ્રેરિત કરે છે. તેના બદલે, પ્રોપર્ટીને એક સંપૂર્ણ પ્રણાલી (Complete System) તરીકે જુઓ.
પ્રકાશ કેવી રીતે પ્રવેશે છે?
હવાની અવરજવર કઈ રીતે છે?
પાણી ક્યાંથી આવે છે અને ક્યાં જાય છે?
રૂમ્સ એકબીજા સાથે કેવી રીતે જોડાયેલા છે?
દરવાજા અને બારીઓ ક્યાં છે?
લોકો પ્રોપર્ટીમાં કેવી રીતે અવરજવર કરે છે?
બાથરૂમનો ઉપયોગ કેવી રીતે થઈ રહ્યો છે? શું તે સાફ, સૂકું અને વેન્ટિલેટેડ છે? શું ડ્રેનેજ યોગ્ય રીતે કામ કરે છે?
આ પ્રશ્નો તમને બાથરૂમ વિશે વધુ સચોટ અને વ્યાપક સમજ આપશે.
બાથરૂમની અયોગ્ય દિશાને કારણે થતી બિનજરૂરી અશાંતિને ઘટાડવા માટે ઘણા સરળ રસ્તાઓ છે:
દરવાજા બંધ રાખવા: બાથરૂમ ઉપયોગમાં ન હોય ત્યારે તેનો દરવાજો બંધ રાખવો એ ખૂબ જ સરળ ઉપાય છે.
વેસ્ટર્ન ટોઇલેટની કાળજી: વેસ્ટર્ન ટોઇલેટમાં ફ્લશ કરતી વખતે કવર (ઢાંકણ) બંધ રાખવાની ટેવ રાખવી, જે હાઇજીન માટે પણ ઉત્તમ છે.
પ્રકાશ અને હવાની અવરજવર: બાથરૂમમાં પૂરતો કુદરતી પ્રકાશ અને વેન્ટિલેશન હોવું જોઈએ. જો કુદરતી હવાની સગવડ ન હોય, તો મિકેનિકલ વેન્ટિલેશન (એક્ઝોસ્ટ ફેન) અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
મીઠું (Salt) મૂકવાનું ટાળો: બાથરૂમમાં વાસ્તુના નામે ક્યારેય બાઉલમાં મીઠું ભરીને ન મૂકો.
બાથરૂમ અને બેડરૂમ વચ્ચેના કનેક્શન પર પણ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે:
બેડની સ્થિતિ: જો શૌચાલય સીધું તમારા બેડની પાછળની દીવાલ પર હોય, તો વાસ્તુની દ્રષ્ટિએ તે અયોગ્ય ગણાય છે. જો લેઆઉટમાં શક્ય હોય, તો બેડને સામાન્ય દીવાલથી થોડો દૂર ખસેડીને બંને જગ્યાઓ વચ્ચે થોડું અંતર બનાવી શકાય છે.
દરવાજાની સામે બેડ: જો ટોઇલેટનો દરવાજો સીધો બેડની સામે પડતો હોય, તો બાથરૂમનો ઉપયોગ ન હોય ત્યારે દરવાજો હંમેશા બંધ રાખવો.
ગ્લાસ બાથરૂમનો ટ્રેન્ડ: આધુનિક ઘરો અને હોટલોમાં બેડરૂમમાંથી સ્પષ્ટ દેખાય તેવા કાચ (Glass) ના બનેલા બાથરૂમ લોકપ્રિય બન્યા છે. ભલે તે સ્ટાઇલિશ દેખાતા હોય, પરંતુ તે બેડરૂમ અને બાથરૂમ વચ્ચે ખુલ્લો ઉર્જાવાન અને દ્રશ્ય સંબંધ ઊભો કરે છે. જો આ બાબત ચિંતાજનક હોય, તો ફ્રોસ્ટેડ ગ્લાસ, ફ્રોસ્ટેડ ફિલ્મ કે રોલર બ્લાઇન્ડનો ઉપયોગ કરીને સરળ ઉકેલ લાવી શકાય છે.
આખી આર્કિટેક્ચરલ ડિઝાઇન બદલવાની કોઈ જરૂર નથી. મુખ્ય હેતુ ડિઝાઇનને વધુ `કોન્શિયસ` બનાવવાનો છે.
જીવંત છોડ (Live Plants): જો બાથરૂમમાં પૂરતો પ્રકાશ, વેન્ટિલેશન અને ભેજની સ્થિતિ છોડ જીવિત રહી શકે તેવી હોય, તો ત્યાં ઇન્ડોર પ્લાન્ટ્સ મૂકી શકાય છે. છોડ પર્યાવરણ સાથે કુદરતી જોડાણ બનાવે છે અને જગ્યાને તાજગીસભર બનાવે છે.
ઉપાય તરીકે પ્લાન્ટ્સ નહીં: પરંતુ કોઈએ કહ્યું છે એટલે માત્ર "ઉપાય" તરીકે બાથરૂમમાં છોડ ન મૂકવો. જો અયોગ્ય વાતાવરણને કારણે છોડ વારંવાર સૂકાઈ જતો હોય, તો તેનો હેતુ સરતો નથી.
કુદરતનો ઉપયોગ હંમેશા સમજપૂર્વક કરવો જોઈએ. આ કોન્શિયસ વાસ્તુ® નો એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધાંત છે—કોઈપણ ઉપાય ક્યારેય એક કઠોર નિયમ કે અંધશ્રદ્ધા ન બનવો જોઈએ. સૌથી પહેલા પ્રોપર્ટીને સમજવી જરૂરી છે.
Dr Harshit Kapadia
Metaphysics Consultants:
Conscious Vaastu®, Yuen Hom and Sam Hap Style of Feng Shui