ચીની સરકારે દેશની વસ્તી વધારવા કૉન્ડમ મોંઘા કરી દીધા, ટૅક્સ નીતિમાં કર્યો ફેરફાર

આ પ્રયાસોના ભાગ રૂપે, સરકારે કૉન્ડોમ, ગર્ભનિરોધક ગોળીઓ અને અન્ય ગર્ભનિરોધક પર કર વધારો કર્યો છે. આ નિર્ણય પર મિશ્ર પ્રતિક્રિયાઓ મળી છે. સોશિયલ મીડિયા પર ઘણા લોકોએ કહ્યું છે કે ફક્ત કૉન્ડોમની કિંમત વધારવાથી લોકોને બાળકો પેદા કરવા માટે પ્રોત્સાહન મળશે.

પ્રતિકાત્મક ફાઇલ તસવીર

ઘટતા જન્મ દર અને ઝડપથી વૃદ્ધ થતી વસ્તીની સમસ્યાના ઉપાય કરવા ચીને નવા પગલાં લીધાં છે. નવા વર્ષ 2026ની પહેલી 1 જાન્યુઆરીથી, બાળ સંભાળ સેવાઓ (Childcare services) કરમુક્ત થશે, તેના વિરુદ્ધ ગર્ભનિરોધક (કૉન્ડમ) જેવી વસ્તુ પર ટૅક્સ વધારવામાં આવ્યો છે. વિશ્વના બીજા ક્રમના સૌથી મોટા અર્થતંત્ર, ચીનમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં જન્મની સંખ્યામાં સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે, જેના કારણે સરકારમાં ચિંતા વધી રહી છે અને લોકોને વધુ બાળકો પેદા કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહ્યા છે.

વસ્તી વધારવા ચીની સરકારના પ્રયત્નો

ચીને તેની ટૅક્સ પ્રણાલીમાં મોટા ફેરફારો કર્યા છે. આ ફેરફારો 1994 થી અમલમાં રહેલી ઘણી જૂની મુક્તિઓને દૂર લરશે, જ્યારે દેશની એક બાળક નીતિ (One child policy) અમલમાં હતી. સરકારે હવે લગ્ન સંબંધિત સેવાઓ અને વૃદ્ધોની સંભાળને મૂલ્યવર્ધિત કર (VAT) માંથી મુક્તિ આપી છે. વધુમાં, પરિવારો પરના નાણાકીય બોજ ઘટાડવા માટે માતાપિતાની રજા વધારવા અને બાળકના જન્મ માટે રોકડ સહાય પૂરી પાડવા જેવા નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે. ચીન હાલમાં એક મોટી વસ્તી કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યું છે. બિજીંગ સરકાર ઇચ્છે છે કે યુવાનો લગ્ન કરે અને બાળકો પેદા કરે જેથી યુવાન વયની વસ્તી જાળવી શકાય. આંકડા અનુસાર, છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી ચીનની વસ્તી ઘટી રહી છે. 2024 માં દેશમાં ફક્ત 9.6 મિલિયન બાળકોનો જન્મ થયો હતો, જે ચિંતાનો વિષય માનવામાં આવે છે.

આ પ્રયાસોના ભાગ રૂપે, સરકારે કૉન્ડોમ, ગર્ભનિરોધક ગોળીઓ અને અન્ય ગર્ભનિરોધક પર કર વધારો કર્યો છે. આ નિર્ણય પર મિશ્ર પ્રતિક્રિયાઓ મળી છે. સોશિયલ મીડિયા પર ઘણા લોકોએ કહ્યું છે કે ફક્ત કૉન્ડોમની કિંમત વધારવાથી લોકોને બાળકો પેદા કરવા માટે પ્રોત્સાહન મળશે નહીં. એક યુઝરે લખ્યું છે કે લોકો કૉન્ડોમની કિંમત અને બાળકના ઉછેરના ખર્ચ વચ્ચેનો તફાવત સ્પષ્ટ રીતે સમજે છે. નિષ્ણાતો પણ આ મુદ્દા પર અલગ મત ધરાવે છે. બિજીંગ પોપ્યુલેશન રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના 2024 ના અહેવાલ મુજબ, ચીન બાળકોના ઉછેર માટે વિશ્વના સૌથી મોંઘા દેશોમાંનો એક છે. મોંઘુ શિક્ષણ, સ્પર્ધાત્મક જીવન અને મહિલાઓ માટે કામ અને માતૃત્વને સંતુલિત કરવાનો પડકાર એ મુખ્ય કારણો છે કે ઘણા યુવા યુગલો બાળકો પેદા કરવાનું ટાળી રહ્યા છે.

વિસ્કોન્સિન-મેડિસન યુનિવર્સિટીના ડેમોગ્રાફર યી ફુક્સિયન માને છે કે કૉન્ડોમ પર કર વધારવાથી જન્મ દર પર કોઈ ખાસ અસર પડશે નહીં. દરમિયાન, સેન્ટર ફોર સ્ટ્રેટેજિક એન્ડ ઇન્ટરનેશનલ સ્ટડીઝના નિષ્ણાત હેનરીટા લેવિન કહે છે કે આ પગલું વધુ પ્રતીકાત્મક છે, જે સરકારના ઇરાદાઓને પ્રતિબિંબિત કરે છે. લેવિને આગળ કહ્યું કે આ નીતિઓને લાગુ કરવામાં એક મોટો અવરોધ એ છે કે ઘણી પ્રાંતીય સરકારો પહેલેથી જ દેવામાં ડૂબેલી છે. તે સ્પષ્ટ નથી કે તેઓ આ કાર્યક્રમો માટે પૂરતા સંસાધનો એકત્ર કરી શકશે કે નહીં. વધુમાં, કેટલાક લોકોને લાગશે કે સરકાર તેમના અંગત જીવનમાં ખૂબ જ દખલ કરી રહી છે, જે વિપરીત પરિણામ લાવી શકે છે.