13 November, 2026 08:56 PM IST | Washington | Gujarati Mid-day Online Correspondent
જેન્સન હૂવાંગ (ફાઈલ તસવીર)
Nvidia ના CEO જેન્સેન હૂવાંગના રાજીનામા અને ચીની જાસૂસી વિવાદથી અમેરિકા-ચીન ટેકનોલોજી તણાવ વધ્યો છે. ચીને અમેરિકાને ચેતવણી આપી છે કે આ બાબતનો ઉપયોગ ટેકનોલોજી નિકાસ પ્રતિબંધોને કડક બનાવવા માટે બહાના તરીકે ન કરે. Nvidiaના CEO જેન્સેન હૂવાંગના રાજીનામા અને કથિત ચીની જાસૂસી વિવાદથી અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે ટેકનોલોજીકલ અને રાજદ્વારી તણાવ ફરી જાગ્યો છે.
ફાઇનાન્સિયલ ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, ચીને અમેરિકાને કડક ચેતવણી આપી છે કે Nvidia ના ભૂતપૂર્વ CEO જેન્સેન હૂવાંગના કથિત ચીની જાસૂસ સાથેના સંબંધોનો ઉપયોગ મહત્વપૂર્ણ ટેકનોલોજી પર નિકાસ પ્રતિબંધોને વધુ કડક બનાવવા માટે ન કરે. બેઇજિંગમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતા, ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા માઓ નિંગે કહ્યું, "યુએસએ ટેકનોલોજીકલ નાકાબંધી લાદવા માટે બહાના શોધવા માટે જાસૂસીની વાર્તાઓ બનાવવાનું બંધ કરવું જોઈએ." તેમણે ભાર મૂક્યો કે ચીનની ટેકનોલોજીકલ પ્રગતિ સ્વતંત્ર નવીનતા અને ખુલ્લા સહયોગ પર આધાર રાખે છે, અને બેઇજિંગ અમેરિકા સાથે રચનાત્મક વ્યૂહાત્મક સંતુલન બનાવવા માટે તૈયાર છે.
ચીનના વિદેશ મંત્રાલયનું નિવેદન જેન્સન હૂવાંગના રાજીનામાના કલાકો પહેલા આવ્યું હતું. 1993માં Nvidia ની સહ-સ્થાપના કરનાર અને કંપનીને AI વિશ્વમાં ટોચ પર પહોંચાડનાર હૂવાંગે ગુરુવાર, 12 નવેમ્બરના રોજ તાત્કાલિક અસરથી ચેરમેન, CEO અને બોર્ડ સભ્ય પદેથી રાજીનામું આપ્યું હતું. રવિવાર, 8 નવેમ્બરના રોજ, હૂવાંગે સિંગાપોર સ્થિત ડેટા સેન્ટર ફર્મ મેગાસ્પીડના ભૂતપૂર્વ એક્ઝિક્યુટિવ એલિસ હૂવાંગ સાથે અફેર હોવાની કબૂલાત કરી.
અહેવાલો અનુસાર, યુએસ અધિકારીઓને શંકા છે કે તે ચીન માટે જાસૂસી કરી રહી હતી. બુધવારે નવા અહેવાલોમાં જણાવાયું છે કે તેણીનો Nvidia ખાતે એક પરિણીત હેલ્થકેર એક્ઝિક્યુટિવ સાથે પણ અફેર હતો, જે સીધી રીતે તેણી હેઠળ કામ કરતી હતી. Nvidia ની જાહેરાતમાં તેણીના રાજીનામાનું કારણ આપવામાં આવ્યું નથી.
આ કૌભાંડે વિશ્વની બે સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ વચ્ચેના નાજુક વેપાર યુદ્ધવિરામને જોખમમાં મૂક્યો છે. એશિયા-પેસિફિક આર્થિક સહયોગ સમિટ આવતા અઠવાડિયે ચીનના શેનઝેનમાં યોજાવાની છે, જ્યાં યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ મળવાની અપેક્ષા છે. આ અઠવાડિયે, વૉશિંગ્ટને બેઇજિંગને ચેતવણી આપી હતી કે તેણે ગયા વર્ષે દક્ષિણ કોરિયાના નેતાઓ વચ્ચે થયેલા કરારની શરતોનું પાલન કરવું પડશે, જે 10 જાન્યુઆરીએ સમાપ્ત થાય છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બાબતોના નિષ્ણાતો માને છે કે આ વિવાદની સીધી અસર યુએસ નિકાસ નીતિ પર પડશે. નાનજિંગ યુનિવર્સિટીના નિષ્ણાત ઝુ ફેંગના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પના વિરોધીઓ આ વિવાદનો ઉપયોગ તેમની ચીન નીતિને નબળી પાડવા માટે કરી શકે છે.
આ દરમિયાન, એક ચીની થિંક ટેન્કના વિદ્વાનોને ડર છે કે આનાથી વૉશિંગ્ટનના હોક્સને વધુ કડક નિકાસ પ્રતિબંધો લાદવાની તક મળી શકે છે. લોમ્બાર્ડ ઓડિયરના વરિષ્ઠ મેક્રો વ્યૂહરચનાકાર હોમિન લી કહે છે કે ચીની ઉદ્યોગો હજુ પણ AI મોડેલ બનાવવા માટે Nvidia ની ચિપ્સ અને તેના Cuda સોફ્ટવેર પ્લેટફોર્મ પર ખૂબ આધાર રાખે છે. જો કે, જો ચીની ઇકોસિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે યુએસથી અલગ થઈ જાય છે, તો તે લાંબા ગાળે Nvidia માટે જ એક મહત્વપૂર્ણ ખતરો ઉભો કરશે.
આ વિવાદની સીધી અસર વૈશ્વિક શેરબજારો પર પણ પડી છે. Nvidia ચિપ્સ પર આધાર રાખતી ચીની ટેક કંપનીઓના શેર ગુરુવારે તીવ્ર ઘટાડો થયો. અલીબાબાના શેર 6.8 ટકા ઘટ્યા. હોંગકોંગ-લિસ્ટેડ AI મોડેલ પ્રદાતાઓ Z.ai અને MiniMax ના શેર અનુક્રમે 9 ટકા થી વધુ અને લગભગ 8 ટકા ઘટ્યા. AIStockWire અનુસાર, બજાર ખુલ્યા પછી Nvidia ના પોતાના શેર પણ 13.4 ટકા ઘટ્યા.