07 May, 2026 05:09 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર (સૌજન્ય: મિડ-ડે)
મહારાષ્ટ્રના નંદુરબાર જિલ્લાના નવાપુર વિસ્તારમાં બર્ડ ફ્લૂના કેસ ફરી વધવાથી ચિંતા વધી છે. વહીવટીતંત્રે આ વિસ્તારમાં દેખરેખ વધારી દીધી છે અને જરૂરી નિવારક પગલાં લઈ રહ્યું છે. ડોક્ટરો કહે છે કે આ રોગ મોટે ભાગે પક્ષીઓમાં ફેલાય છે, પરંતુ કેટલાક કિસ્સાઓમાં, માણસોને પણ અસર થઈ શકે છે. તેથી, લોકોને સાવચેત રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે, ખાસ કરીને મરઘાં ફાર્મમાં કામ કરતા અથવા પક્ષીઓના સંપર્કમાં રહેતા લોકોને. આ સમયે ગભરાવાની જરૂર નથી, પરંતુ સ્વચ્છતા અને સાવધાની જાળવવી જરૂરી માનવામાં આવે છે.
બર્ડ ફ્લૂ, જેને એવિયન ઈન્ફલ્યુએન્ઝા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે એક વાયરલ ચેપ છે જે ચિકન, બતક અને જંગલી પક્ષીઓને અસર કરે છે. H5N1 જેવા કેટલાક ખતરનાક પ્રકારો, માણસોમાં પણ ફેલાઈ શકે છે.
ડોક્ટરોના મતે, ચેપગ્રસ્ત પક્ષીઓ, તેમના મળ, પીંછા, લાળ અથવા દૂષિત સપાટીઓના સંપર્ક દ્વારા માણસો ચેપગ્રસ્ત થઈ શકે છે. મરઘાં ફાર્મમાં કામ કરતા લોકો, ડોકટરો, પરિવહન કામદારો અને ચેપગ્રસ્ત પક્ષીઓને દૂર કરનારા લોકો સૌથી વધુ જોખમમાં છે.
આ વાયરસ આંખો, નાક અથવા મોં દ્વારા શરીરમાં પ્રવેશી શકે છે. દૂષિત ધૂળ અથવા હવાના સંપર્કમાં આવવાથી પણ જોખમ વધી શકે છે.
શરૂઆતમાં, બર્ડ ફ્લૂના લક્ષણો સામાન્ય ફ્લૂ જેવા હોઈ શકે છે. આમાં તાવ, ઉધરસ, ગળામાં દુખાવો, શરીરમાં દુખાવો, નબળાઈ અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફનો સમાવેશ થાય છે.
જોકે, સ્થિતિ ઝડપથી બગડી શકે છે. ગંભીર કિસ્સાઓમાં, ન્યુમોનિયા, ફેફસામાં બળતરા અને ઓક્સિજનની ઉણપ જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. કેટલાક દર્દીઓને વેન્ટિલેટરની પણ જરૂર પડી શકે છે.
વૈજ્ઞાનિકો માટે સૌથી મોટી ચિંતા વાયરસનું ઝડપી પરિવર્તન છે. હાલમાં, તે માણસથી માણસમાં સરળતાથી ફેલાતું નથી, પરંતુ જો વાયરસ બદલાય છે, તો તે ભવિષ્યમાં મોટો ખતરો બની શકે છે.
ડોક્ટરો કહે છે કે જો સારવાર વહેલા શરૂ કરવામાં આવે તો એન્ટિવાયરલ દવાઓ અસરકારક સાબિત થઈ શકે છે. જો લક્ષણો દેખાયા પછી 48 કલાકની અંદર સારવાર શરૂ કરવામાં આવે, તો સ્થિતિને ગંભીર બનતી અટકાવી શકાય છે.
આરોગ્ય નિષ્ણાતો કહે છે કે સારી રીતે રાંધેલા ચિકન અને ઈંડા ખાવા માટે સલામત માનવામાં આવે છે, કારણ કે ઊંચા તાપમાને વાયરસ મરી જાય છે. ઓછું રાંધેલું કે કાચું માંસ ખાવાનું ટાળવું જોઈએ.
- બીમાર કે મૃત પક્ષીઓના સંપર્કમાં આવવાનું ટાળો
- ચિકન ફાર્મમાં માસ્ક અને મોજા પહેરો
- વારંવાર હાથ ધોવા
- જો તમને ફ્લૂ જેવા લક્ષણોનો અનુભવ થાય તો ભીડ ટાળો
- સારી રીતે રાંધેલા ચિકન અને ઈંડા ખાઓ