04 November, 2026 08:24 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર (મિડ-ડે)
દિવાળી ૨૦૨૬ દરમિયાન ફટાકડા ફોડવાથી થતા વાયુ અને ધ્વનિ પ્રદૂષણને ધ્યાનમાં રાખીને, બૉમ્બે હાઈ કોર્ટે મહારાષ્ટ્ર સરકારને કેટલાક મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્દેશો આપ્યા છે. કોર્ટે રાજ્ય સરકારને દિવાળી દરમિયાન ફટાકડા ફોડવા માટે ચોક્કસ સમયમર્યાદા નક્કી કરવા અને સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલા નિર્દેશોનો અમલ કરવા વિચારણા કરવા જણાવ્યું છે. કોર્ટે નોંધ્યું છે કે ફટાકડાથી થતું પ્રદૂષણ નાગરિકોના આરોગ્ય પર પ્રતિકૂળ અસર કરી શકે છે, તેથી આ બાબત પર ગંભીર ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.
મહારાષ્ટ્ર સરકારની સાથે, હાઈ કોર્ટે મહારાષ્ટ્ર પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (MPCB), બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન (BMC) અને પોલીસ વિભાગ સહિતની સંબંધિત એજન્સીઓને પણ સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશો પર ગંભીરતાથી વિચાર કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે. કોર્ટનું માનવું છે કે ફટાકડા ફોડવાના સમય અંગે એક સ્પષ્ટ માળખું હોવું જોઈએ, જે દિવાળીના તહેવાર દરમિયાન વાયુ અને ધ્વનિ પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે.
સુનાવણી દરમિયાન, હાઈ કોર્ટે ૨૯ ઑક્ટોબરે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલા નિર્દેશોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તે નિર્દેશો તહેવારોની મોસમ દરમિયાન દિલ્હી-NCR ક્ષેત્રમાં વધતા પ્રદૂષણના સ્તરને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યા હતા. સુપ્રીમ કોર્ટે ફટાકડા ફોડવા માટે નિર્ધારિત સમયમર્યાદાનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. બૉમ્બે હાઈ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે મહારાષ્ટ્રમાં પણ આ નિર્દેશોના અસરકારક અમલીકરણ અંગે વિચારણા થવી જોઈએ.
આ સમગ્ર મામલો અભિનેત્રી દિયા મિર્ઝાના એક વીડિયો સાથે જોડાયેલો છે. BMCએ દિવાળી દરમિયાન પ્રદૂષણ અંગે જાગૃતિ લાવવાના તેના અભિયાનમાં આ વીડિયોનો સમાવેશ કર્યો હતો, પરંતુ બાદમાં તેને હટાવી દેવામાં આવ્યો હતો. અરજીની સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટે ફટાકડા અને તેના ઉપયોગથી થતા પ્રદૂષણ અંગેના વ્યાપક મુદ્દાઓની તપાસ કરી હતી. આ સંદર્ભમાં, કોર્ટે ૧૩ પાનાનો આદેશ જાહેર કર્યો છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી-NCRમાં ૭ અને ૮ નવેમ્બરના રોજ `ગ્રીન` (પર્યાવરણને ઓછું નુકસાન પહોંચાડતા) ફટાકડા ફોડવાની મંજૂરી આપી છે. આ માટે બે ચોક્કસ સમયગાળા નક્કી કરવામાં આવ્યા છે: સવારે ૬:૦૦ થી ૭:૦૦ વાગ્યા સુધી અને રાત્રે ૮:૦૦ થી ૧૦:૦૦ વાગ્યા સુધી. સવારનો સમયગાળો એક કલાકનો છે, જ્યારે સાંજનો સમયગાળો બે કલાકનો છે. બૉમ્બે હાઈ કોર્ટે મહારાષ્ટ્ર સરકારને સૂચન કર્યું છે કે તેઓ આ નિર્દેશોને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્યમાં પણ ફટાકડા ફોડવા અંગે આવી જ વ્યવસ્થા લાગુ કરવા પર વિચાર કરે.
