09 July, 2026 04:47 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
બૉમ્બે હાઈ કોર્ટ (ફાઇલ તસવીર)
બૉમ્બે હાઈ કોર્ટે જણાવ્યું છે કે માતા-પિતા કે વરિષ્ઠ નાગરિકો દ્વારા ભેટમાં આપવામાં આવેલી મિલકત પરત કરવાના કેસોમાં તેમની નાણાકીય સ્થિતિ કેવી છે તેનો કોઈ સંબંધ નથી. માતાપિતાની સંભાળ રાખવામાં નિષ્ફળ રહેલા પુત્ર દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીને ફગાવી દેતા, કોર્ટે તેના માતાપિતાનો ફ્લૅટ ખાલી કરવા અને તેમને તેનો કબજો પરત આપવા માટેના નિર્દેશને સમર્થન આપ્યું.
કાર્યકારી મુખ્ય ન્યાયાધીશ રવિન્દ્ર ઘુગે અને ન્યાયાધીશ ગૌતમ અંકડની ડિવિઝન બૅન્ચે `માતાપિતા અને વરિષ્ઠ નાગરિકોના જાળવણી અને કલ્યાણ અધિનિયમ` હેઠળ રચાયેલી સંસ્થા `માતાપિતા અને વરિષ્ઠ નાગરિકોના જાળવણી અને કલ્યાણ ટ્રિબ્યુનલ` દ્વારા જાહેર કરાયેલા આદેશને પડકારતી એક અરજી ફગાવી દીધી હતી. ટ્રિબ્યુનલે પુત્રને લોઅર પરેલ ફ્લૅટનો કબજો 60 દિવસની અંદર તેના માતાપિતાને સોંપવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો અને ફ્લૅટ સંબંધિત ભેટ દસ્તાવેજ (ડિડ) પણ રદ કર્યા.
68 વર્ષીય પિતા અને 60 વર્ષીય માતાએ ટ્રિબ્યુનલ સમક્ષ રજૂઆત કરી હતી કે તેમણે તેમના પુત્રને ફ્લૅટ ભેટમાં આપ્યો હતો અને તેણે તેમને ખાતરી આપી હતી કે તે બન્નેની સંભાળ રાખશે. જોકે, કૌટુંબિક વિવાદોને કારણે આ તે થયું નહીં અને માતા-પિતાને પોતાનું ઘર છોડવાની ફરજ પડી. બીજી તરફ, પુત્રએ દાવો કર્યો હતો કે આ ફ્લૅટ તેના પૈસાથી ખરીદવામાં આવ્યો હતો અને ભેટ દસ્તાવેજ ફક્ત તેના નામે કાનૂની માલિકી ટ્રાન્સફર કરવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. તેણે એવી પણ દલીલ કરી હતી કે તેના માતાપિતા આર્થિક રીતે સ્થિર હતા, તેમની પાસે અન્ય મિલકતો હતી અને તેઓ પોતાનું ગુજરાન ચલાવવા સક્ષમ છે. પુત્રએ વધુમાં દલીલ કરી હતી કે કાર્યવાહી તેની બહેનોના કહેવાથી શરૂ કરવામાં આવી હતી અને ફ્લૅટ ખાલી કરવાથી તેની પત્ની અને બે બાળકો માટે મુશ્કેલી ઊભી થશે.
આ બધી દલીલોને ફગાવી દેતા, હાઈ કોર્ટે ટિપ્પણી કરી કે, "માતાપિતા અને વરિષ્ઠ નાગરિકોની સંભાળ અને કલ્યાણ અધિનિયમ, 2007 એક કલ્યાણકારી કાયદો છે જેનો હેતુ વૃદ્ધ માતાપિતાને ઉપેક્ષાથી બચાવવા અને તેમના જીવન અને સંપત્તિનું રક્ષણ કરવાનો છે." કોર્ટે અવલોકન કર્યું, "આ કાયદો માત્ર ભરણપોષણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે જ નહીં પરંતુ વરિષ્ઠ નાગરિકોના જીવન અને સંપત્તિનું રક્ષણ કરવા માટે પણ અસરકારક વૈધાનિક પદ્ધતિ પ્રદાન કરે છે." ડિવિઝન બૅન્ચે નોંધ્યું કે ગિફ્ટ ડીડમાં સ્પષ્ટપણે એક શરતનો સમાવેશ થાય છે જેમાં દસ્તાવેજના અમલ પછી પુત્રને ‘દરેક રીતે તેના માતાપિતાની સંભાળ રાખવા’ માટે કહેવામાં આવ્યું હતું. કોર્ટે કહ્યું કે આ કાયદાની કલમ 23 હેઠળ જરૂરી પ્રાથમિક શરતને પૂર્ણ કરે છે. કોર્ટે વધુમાં નોંધ્યું કે માતાપિતા અને પુત્ર વચ્ચેના સંબંધો એટલી હદે બગડ્યા હતા કે માતાપિતાને ઘર છોડવાની ફરજ પડી હતી; આ દર્શાવે છે કે પુત્ર તે જવાબદારી પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ ગયો હતો જેના પર તેને મિલકત ભેટમાં આપવામાં આવી હતી. કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં જણાવ્યું હતું કે, "કલમ 23 ની લાગુ પડવાની ક્ષમતા વરિષ્ઠ નાગરિકની નાણાકીય સ્થિતિ પર આધારિત નથી. એકવાર કાનૂની શરતો પૂર્ણ થઈ જાય, પછી મિલકતના ટ્રાન્સફરને રદ જાહેર કરી શકાય છે." ટ્રિબ્યુનલના આદેશમાં કોઈ કાનૂની ભૂલ ન મળતાં, બૉમ્બે હાઈ કોર્ટે પુત્રની અરજી ફગાવી દીધી અને તેને ટ્રિબ્યુનલના આદેશનું પાલન કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો.
