15 September, 2026 11:49 AM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર (તસવીર સૌજન્યઃ એઆઇ)
ગણેશોત્સવ ૨૦૨૬ (Ganeshotsav 2026) પૂર્વે બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (Brihanmumbai Municipal Corporation)એ મુંબઈ (Mumbai)માં ૩૮૩ કૃત્રિમ વિસર્જન તળાવોની સ્થાપના કરીને પર્યાવરણપ્રેમી ઉજવણી માટેના પ્રયાસો તેજ કર્યા છે. શહેરના તમામ ૨૫ પ્રશાસનિક વોર્ડમાં ફેલાયેલી આ સુવિધાઓનો મુખ્ય હેતુ ગણપતિ વિસર્જન (Ganesh Visarjan 2026) માટે ભક્તોને સુરક્ષિત અને પર્યાવરણને અનુકૂળ વિકલ્પો પૂરા પાડવાનો છે, જેથી શહેરના કુદરતી જળાશયો પરનું પ્રદૂષણનું ભારણ ઘટાડી શકાય.
પર્યાવરણની સુરક્ષા અને સુચારુ ઉજવણી તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરતાં, બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (BMC) એ ગણેશોત્સવ ૨૦૨૬ માટે મુંબઈના તમામ ૨૫ પ્રશાસનિક વોર્ડમાં ૩૮૩ કૃત્રિમ વિસર્જન તળાવો બનાવ્યા છે. ઈકો-ફ્રેન્ડલી મૂર્તિ વિસર્જનની વધતી માંગને પહોંચી વળવા પાલિકાએ ગત વર્ષના ૨૯૮ સ્થળોની સરખામણીએ આ નેટવર્કનો વિસ્તાર કર્યો છે. બીએમસીએ વોર્ડવાર વિસર્જન સુવિધાઓ અને સુરક્ષા પ્રોટોકોલ ધરાવતી સત્તાવાર માહિતી પત્રિકા પણ જાહેર કરી છે.
કુદરતી જળાશયો પરનું પ્રદૂષણનું ભય સ્થાનિક સ્તરે ઘટાડવા માટે આ કૃત્રિમ તળાવો ખુલ્લા મેદાનો, બગીચાઓ અને સોસાયટી વિસ્તારોમાં બનાવવામાં આવ્યા છે. ગિરગાંવ ચોપાટીનો સમાવેશ કરતા વોર્ડ D માં બાણગંગા તળાવ અને ઓગસ્ટ ક્રાંતિ મેદાન સહિત સૌથી વધુ ૧૨ કૃત્રિમ તળાવો તૈયાર કરાયા છે. વોર્ડ A માં ગેટવે ઓફ ઈન્ડિયા અને બધવાર પાર્ક જેવા કિનારાના વિસ્તારોમાં વિસર્જનની વ્યવસ્થા કરાઈ છે.
ઉપનગરોમાં પણ વિસર્જન ક્ષમતામાં મોટો વધારો થયો છે. બોરીવલી (R સેન્ટ્રલ), કાંદિવલી (R સાઉથ), મલાડ અને ગોરેગાંવ (P નોર્થ અને P સાઉથ), તેમજ ભાંડુપ અને પવઈ (S વોર્ડ) જેવા ઉત્તર અને પૂર્વ ઉપનગરોમાં શિમપોલી તળાવ, ગોરાઈ જેટી, એકસર તળાવ અને વઝીરા ગણપતિ મંદિર તળાવ ખાતે મોટા પાયે તળાવોની સ્થાપના કરાઈ છે. જુહૂ અને વર્સોવા આવરી લેતા K વેસ્ટ વોર્ડમાં જુહૂ ચોપાટી, સાગર કુટીર ચોપાટી અને વર્સોવા જેટી પાસે કૃત્રિમ સુવિધાઓ બનાવાઈ છે.
કુદરતી દરિયાકિનારે જતાં ભક્તો માટે પાલિકાએ કડક સુરક્ષા માર્ગદર્શિકા બહાર પાડી છે. બીએમસીએ દરિયાકાંઠે બ્લુ બટન જેલીફિશ અને સ્ટિંગ્રે માછલીઓની હાજરી અંગે ભક્તોને ચેતવણી આપતાં દરિયામાં સાવચેતીપૂર્વક ઉતરવા જણાવ્યું છે. આ ઉપરાંત, ઉત્સવ દરમિયાન ગાજવીજ સાથે વરસાદની શક્યતા હોવાથી વિજળીના સમયે વૃક્ષો નીચે આશરો ન લેવા સલાહ અપાઈ છે. મોટો આકાર ધરાવતી પ્રતિમાઓના વિસર્જન માટે ક્રેનની સુવિધા પણ તૈનાત કરવામાં આવશે.
પાંચમો દિવસ (શુક્રવાર, ૧૮ સપ્ટેમ્બર): બપોરે ૩:૪૨ વાગ્યે ૨.૧૯ મીટરની ભરતી, જ્યારે રાત્રે ૯:૩૮ વાગ્યે ઓટ આવશે.
સાતમો દિવસ (રવિવાર, ૨૦ સપ્ટેમ્બર): સવારે ૬:૫૮ વાગ્યે ૩.૦૫ મીટરની ભરતી આવશે.
અનંત ચતુર્દશી (શુક્રવાર, ૨૫ સપ્ટેમ્બર): અંતિમ વિસર્જનના દિવસે સવારે ૧૧:૦૩ વાગ્યે ૪.૧૨ મીટરની સૌથી મોટી ભરતી આવશે, ત્યારબાદ સાંજે ૫:૧૦ વાગ્યે ફરી ભરતીનો સમય રહેશે.
ઉત્સવ દરમિયાન પર્યાવરણ સુરક્ષા અને સામાજિક જવાબદારીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે BMC ના જનસંપર્ક વિભાગે ૩૭મી `શ્રી ગણેશ ગૌરવ પુરસ્કાર` સ્પર્ધાની જાહેરાત કરી છે. શ્રેષ્ઠ મૂર્તિ ડિઝાઇન, સર્જનાત્મક સુશોભન અને પ્લાસ્ટિક તથા થર્મોકોલ પ્રતિબંધ અંગે જાગૃતિ ફેલાવતા મંડળોને પ્રથમ ઇનામ રુપિયા ૭૫,૦૦૦ થી લઈને પ્રોત્સાહક ઇનામ રુપિયા ૧૦,૦૦૦ સુધી રોકડ પુરસ્કારો આપવામાં આવશે.
ચેરિટી કમિશનર પાસે નોંધાયેલા અને પાલિકા, પોલીસ તથા વીજળી વિભાગના જરૂરી NOC ધરાવતા પાત્ર સાર્વજનિક મંડળોને બીએમસી વિસ્તૃત બિલ્ડિંગ ખાતેના જનસંપર્ક વિભાગમાં અરજી સબમિટ કરવા જણાવવામાં આવ્યું છે.
