29 August, 2026 02:44 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
મનોજ જરાંગે પાટીલ
મરાઠા આરક્ષણ કાર્યકર્તા મનોજ જરાંગેએ શનિવારે મહારાષ્ટ્રના જાલના જિલ્લાના અંતરવાલી સરાટી ગામમાં અનિશ્ચિતકાળની ભૂખ હડતાળ શરૂ કરી. તેમણે મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ પર મરાઠા સમુદાય પ્રત્યે ‘દુશ્મનાવટ’ રાખવાનો આરોપ લગાવ્યો અને આરોપ લગાવ્યો કે નાયબ મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદે પડદા પાછળથી ફડણવીસને ટેકો આપી રહ્યા છે. જરાંગેએ જણાવ્યું કે જો સરકાર તેમની બધી પડતર માગણીઓનો ઉકેલ નહીં લાવે, તો તેઓ મુંબઈમાં મુખ્યમંત્રીના સત્તાવાર નિવાસસ્થાન `વર્ષા` તરફ કૂચ કરશે.
ભૂખ હડતાળ શરૂ કરતા પહેલા પત્રકારો સાથે વાત કરતા જરાંગેએ કહ્યું, "દેવેન્દ્ર ફડણવીસ મરાઠા સમુદાય પ્રત્યે દુશ્મનાવટ રાખે છે, અને એકનાથ શિંદે સામાજિક ન્યાય મંત્રી સંજય શિરસાટ દ્વારા ગુપ્ત રીતે તેમને ટેકો આપી રહ્યા છે. જો તેઓ અમારા મુદ્દાઓ ઉકેલશે નહીં, તો અમે વર્ષા બંગલા જઈશું. જો કોઈ સરકારી ટીમ વાતચીત માટે આવશે, તો અમે તેમની સાથે વાત કરીશું. પરંતુ આ મારું છેલ્લું આંદોલન છે. જ્યાં સુધી બધા મુદ્દાઓ ઉકેલાય નહીં ત્યાં સુધી હું મારો ઉપવાસ તોડીશ નહીં." જરાંગે લાંબા સમયથી મરાઠા આરક્ષણ માટે આંદોલન કરી રહ્યા છે. તેમની મુખ્ય માગણી એ છે કે લાયક મરાઠાઓને `કુણબી` તરીકે માન્યતા આપવામાં આવે. કુણબી સમુદાયને શિક્ષણ અને સરકારી નોકરીઓમાં અન્ય પછાત વર્ગો (OBC) કૅટેગરી હેઠળ આરક્ષણનો લાભ મળે છે.
જરાંગે ઑગસ્ટ-સપ્ટેમ્બર 2023 થી મરાઠા આરક્ષણ અંગે નવ ભૂખ હડતાળ કરી છે. તેમનું કહેવું છે કે લાયક વ્યક્તિઓને ઐતિહાસિક દસ્તાવેજોના આધારે કુણબી પ્રમાણપત્રો આપવામાં આવે. તેમણે રાજ્ય સરકાર પર મરાઠા યુવાનોની પ્રગતિમાં અવરોધ ઉભો કરવાનો પણ આરોપ લગાવ્યો. જરાંગેએ કહ્યું, "આ સરકાર મરાઠા સમુદાયની પ્રગતિ ઇચ્છતી નથી. મેં મારા લોકોને કહ્યું છે કે માન્ય ઐતિહાસિક રેકોર્ડ મળી આવ્યા છે, પરંતુ પ્રમાણપત્રો આપવાનો અધિકાર એવા અધિકારીઓ પાસે છે જેઓ સમુદાયની પ્રગતિની ઈર્ષ્યા કરે છે. મરાઠા સમુદાયે ખાતરી કરવી જોઈએ કે તેમના બાળકો અધિકારી બને જેથી ભાવિ પેઢીઓને આવા અવરોધોનો સામનો ન કરવો પડે."
જરાંગેએ જાતિ ચકાસણી સમિતિને નાબૂદ કરવાની માગ કરી. તેમણે અધિકારીઓ પર માન્ય દાવાઓને મનસ્વી રીતે નકારી કાઢવાનો આરોપ લગાવ્યો. તેમણે કહ્યું, "સરકાર દસ્તાવેજી પુરાવાઓને ફગાવીને અમને પ્રમાણપત્રો મેળવવાથી રોકવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, ભલે તે પુરાવા સાચા હોય. રાજ્યમાં જાતિ ચકાસણી પ્રક્રિયા ન હોવી જોઈએ. અન્ય રાજ્યોમાં, તહસીલદાર અને સબ-ડિવિઝનલ મેજિસ્ટ્રેટ (SDM) ને આ અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે; તો, અહીં અલગ ચકાસણી સમિતિની જરૂર કેમ છે? કાયદો એકસમાન હોવો જોઈએ." જરાંગેએ જણાવ્યું હતું કે તેમનું આંદોલન મરાઠા યુવાનોના ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરવાના હેતુથી છે.
