વન અધિકારોની માંગણી કરતા આદિવાસીઓએ વેસ્ટર્ન એક્સપ્રેસ હાઇવે પર કર્યો ટ્રાફિક જામ

Mumbai Tribal Protest: ફોરેસ્ટ રાઇટ્સ એક્ટ અને PESA કાયદાના યોગ્ય અમલીકરણની માંગ સાથે બોરીવલીથી રાજભવન સુધી ૧,૦૦૦ થી વધુ આદિવાસી સમુદાયના સભ્યોએ ‘લોંગ માર્ચ’ યોજતાં વેસ્ટર્ન એક્સપ્રેસ હાઇવે પર ભારે ટ્રાફિક જામ સર્જાયો હતો

તસવીર સૌજન્યઃ મિડ-ડે

૧,૦૦૦ થી વધુ આદિવાસી સમુદાયના સભ્યોએ બોરીવલી (Borivali)થી રાજભવન (Raj Bhavan) તરફ ‘લોંગ માર્ચ’ની શરૂઆત કર્યા બાદ શુક્રવારે દહીસર અને કાંદિવલી વચ્ચે દક્ષિણ મુંબઈ તરફ જતા વેસ્ટર્ન એક્સપ્રેસ હાઇવે (WEH) પર વાહનવ્યવહાર ગંભીર રીતે ખોરવાયો હતો. આ પ્રદેશના આદિવાસી વિસ્તારોમાં શિડ્યુલ ટ્રાઇબ્સ એન્ડ અધર ટ્રેડિશનલ ફોરેસ્ટ ડ્વેલર્સ (રેકોગ્નિશન ઓફ ફોરેસ્ટ રાઇટ્સ) એક્ટ, ૨૦૦૬ (FRA) અને પંચાયત (એક્સ્ટેન્શન ટુ શિડ્યુલ એરિયા) એક્ટ (PESA) ના સખત અમલની માંગ સાથે આ શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

પેન્ડિંગ દાવાઓ અને પાયાની સુવિધાઓના અભાવે વિરોધ પ્રદર્શન વધાર્યું

બેનરો અને નારેબાજી સાથે નીકળેલા પ્રદર્શનકારીઓએ જમીનના અણઉકેલાયેલા દાવાઓ અને આદિવાસી પાડાઓમાં પાયાની માળખાકીય સુવિધાઓના (Mumbai Tribal Protest) સતત અભાવ અંગે પોતાની જૂની ફરિયાદો રજૂ કરી હતી. વર્ષો પહેલા સંપૂર્ણ દસ્તાવેજો સબમિટ કર્યા હોવા છતાં, મૂળ નિવાસીઓ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલા સેંકડો વ્યક્તિગત અને સામૂહિક વન અધિકાર દાવાઓ રાજ્ય સત્તાવાળાઓ સમક્ષ હજુ પણ અણઉકેલાયેલા પડ્યા છે.

સમુદાયના સભ્યોએ ચીંધ્યું હતું કે આરે કોલોની અને સંજય ગાંધી નેશનલ પાર્ક સહિત મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રીજનમાં આવેલા અનેક આદિવાસી પાડાઓ આજે પણ વીજળી, પીવાનું સ્વચ્છ પાણી અને પાકા રસ્તાઓ જેવી પ્રાથમિક સુવિધાઓ વિના મુશ્કેલી ભોગવી રહ્યા છે.

એસઆરએ યોજના હેઠળ પુનર્વસનનો આદિવાસી નેતાઓએ વિરોધ કર્યો

માર્ચ દરમિયાન સભાને સંબોધતા આરે કોલોનીના અગ્રણી આદિવાસી નેતા પ્રકાશ ભોઇરે શહેરી પુનઃવિકાસના નામે મૂળ નિવાસીઓને હાંકી કાઢવાના રાજ્ય સત્તાવાળાઓના પ્રયાસોની આકરી ટીકા કરી હતી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે કાયદાકીય માળખા હેઠળ પરંપરાગત વનવાસીઓના કાનૂની હકોને માન્યતા આપવાને બદલે તેમને તેમની પૈતૃક જમીનો પરથી બળજબરીપૂર્વક હટાવવામાં આવી રહ્યા છે.

‘તેઓ આપણને આપણા જ જંગલમાંથી બહાર ધકેલી દેવા માંગે છે. તમામ દસ્તાવેજો જમા કરાવ્યા હોવા છતાં અમારા વન અધિકારના દાવા પેન્ડિંગ છે, જ્યારે ઘણા આદિવાસી પાડાઓમાં હજુ પણ વીજળી, પાણી અને યોગ્ય રસ્તાઓ જેવી મૂળભૂત સગવડો નથી,’ ભોઇરે જણાવ્યું હતું. ‘અમારા હકોનું રક્ષણ કરવાને બદલે સત્તાવાળાઓ SRA (સ્લમ રિહેબિલિટેશન ઓથોરિટી) યોજનાઓ દ્વારા અમારું પુનર્વસન કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. અમે રાજભવન તરફ શાંતિપૂર્ણ માર્ચ કરી રહ્યા છીએ કારણ કે અમે ઈચ્છીએ છીએ કે અમારા હકોને માન્યતા મળે અને અમારી માંગણીઓ સાંભળવામાં આવે.’

વેસ્ટર્ન એક્સપ્રેસ હાઇવે પર વાહનવ્યવહાર ખોરવાયો; પોલીસનું મોનિટરિંગ

આ વિશાળ પદયાત્રાના કારણે ધમધમતા વેસ્ટર્ન એક્સપ્રેસ હાઇવેની ઉત્તર અને દક્ષિણ તરફની લેન પર ભારે વાહનવ્યવહાર ખોરવાયો હતો, જેનાથી દહીસર, બોરીવલી અને કાંદિવલીથી દક્ષિણ મુંબઈ તરફ જતા મુસાફરોને ભારે હાલાકી ભોગવવી પડી હતી. વાહનવ્યવહારને અન્ય માર્ગે વાળવા અને ટ્રાફિક હળવો કરવા માટે માર્ગ પર ટ્રાફિક પોલીસ કર્મચારીઓને તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા.

જાહેર વ્યવસ્થા જળવાઈ રહે અને માર્ચ શાંતિપૂર્ણ રીતે આગળ વધે તે માટે કાયદા અમલીકરણ સત્તાવાળાઓએ સમગ્ર પદયાત્રા પર નજર રાખી હતી. સમુદાયના પ્રતિનિધિઓએ પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે તેઓ આદિવાસી જમીનના અધિકારોનું રક્ષણ કરવા અને બળજબરીપૂર્વક સ્થાનફેર રોકવા માટે તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપની માંગ સાથે રાજભવન ખાતે રાજ્યપાલને માંગણીઓનું વિગતવાર આવેદનપત્ર સોંપશે.