વિદ્યાર્થીઓ સામેના કેસ પાછા ખેંચવા મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી, CJIએ શું કહ્યું?

અહેમદે દલીલ કરી હતી કે જ્યારે કોઈ મેળાવડા અથવા વિરોધ દરમિયાન કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના બને છે ત્યારે આયોજકો જવાબદાર હોય છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકારે પ્રદર્શનકારીઓની માગણીઓ સ્વીકાર્યા પછી તેમના વિરુદ્ધ કેસ પાછા ખેંચવા સંમતિ આપી છે.

પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર

એક અરજદારે સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે આંદોલન કરનાર વિદ્યાર્થીઓ સામે નોંધાયેલા ફોજદારી કેસ ફક્ત રાજકીય નિર્ણયો અથવા સમાધાનના આધારે પાછા ખેંચવા જોઈએ નહીં, કારણ કે આ ભવિષ્યના આંદોલનો માટે ખોટી મિસાલ સ્થાપિત કરશે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વી. મોહનની બનેલી બૅન્ચે અરજીને વિદ્યાર્થી વિરોધ સંબંધિત અન્ય પૅન્ડિંગ કેસ સાથે જોડી દીધી હતી. કોર્ટે સોમવારે અગાઉ અવલોકન કર્યું હતું કે વિરોધીઓ સામે નોંધાયેલા FIR પાછા ખેંચી શકાય છે. મનીષ કુમાર સોલંકી દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીમાં તાજેતરના વિદ્યાર્થી વિરોધ દરમિયાન થયેલી હિંસા માટે આયોજકો પર જવાબદારી નક્કી કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. આયોજકોની જવાબદારી પર પ્રશ્ન ઉઠાવતા અરજદારના વકીલ, રિઝવાન અહેમદે જણાવ્યું હતું કે, "આ વિરોધ મંત્રી અને પોલીસની જવાબદારી વિશે હતો; અમે સ્વીકારીએ છીએ કે. પંદર દિવસ વીતી ગયા છે. પરંતુ આયોજકોની જવાબદારીનું શું? તેઓ એક ચૅનલથી બીજી ચૅનલ પર જઈ રહ્યા છે, ઉશ્કેરણીજનક નિવેદનો આપી રહ્યા છે અને આગ બુઝાવવાનો ઇનકાર કરી રહ્યા છે." તેમણે ઉમેર્યું, "આ કહેવાતા આયોજકોની જવાબદારી ક્યાં છે? હું તેમને `કહેવાતા આયોજકો` કહું છું કારણ કે આ રજિસ્ટર્ડ સંગઠન નથી." અહેમદે દલીલ કરી હતી કે જ્યારે કોઈ મેળાવડા અથવા વિરોધ દરમિયાન કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના બને છે ત્યારે આયોજકો જવાબદાર હોય છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકારે પ્રદર્શનકારીઓની માગણીઓ સ્વીકાર્યા પછી તેમના વિરુદ્ધ કેસ પાછા ખેંચવા સંમતિ આપી છે.

રાજસ્થાનની ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરીને તેમણે કહ્યું, "ગઈ કાલે, રાજસ્થાનમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની ઘટના બની હતી, જેમાં એક યુવાનનું મૃત્યુ થયું હતું. પ્રશ્ન એ છે કે, જો સરકાર રાષ્ટ્રીય રાજધાનીના કિસ્સામાં આટલી બધી નમ્રતા દાખવી રહી છે, તો શું રાજસ્થાનમાં પણ આ જ ઉદાહરણ સ્થાપિત થશે? શું ત્યાંની સરકાર પણ વિદ્યાર્થીઓને ખુશ કરવા માટે આવી જ રીતે નમ્રતા દાખવશે?" આના જવાબમાં, CJI સૂર્યકાંતે કહ્યું, "તેઓ યુવાન છે. તેમને સલાહ અને માર્ગદર્શનની જરૂર છે. શક્તિશાળી રાજ્ય દ્વારા કોઈપણ આક્રમક કાર્યવાહી પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ કરી શકે છે અને વધુ હિંસા ભડકી શકે છે. આ ટાળવું જોઈએ." અહેમદે સ્પષ્ટતા કરી કે તેઓ વિદ્યાર્થીઓ માટે કઠોર ફોજદારી દંડની માગ કરી રહ્યા નથી. તેમણે સૂચન કર્યું કે વાંધાજનક સૂત્રોચ્ચાર કરનારા સગીરોને સમુદાય સેવા કરવા માટે મજબૂર કરી શકાય છે. તેમણે ટિપ્પણી કરી, “પથ્થરમારામાં સામેલ લોકોને ફક્ત એટલા માટે છોડી શકાય નહીં કારણ કે સરકારની ભૂલ પ્રકાશમાં આવી છે.”

સંસદની સુરક્ષાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો

અહમદે કહ્યું, “ખેડૂતો શંભુ બોર્ડર પર હતા. કાલે, તે જનરેશન આલ્ફા, બીટા અથવા ડેલ્ટા હશે. શું શંભુ સરહદ પરથી લોકો કાલે સંસદમાં તેમના ટ્રૅક્ટર લાવશે? શું શાહીન બાગના લોકો કાલે સંસદ પહોંચશે?” તેમણે ઉમેર્યું, “જો 500 લોકોએ સંસદ પર હુમલો કર્યો હોત, તો કોણ જાણે છે કે તેઓ દેશી બંદૂકો કે ક્રૂડ બૉમ્બ લઈને આવ્યા હોત? સંસદની સુરક્ષા ફક્ત 500 લોકોને સંભાળવા માટે બનાવવામાં આવી નથી; ત્યાંનું સુરક્ષા તંત્ર ઘણું અદ્યતન છે. જો તેઓએ ગોળીબાર કર્યો હોત તો શું થયું હોત?” CJIએ અવલોકન કર્યું, “આ પરિસ્થિતિને ખૂબ કાળજીથી સંભાળવાની જરૂર છે. યુવાનોને ખાતરી  આપવી જોઈએ કે તેમની વાત સાંભળવામાં આવી રહી છે.” તેમણે કહ્યું કે પોલીસે સંયમ રાખવો જોઈએ. CJI એ ટિપ્પણી કરી, “યુવાનો હિંસાનો આશરો ન લે તે માટે આપણે ખૂબ કાળજીપૂર્વક આગળ વધવું જોઈએ.” તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું, “શ્રેષ્ઠ અભિગમ એ છે કે તેમની સાથે દલીલ કરવી અને તેમને ખાતરી આપવી કે સૌથી શક્તિશાળી સિસ્ટમ તેમની ચિંતાઓ સાંભળી રહી છે.” ત્યારબાદ, બૅન્ચે આ મામલાને કોર્ટ સમક્ષ પહેલાથી જ પૅન્ડિંગ અન્ય અરજીઓ સાથે જોડી દીધો.