18 August, 2026 04:25 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર
દિલ્હી પોલીસે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જંતર-મંતર ખાતે વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન ચહેરાની ઓળખ ટૅકનોલૉજીના ઉપયોગ અંગે સ્પષ્ટતા કરી છે. દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે તાજેતરના વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન ચહેરાની ઓળખ ટૅકનોલૉજીના ઉપયોગથી ઘણો વિવાદ થયો હતો. હવે, દિલ્હી પોલીસે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે. એક સોગંદનામામાં, પોલીસે સ્પષ્ટતા કરી છે કે તેમનું લક્ષ્ય ક્યારેય શાંતિપૂર્ણ રીતે વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ નહોતા. તેના બદલે, આ ટૅક્નોલૉજીનો ઉપયોગ ફક્ત લાંબા અને ગંભીર ગુનાહિત ઇતિહાસ ધરાવતા અસામાજિક તત્વોને ઓળખવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો.
દિલ્હી પોલીસની SIT એ જણાવ્યું હતું કે તેની તપાસ 2,873 શંકાસ્પદો સુધી મર્યાદિત રહેશે જેમણે અગાઉ ગંભીર ગુનાઓ કર્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરાયેલા જવાબમાં, પોલીસે ખાતરી આપી હતી કે સામાન્ય વિદ્યાર્થીઓ અથવા વિરોધીઓ જેમનો કોઈ ગુનાહિત રેકોર્ડ નથી તેમની સામે કોઈ કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે નહીં. વધુ પડતા બળ અને લોકો પર ગેરકાયદેસર દેખરેખનો આરોપ લગાવતી અરજીઓના જવાબમાં પોલીસે આ સ્પષ્ટતા જારી કરી હતી.
પોલીસે કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે ભીડમાં ચહેરા સ્કેન કરવા માટે મોબાઇલ FRS યુનિટનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો. આ સ્કેન કરેલા ચહેરાઓને ટ્રાફિક ઉલ્લંઘન જેવા નાના ગુનાઓના આરોપોને બાદ કરતા ગંભીર ગુનેગારોના રેકોર્ડ ધરાવતા પોલીસ ડેટાબેઝ સાથે મેચ કરવામાં આવ્યા હતા. જો કે, ફક્ત મશીન ઓળખના આધારે કાર્યવાહી કરવામાં આવતી નથી. જો સિસ્ટમ કોઈ ચહેરાને શંકાસ્પદ તરીકે ઓળખે છે, તો ઘટનાસ્થળે હાજર પોલીસ અધિકારીઓ વ્યક્તિનું ફિલ્ડ વેરિફિકેશન કરે છે. આ સમગ્ર કવાયત હત્યા, લૂંટ, બળાત્કાર, અપહરણ, POCSO (જાતીય ગુના પ્રતિબંધ) અધિનિયમ (POCSO) અને હથિયારોની હેરાફેરી જેવા ગંભીર ગુનાઓમાં સંડોવાયેલા વ્યક્તિઓને ઓળખવા માટે બનાવવામાં આવી હતી.
પોલીસ તપાસમાં બહાર આવેલા ડેટા સાબિત કરે છે કે ભીડમાં ગુનેગારો પણ હાજર હતા. FRS દ્વારા ગુનાહિત પ્રવૃત્તિનો ઇતિહાસ ધરાવતા કુલ 2,873 વ્યક્તિઓની ઓળખ કરવામાં આવી હતી. આમાંથી, 2,402 પોલીસ ગુના રેકોર્ડમાં સૂચિબદ્ધ હતા, જ્યારે 471 પોલીસ ડોઝિયરમાં નોંધાયેલા હતા. સૌથી નોંધપાત્ર વાત એ છે કે, આમાંથી 92 વ્યક્તિઓ સામે 10 થી વધુ કેસ નોંધાયેલા છે, અને 47 વ્યક્તિઓને પોલીસે હિસ્ટ્રીશીટર જાહેર કર્યા છે. પોલીસે કોર્ટને એ પણ માહિતી આપી હતી કે 20 થી 26 જુલાઈ દરમિયાન, જંતર-મંતર વિસ્તારમાં વાહન ચોરીના સાત કેસ, સામાન્ય ચોરીના 67 કેસ અને ગુમ થયેલા માલના 123 કેસ નોંધાયા હતા. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ગુનેગારો વિદ્યાર્થી વિરોધની આડમાં કામ કરી રહ્યા હતા.
દિલ્હી પોલીસે એવા દાવાઓને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યા છે કે વ્યક્તિગત ઓળખ માહિતીના આધારે સમન્સ મોકલવામાં આવી રહ્યા છે અથવા વ્યક્તિઓનો બાયોમેટ્રિક ડેટા એકત્રિત કરીને ખાનગી કંપનીઓને વેચવામાં આવી રહ્યો છે. પોલીસે આને સંપૂર્ણપણે ભ્રામક અને ખોટો પ્રચાર ગણાવ્યો હતો. સોગંદનામામાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી હતી કે નિયમો અનુસાર રાષ્ટ્રીય ગુના રેકોર્ડ્સ બ્યુરોમાં ફક્ત ગંભીર ગુનેગારોનો બાયોમેટ્રિક ડેટા સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે. વધુમાં, જંતર-મંતર ખાતેની સમગ્ર ઘટના બોડી કેમેરા, સીસીટીવી, વાયરલેસ સંદેશાઓ અને સત્તાવાર વિડિઓગ્રાફીનો ઉપયોગ કરીને રેકોર્ડ કરવામાં આવી હતી. વિરોધ દરમિયાન સરકારી મિલકતને નુકસાન અને પોલીસ પર હુમલાના વિડિઓ પુરાવા પણ તપાસ માટે સાચવવામાં આવ્યા છે.
