05 January, 2026 01:55 PM IST | Jammu-Kashmir | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર
India-Pakistan Relations: સિંધુ જળ સંધિને લઈને ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તાણ વધતું જોવા મળી રહ્યું છે. પાકિસ્તાને ભારતના નિર્ણય પર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે, જ્યારે ભારતે આતંકવાદના મુદ્દે પોતાનું કડક વલણ અપનાવ્યું છે.
આતંકવાદ પર કડક વલણ અપનાવીને, ભારતે તાજેતરના વર્ષોમાં પાકિસ્તાનને બે મોટા પ્રહારો કર્યા છે. ઓપરેશન સિંદૂર દ્વારા આતંકવાદીઓના ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત કરવામાં આવી હતી. ત્યારથી, પાકિસ્તાનનું પાણીનું સંકટ વધતું રહ્યું છે.
ભારતમાંથી વહેતી નદીઓમાં પાણીના ઘટાડાથી પાકિસ્તાનના ઘણા વિસ્તારોમાં પાણીની અછત વધી ગઈ છે. પાકિસ્તાન વારંવાર આ મુદ્દાને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર ઉઠાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, આતંકવાદ સામે કોઈ નક્કર પગલાં ન લેનાર દેશ હવે નૈતિકતા અને કાયદાને અપીલ કરી રહ્યો છે. આ ત્રીજી વખત છે જ્યારે પાકિસ્તાને નવા વર્ષના દિવસે ભારતને ધમકી આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આ પહેલા, અસીમ મુનીર અને શાહબાઝ શરીફે છેલ્લા ચાર દિવસમાં બે ભારત વિરોધી નિવેદનો આપ્યા છે.
પાકિસ્તાનના સિંધુ જળ કમિશનર, સૈયદ મુહમ્મદ મેહર અલી શાહે 4 જાન્યુઆરીએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત કરવાનો ભારતનો દાવો આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા હેઠળ માન્ય નથી. તેમના મતે, સંધિ સંપૂર્ણપણે અમલમાં છે અને આ રીતે તેને તોડી શકાતી નથી.
એપ્રિલ 2025 માં કાશ્મીરના પહેલગામમાં પ્રવાસીઓ પર થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ, ભારતે સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરવાનો નિર્ણય લીધો. જવાબમાં, પાકિસ્તાને તેને યુદ્ધ જેવું કૃત્ય ગણાવ્યું, પરંતુ ભારતે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે લોહી અને પાણી એકસાથે વહી શકતા નથી.
ભારતે તાજેતરમાં ચેનાબ નદી પર 260 મેગાવોટના દુલ્હસ્તી ફેઝ II હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી છે. આ નિર્ણયથી પાકિસ્તાન વધુ ચિંતિત થયું છે, કારણ કે તેને ડર છે કે તેનાથી તેના પાણીના હિસ્સા પર અસર પડશે.
પાકિસ્તાની ચેનલ જીઓ ન્યૂઝના કાર્યક્રમ "જિરગા"માં બોલતા, સૈયદ મેહર અલી શાહે કહ્યું, "આંતરરાષ્ટ્રીય સંધિ કાયદામાં સસ્પેન્શન જેવો કોઈ શબ્દ નથી. તેમના મતે, ભારત જાણે છે કે તે સંધિને રદ કરી શકે છે કે સ્થગિત કરી શકતું નથી, તેથી આવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરી શકાય છે."
ભારતે પહેલાથી જ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે જ્યાં સુધી પાકિસ્તાન આતંકવાદ સામે નક્કર પગલાં ન લે ત્યાં સુધી સંબંધોને સામાન્ય બનાવવું શક્ય નથી. પાણીના મુદ્દા પર ભારતનું વલણ પણ સ્પષ્ટ છે: રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને નાગરિકોના જીવન સાથે સમાધાન કરી શકાતું નથી.
