હવે 14 નહીં ફક્ત આટલા કિલો ગૅસ મળશે LPG સિલેન્ડરમાં? કટોકટી વચ્ચે શું છે પ્લાન?

23 March, 2026 06:43 PM IST  |  New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent

એક એક્ઝિક્યુટિવે સમજાવ્યું કે આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય LPG બચાવવાનો છે અને ખાતરી કરવાનો છે કે શક્ય તેટલા વધુ ઘરો માટે ગૅસ પુરવઠો જાળવી રાખવામાં આવે. કંપનીઓના અંદાજ મુજબ, પ્રમાણભૂત 14.2 કિલોગ્રામ LPG સિલિન્ડર સામાન્ય રીતે સરેરાશ ઘરમાં 35-40 દિવસ ચાલે છે.

પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર (સૌજન્ય: મિડ-ડે)

ઈરાનમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે, ભારતના બજારમાં LPG ની અછત જોવા મળી રહી છે. આ LPG કટોકટીનો સામનો કરવા માટે, રાજ્ય સંચાલિત તેલ કંપનીઓ એક માસ્ટર પ્લાન પર વિચાર કરી રહી છે. આ જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓ ઘરોમાં વપરાતા 14.2 કિલોગ્રામ સિલિન્ડરમાં માત્ર 10 કિલોગ્રામ LPG સપ્લાય કરવાનું વિચારી રહી છે. ઉદ્યોગ અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, ઈરાનમાં સંઘર્ષને કારણે સ્થાનિક ઇન્વેન્ટરીમાં ઘટાડો થયો છે અને આયાતમાં ઘટાડો થયો છે. આ માહિતી ધ ઇકોનોમિક ટાઇમ્સ માં પ્રકાશિત થઈ હતી.

આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય શું છે?

એક એક્ઝિક્યુટિવે સમજાવ્યું કે આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય LPG બચાવવાનો છે અને ખાતરી કરવાનો છે કે શક્ય તેટલા વધુ ઘરો માટે ગૅસ પુરવઠો જાળવી રાખવામાં આવે. કંપનીઓના અંદાજ મુજબ, પ્રમાણભૂત 14.2 કિલોગ્રામ LPG સિલિન્ડર સામાન્ય રીતે સરેરાશ ઘરમાં 35-40 દિવસ ચાલે છે. પરિણામે, જો એક સિલિન્ડર 10 કિલોગ્રામ ગૅસથી ભરેલો હોય, તો તે ઘરમાં લગભગ એક મહિના સુધી સરળતાથી ચાલી શકે છે. આનાથી કટોકટી દરમિયાન ઉપલબ્ધ જથ્થાનું વિતરણ વધુ વ્યાપક રીતે થઈ શકશે.

જો અમલમાં મૂકવામાં આવે તો, સિલિન્ડરો નવા સ્ટીકર સાથે આવશે

એક્ઝિક્યુટિવ્સે જણાવ્યું હતું કે જો રાજ્ય સંચાલિત તેલ કંપનીઓ આ યોજના સાથે આગળ વધે, તો LPG સિલિન્ડરો પર એક નવું સ્ટીકર હશે જે સિલિન્ડરમાં ભરેલા ગૅસના ઘટાડેલા જથ્થાને દર્શાવશે, સાથે સાથે કિંમતમાં પ્રમાણસર ઘટાડો પણ થશે. બૉટલિંગ પ્લાન્ટ્સને તેમની વજન અને માપન પ્રણાલીઓને ફરીથી માપવાની જરૂર પડશે. વધુમાં, ચોક્કસ નિયમનકારી મંજૂરીઓ જરૂરી રહેશે. રાજ્ય સંચાલિત તેલ કંપનીઓ ચિંતિત છે કે LPG જથ્થામાં અચાનક ઘટાડો મૂંઝવણ, જાહેર વિરોધ અને રાજકીય પ્રતિક્રિયા તરફ દોરી શકે છે, ખાસ કરીને જ્યારે ઘણા રાજ્યોમાં ચૂંટણીઓ નજીક આવી રહી છે. જોકે, અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે આગામી મહિનામાં પુરવઠાની સ્થિતિ વધુ બગડી શકે છે, જેના કારણે મર્યાદિત વિકલ્પો ઉપલબ્ધ રહેશે. LPG ની ઉપલબ્ધતા વધુને વધુ મર્યાદિત બની રહી છે.

ભારત તેની LPG જરૂરિયાતોના 60 ટકા આયાત કરે છે

હાલમાં ગલ્ફ દેશોમાંથી ભારતમાં કોઈ નવી શિપમેન્ટ આવી નથી. કુલ 92,700 ટન વહન કરતા ફક્ત બે વાહકો હાલમાં તેમના માર્ગ પર છે. ભારતમાં દૈનિક LPG વપરાશ 93,500 ટન છે, જેમાંથી 86 ટકા અથવા 80,400 ટન ઘરગથ્થુ ઉપયોગ માટે વપરાય છે. માર્ચના પહેલા 15 દિવસમાં, કુલ વપરાશમાં 17 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. ભારત તેની જરૂરિયાતોના 60 ટકા આયાત કરે છે, જેમાં ગલ્ફ દેશો આ આયાતમાં 90 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. તાજેતરમાં જ, ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં રૂ. 60નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે દિલ્હીમાં LPG સિલિન્ડરની કિંમત રૂ. 913 થઈ ગઈ હતી.

lpg crisis lpg cylinder indian government iran israel national news