24 September, 2026 02:19 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર (સૌજન્ય: AI)
UPI પેમેન્ટ્સ પર પ્રસ્તાવિત `મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ` (MDR) ના વિરોધમાં વેપારીઓ ૨ ઑક્ટોબરે `નો UPI ડે` (UPI વ્યવહારો ન કરવાનો દિવસ) પાળવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. ઘણા વેપારીઓએ જણાવ્યું છે કે તેઓ આ દિવસે UPI દ્વારા ચૂકવણી સ્વીકારશે નહીં. વિરોધના ભાગરૂપે, QR કોડ, સ્કૅનર અને સાઉન્ડ બૉક્સને કાળા કપડાથી ઢાંકી દેવામાં આવશે. ગ્રાહકોએ ચૂકવણી માટે રોકડ અથવા ક્રૅડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ કરવો પડી શકે છે.
વેપારી સંગઠનો રૂ. ૨,૦૦૦ થી વધુની રકમના પાત્ર UPI વ્યવહારો પર પ્રસ્તાવિત ૦.૪ ટકા MDR નો વિરોધ કરી રહ્યા છે. આ ચાર્જની મહત્તમ મર્યાદા રૂ. ૩૦૦ નક્કી કરવામાં આવશે. રૂ. ૨,૦૦૦ સુધીના મર્ચન્ટ પેમેન્ટ્સ અથવા વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ (P2P) પેમેન્ટ્સ પર કોઈ ચાર્જ લાગશે નહીં. પ્રસ્તાવિત નિયમ હેઠળ, દર મહિને રૂ. ૧ લાખ સુધીની આવક ધરાવતા નાના વિક્રેતાઓને મુક્તિ આપવામાં આવી છે. જોકે, વેપારીઓનો તર્ક છે કે આ વધારાના ચાર્જની અસર ઓછા માર્જિનવાળા વ્યવસાયો પર પડશે. AICPDF ના પ્રમુખ ધૈર્યશીલ પાટીલે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે જ્યારે રિટેલર્સ અને ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સ ડિજિટલ પેમેન્ટ્સને સક્રિયપણે પ્રોત્સાહન આપી રહ્યા છે, ત્યારે વેપારીઓએ શા માટે વધારાનો ખર્ચ ભોગવવો જોઈએ.
મહારાષ્ટ્ર ચેમ્બર ઓફ કૉમર્સ, ઈન્ડસ્ટ્રી એન્ડ એગ્રીકલ્ચર (MACCIA) એ ૨ ઑક્ટોબરે `નો UPI ડે` પાળવાનું આહ્વાન કર્યું છે. પ્રમુખ રવિન્દ્ર માગવેના જણાવ્યા અનુસાર, રિટેલર્સ, ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સ, ઝવેરીઓ અને ખાદ્ય તેલના વેપારીઓ સહિતના વિવિધ જૂથો આ વિરોધમાં ભાગ લેશે. MACCIA અને તેની સાથે સંકળાયેલા લગભગ ૫૦૦ સંગઠનો મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ સમક્ષ તેમની માગણીઓ અને ફરિયાદો રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. ફેડરેશન ઓફ રિટેલ ટ્રેડર્સ વેલ્ફેર એસોસિએશન, ઓલ ઇન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રોડક્ટ્સ ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સ ફેડરેશન, ઓલ ઇન્ડિયા મોબાઈલ રિટેલર્સ એસોસિએશન, ઓલ ઇન્ડિયા જ્વેલર્સ એન્ડ ગોલ્ડસ્મિથ ફેડરેશન અને અખિલ ભારતીય ખાદ્ય તેલ વ્યાપારી મહાસંઘ સહિતના અનેક સંગઠનોએ પણ પોતાનું સમર્થન જાહેર કર્યું છે.
પેટ્રોલ ડીલરોએ પણ પ્રસ્તાવિત ચાર્જમાંથી મુક્તિની માગ કરી છે. પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયના અધિકારીઓએ `ઓલ ઇન્ડિયા પેટ્રોલિયમ ડીલર્સ એસોસિએશન` સાથે આ ચિંતાઓ અંગે ચર્ચા કરી છે. સ્ટૉક બ્રોકર્સે ફંડ ટ્રાન્સફર પરના પ્રસ્તાવિત ચાર્જ અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. SEBI ના ચૅરપર્સન તુહિન કાંત પાંડેએ જણાવ્યું છે કે નિયમનકાર તેમની ચિંતાઓની તપાસ કરશે. મૂડી બજાર સંબંધિત ચૂકવણીઓ માટે MDR 0.02 ટકા નક્કી કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં રૂ. 300ની મહત્તમ મર્યાદા રાખવામાં આવી છે. એડિબલ ઓઈલ ટ્રેડર્સ ફેડરેશનના પ્રમુખ શંકર ઠક્કરે જણાવ્યું હતું કે ડિજિટલ ચૂકવણી ગ્રાહકો અને સપ્લાયર્સ વચ્ચેના વ્યવહારોનો સ્પષ્ટ રેકોર્ડ જાળવી રાખે છે. તેમના મતે, આવી પારદર્શક પ્રણાલીનો ઉપયોગ કરતા વેપારીઓ પર ફી લાદવી અયોગ્ય છે. પ્રસ્તાવિત MDR 15 ઑક્ટોબરથી અમલમાં આવશે. વેપારી સંગઠનોએ જણાવ્યું છે કે જો તેમની માગણીઓ સંતોષવામાં નહીં આવે તો તેઓ મોટા પાયે વિરોધ પ્રદર્શન કરવાનું વિચારશે. તેમનું કહેવું છે કે જો આ ફી પાછી ખેંચવામાં નહીં આવે, તો કૅશલેસ વ્યવહારોને પ્રોત્સાહન આપવાના પ્રયાસો પર વિપરીત અસર પડી શકે છે.
