01 February, 2026 03:21 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
નિર્મલા સીતારમણ (મિડ-ડે)
કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે 1 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ કેન્દ્રીય બજેટ 2026 રજૂ કર્યું, જેમાં સરકારે વૃદ્ધિ, નાણાકીય શિસ્ત અને સમાવિષ્ટ સુધારાઓ પર ભાર મૂક્યો. બજેટનો મુખ્ય વિષય ‘યુવા શક્તિ’ હતો, જે ફક્ત સુધારાઓ સાથે નારાબાજીથી પણ દૂર હતો. આ બજેટ ત્રણ મુખ્ય લક્ષ્યો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કયું જે છે આર્થિક વિકાસને વેગ આપવો, લોકોની આકાંક્ષાઓ પૂર્ણ કરવી અને ‘સબકા સાથ, સબકા વિકાસ’ની ભાવનામાં સમાવિષ્ટ વિકાસ સુનિશ્ચિત કરવો. આ બજેટમાં ભારત સેમિકન્ડક્ટર મિશન 2.0 ની શરૂઆત સહિત અનેક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાતો સામેલ છે. સરકારે આ મિશન માટે રૂ. 40,000 કરોડ ફાળવ્યા છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ભારતમાં સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદનને વેગ આપવા અને હાઇ-ટૅક ઉત્પાદનોમાં આત્મનિર્ભરતા મેળવવાનો કરવાનો છે. આ ઉપરાંત, ખનિજ સમૃદ્ધ રાજ્યો માટે જરૂરી ખનિજ સંસાધનો સ્થાપિત કરવા માટે ખાસ સહાયની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
આ ભંડોળનો હેતુ નાના ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન આપવા અને તેમની સ્પર્ધાત્મકતા વધારવાનો છે. વધુમાં, આગામી પાંચ વર્ષમાં રૂ. 10,000 કરોડના ખર્ચ સાથે કન્ટેનર ઉત્પાદન યોજના શરૂ કરવામાં આવશે, જેનો હેતુ ભારતીય વેપાર અને માલ પરિવહનને મજબૂત બનાવવાનો છે. આ બજેટમાં મહાત્મા ગાંધી ગ્રામ સ્વરાજ યોજના (મહાત્મા ગાંધી ગ્રામ સ્વરાજ યોજના) ની પણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે, જેનો હેતુ ખાદી અને હાથવણાટ ક્ષેત્રોને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. વધુમાં, સરકારે અવકાશ ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા પ્રાપ્ત કરવાના હેતુથી રાષ્ટ્રીય ફાઇબર યોજનાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. કાપડ ક્ષેત્ર માટે અનેક દરખાસ્તો રજૂ કરવામાં આવી છે, જેમાં કાપડ ઉદ્યોગનું આધુનિકીકરણ, કૌશલ્ય વિકાસ અને મેગા ટૅક્સટાઇલ પાર્કની સ્થાપનાનો સમાવેશ થાય છે. સરકારે કાપડ કામદારો માટે પ્રોત્સાહન યોજના પણ શરૂ કરી છે, જે આ ક્ષેત્રમાં રોજગારની નવી તકો ઊભી કરશે.
ભારતને વૈશ્વિક બાયોફાર્માસ્યુટિકલ હબ બનવાની દિશામાં એક પગલું આગળ લઈ જશે. આ ઉપરાંત, ઇલેક્ટ્રોનિક કમ્પોનન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ યોજના માટે રૂ. 40,000 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે, જે ભારતમાં સ્થાનિક ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદનને વેગ આપવા માટે મદદ કરશે. સરકારે દુર્લભ પૃથ્વી ચુંબક અને ખનિજો માટે સમર્પિત ખનિજ કોરિડોર સ્થાપવાનો પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. માળખાકીય સુધારા હેઠળ, કૉર્પોરેટ મિત્ર યોજના શરૂ કરવામાં આવી છે, જે હેઠળ ICAI, ICSI અને ICMAI નાના અને મધ્યમ કદના ઉદ્યોગોને નિયમનકારી પાલનમાં મદદ કરવા માટે મોડ્યુલર અભ્યાસક્રમો ઓફર કરશે. માળખાકીય રોકાણ માટે રૂ. 12.2 લાખ કરોડનો મૂડી ખર્ચ પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યો છે, જે ભારતના ઉત્પાદન અને વિકાસ ક્ષેત્રને વધુ મજબૂત બનાવશે. વધુમાં, જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓની સંપત્તિમાં ફરીથી રોકાણ કરવા માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર રિસ્ક ગૅરંટી ફંડની સ્થાપના કરવામાં આવશે. નિર્મલા સીતારમણે તેમના બજેટ ભાષણમાં જણાવ્યું હતું કે બજેટનો ઉદ્દેશ્ય ભારતના આર્થિક વિકાસને વેગ આપવા, ઉદ્યોગને વેગ આપવા અને રોજગારીનું સર્જન કરવાનો છે. આ બજેટ સમાવિષ્ટ વિકાસ અને લાંબા ગાળાના આર્થિક વિકાસ માટે મજબૂત પાયો નાખશે.
