IBચીફ બન્યા મહેશ દીક્ષિત: 370 હટાવવાની કામગીરી અને G-20 કૂટનીતિ સાથે જૂનો સંબંધ

IPS અધિકારી મહેશ દીક્ષિતની નિયુક્તિને PM મોદીની અધ્યક્ષતાવાળી કેબિનેટની નિયુક્તિ સમિતિ (ACC)એ મંજૂરી આપી છે. મહેશ દીક્ષિત 1993 બેચના IPS અધિકારી છે. તેલંગાણા કેડરના અધિકારી દીક્ષિતે પોતાની કારકિર્દીનો મોટાભાગનો સમય IBમાં વિતાવ્યો છે.

મહેશ દીક્ષિત

IPS અધિકારી મહેશ દીક્ષિતને ભારતની અગ્રણી આંતરિક ગુપ્તચર એજન્સી, ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરો (IB)ના આગામી વડા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. તેઓ વર્તમાન IB ડિરેક્ટર, તપન ડેકાના સ્થાને બે વર્ષનો કાર્યકાળ પૂર્ણ કરશે. તપન ડેકાનો કાર્યકાળ 30 જૂનના રોજ સમાપ્ત થવાનો છે. મિનિસ્ટ્રી ઑફ પર્સોનલ (કાર્મિક મંત્રાલય)એ જણાવ્યું કે કેબિનેટની નિયુક્તિ સમિતિએ મહેશ દીક્ષિતને IB ચીફ પદે સેવા વધારો આપ્યો છે. આ વધારો FR 56(D) અને અખિલ ભારતીય સેવા નિયમ, 1958ના નિયમ 16 (1A) હેઠળ અપાયો છે. તેઓ ચાર્જ સંભાળ્યા પછી બે વર્ષ અથવા નવો આદેશ ન આવે ત્યાં સુધી આ પદ પર રહેશે.

જાણો કોણ છે IBના નવા વડા IPS મહેશ દીક્ષિત?

IPS અધિકારી મહેશ દીક્ષિતની નિયુક્તિને PM મોદીની અધ્યક્ષતાવાળી કેબિનેટની નિયુક્તિ સમિતિ (ACC)એ મંજૂરી આપી છે. મહેશ દીક્ષિત 1993 બેચના IPS અધિકારી છે. તેલંગાણા કેડરના અધિકારી દીક્ષિતે પોતાની કારકિર્દીનો મોટાભાગનો સમય IBમાં વિતાવ્યો છે. દીક્ષિત હાલમાં IBના સ્પેશિયલ ડિરેક્ટર તરીકે કામ કરી રહ્યા હતા. તેમને દેશના સૌથી અનુભવી ખુફિયા અધિકારીઓમાંના એક માનવામાં આવે છે. ડૉક્ટરની પદવી મેળવ્યા બાદ દીક્ષિતે કાયદા અમલીકરણ ક્ષેત્રમાં પોતાની કારકિર્દી બનાવી. પોતાની કારકિર્દી દરમિયાન તેમણે આતંકવાદ વિરોધી, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને ખુફિયા અભિયાનો સાથે સંકળાયેલી અનેક મહત્વની જવાબદારીઓ સંભાળી છે.

370 હટ્યા બાદ J&Kમાં દીક્ષિતની મહત્વની ભૂમિકા

IPS મહેશ દીક્ષિત નવી દિલ્હી ખાતેના IB મુખ્યાલયમાં સ્પેશિયલ ડિરેક્ટર બન્યા તે પહેલાં જમ્મુ-કાશ્મીરમાં આસિસ્ટન્ટ ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરોના ચીફ હતા. 1 ઓગસ્ટ 2019ના રોજ કલમ 370 હટાવ્યા બાદના નાજુક સમયમાં તેમણે J&Kમાં બ્યુરો વડા તરીકે મુખ્ય જવાબદારી નિભાવી હતી.

G-20 પ્રવાસન બેઠકની વ્યવસ્થાનું સંચાલન સંભાળ્યું

IPS અધિકારી મહેશ દીક્ષિતે જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં સંક્રમણ કાળ દરમિયાન ખુફિયા મૂલ્યાંકન અને સુરક્ષા યોજનામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ઉપરાંત તેમણે 2023માં શ્રીનગરમાં યોજાયેલી G-20 પ્રવાસન કાર્ય સમૂહની બેઠક દરમિયાન મુખ્ય ખુફિયા જવાબદારીઓનું પણ નિરીક્ષણ કર્યું હતું. પોતાની કુશળ કૂટનીતિથી તેમણે પૂર્વોત્તર અને લદ્દાખમાં અભિયાનોથી લઈને નક્સલ વિરોધી સેલ સુધી અલગ અલગ પ્રકારની સંવેદનશીલ જવાબદારીઓ સંભાળી છે. દીક્ષિત IBમાં મજબૂત જમીની ખુફિયા નેટવર્ક અને આતંકવાદ-વિરોધી બાબતોમાં નિષ્ણાત તરીકે જાણીતા છે. મહેશ દીક્ષિતને ગયા વર્ષે ખુફિયા બ્યુરોના વિશેષ નિદેશક તરીકે બઢતી આપવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ તેઓ ખુફિયા એજન્સીમાં બીજા સૌથી મોટા અધિકારી બન્યા. હવે તેઓ તપન કુમાર ડેકાનું સ્થાન લેશે, જેમણે જુલાઈ 2022થી ખુફિયા બ્યુરોનું નેતૃત્વ કર્યું છે.