26 જાન્યુઆરીની પરેડમાં આ વર્ષે બાકાત રાખવામાં આવી છે ભારતની આ તાકાત, જાણો કેમ?

2026ની પરેડમાં સ્વદેશી કૉમ્બેટ ઍરક્રાફ્ટ, તેજસને સામેલ કરવામાં આવ્યું નહોતું. નવેમ્બર ૨૦૨૫માં દુબઈ ઍરશો દરમિયાન ભારતીય વાયુસેનાના તેજસ વિમાનના ક્રેશ, જેમાં પાઇલટનું મોત થયું હતું, તે બાદ તેજસને આ વર્ષની પરેડમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું છે.

26 જાન્યુઆરીની પરેડ

દેશના 77મા પ્રજાસત્તાક દિવસની પરેડ ૨૦૨૬માં અનેક મોટા ફેરફારો જોવા મળ્યા હતા. પરેડમાં વંદે માતરમની 150 મી વર્ષગાંઠની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી અને આધુનિકીકરણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું. જોકે, દેશના કેટલાક પરંપરાગત અને લોકપ્રિય લશ્કરી પ્લેટફોર્મ પરેડમાંથી આ વર્ષે બાકાત રાખવામાં આવ્યા હતા. 2026ની પરેડમાં સ્વદેશી કૉમ્બેટ ઍરક્રાફ્ટ, તેજસને સામેલ કરવામાં આવ્યું નહોતું. નવેમ્બર ૨૦૨૫માં દુબઈ ઍરશો દરમિયાન ભારતીય વાયુસેનાના તેજસ વિમાનના ક્રેશ, જેમાં પાઇલટનું મોત થયું હતું, તે બાદ તેજસને આ વર્ષની પરેડમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું ન હોવાનું કહેવાય છે.

ભારતની મિસાઇલ્સમાં પણ ગાયબ હતી. ગયા વર્ષની પરેડમાં અગાઉ પ્રદર્શિત કરવામાં આવેલી બૅલિસ્ટિક મિસાઇલો જેમ કે અગ્નિ-2 અને અગ્નિ-3 પરેડમાં દર્શાવવામાં આવી ન હતી. તેના બદલે, લૉન્ગ રેન્જ ઍન્ટી-શીપ હાઇપરસોનિક મિસાઇલ (LR-AShM) પ્રથમ વખત પરેડમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી હતી. આ મિસાઇલ મેક ૧૦ ની ઝડપે હુમલો કરવામાં સક્ષમ છે અને તેને નૌકાદળની આધુનિક યુદ્ધ ક્ષમતાઓના પ્રતીક તરીકે રજૂ કરવામાં આવી હતી. રૉકેટ સિસ્ટમમાં પણ ફેરફારો જોવા મળ્યા હતા. આ વખતે પરેડમાં અગાઉ દર્શાવવામાં આવેલા પિનાકા મલ્ટી-બૅરલ રૉકેટ લૉન્ચર્સનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો ન હતો. તેના બદલે, સેનાએ પહેલીવાર `સૂર્યસ્ત્ર` યુનિવર્સલ રૉકેટ લૉન્ચર સિસ્ટમ સાથે શક્તિ પદર્શન કર્યું. આ રૉકેટની રેન્જ 300 કિલોમીટર સુધી છે અને તે ભારતની નવી લાંબા અંતરની રૉકેટ શક્તિને દર્શાવે છે.

પરેડમાં પરંપરાગત ટૅન્કોની લાંબી લાઇનોને બદલે આધુનિક યુદ્ધનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી ‘યુદ્ધ સિરીઝ’ પણ દર્શાવવામાં આવી હતી. આ વખતે જૂની T-72 `અજેય` ટૅન્કનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો ન હતો. તેના બદલે, T-90 `ભીષ્મ` ટૅન્ક અને સ્વદેશી બનાવટીનો અર્જુન મુખ્ય યુદ્ધ ટૅન્ક, જે રોબોટિક કૂતરાઓ અને માનવરહિત ગ્રાઉન્ડ વાહનો સાથે સંકલિત છે, પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યો હતો. માર્ચિંગ સેનાની ટુકડીઓમાં પણ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા હતા. આ વર્ષે, ગોરખા રાઇફલ્સ અને મદ્રાસ રૅજિમેન્ટ જેવી જૂની અને પ્રતિષ્ઠિત રૅજિમેન્ટનો પરેડમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો ન હતો. તેમના સ્થાને, નવી રચાયેલી ‘ભૈરવ` લાઇટ કમાન્ડો બટાલિયને પ્રથમ વખત પરેડમાં ભાગ લીધો હતો. આ યુનિટ ઝડપી જમાવટ લાઇટ કૉમ્બેટ ક્ષમતાઓમાં નિષ્ણાત છે અને તેને ભારતીય પાયદળના ભવિષ્ય તરીકે રજૂ કરવામાં આવે છે.

લશ્કરી પ્રદર્શન ઉપરાંત, 11 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના ઝાંખી (ટેબ્લો)ને પણ 2026 ની પરેડમાં શામેલ કરવામાં આવી ન હતી. આ સંરક્ષણ મંત્રાલયની ત્રણ વર્ષની પરિભ્રમણ નીતિ હેઠળ કરવામાં આવ્યું હતું. આ નીતિ અનુસાર, 2027 સુધીમાં ઓછામાં ઓછા એક વખત દરેક રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશને પરેડમાં સમાવવાનો ધ્યેય છે. જોકે, કર્ણાટકના ટેબ્લોને સતત ત્રણ વર્ષમાં બીજી વખત બાકાત રાખવામાં આવ્યો હતો, જોકે રાજ્યએ ‘બાજરીથી માઇક્રોચિપ્સ’ થીમ પર આધારિત ટેબ્લોનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. આ વર્ષે દિલ્હી અને તેલંગાણાના ટેબ્લોનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો ન હતો. આ મોટા અને સાંસ્કૃતિક રીતે મહત્વપૂર્ણ રાજ્યોની ગેરહાજરીએ ફરી એકવાર ચર્ચા અને ચર્ચાને વેગ આપ્યો છે. એકંદરે, 77મી પ્રજાસત્તાક દિવસ પરેડ 2026 માં ભારતની આધુનિક લશ્કરી વિચારસરણી અને નવી યુદ્ધ તકનીકોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી હતી, જ્યારે આ વર્ષે ઘણી પરંપરાગત પ્રણાલીઓ અને સાંસ્કૃતિક પ્રસ્તુતિઓને પરેડમાંથી બાકાત રાખવામાં આવી હતી.