08 May, 2026 04:55 PM IST | Vadodara | Gujarati Mid-day Online Correspondent
ફાઈલ તસવીર
મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ દ્વારા અમદાવાદના મણિનગરમાં હાલના ભારતીય રેલવે ટ્રેક પર પાંચ ભારે પોર્ટલ બીમ લગાવવાનું કામ 22 દિવસમાં પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું છે. આ એક મહત્વપૂર્ણ એન્જિનિયરિંગ સિદ્ધિ છે. આ પ્રીકાસ્ટ પ્રીસ્ટ્રેસ્ડ પોર્ટલ બીમ અમદાવાદ-વડોદરા રેલવે ટ્રેક પર લગાવવામાં આવ્યા હતા.
મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટને ભારતના સૌથી મોટા અને આધુનિક માળખાકીય પ્રોજેક્ટ્સમાંનો એક માનવામાં આવે છે. તે માત્ર એક ટ્રેન લાઇન નથી, પરંતુ ભારતમાં હાઇ-સ્પીડ રેલ ટેકનોલોજી તરફ એક મોટું પગલું છે. તાજેતરમાં, વડોદરામાં વડસર રોડ ઓવરબ્રિજ પર ફુલ સ્પાન લોન્ચિંગ મેથડ (FSLM) નો ઉપયોગ કરીને 40 મીટર લાંબો ગર્ડર લગાવવામાં આવ્યો હતો.
ફુલ સ્પાન લોન્ચિંગ મેથડ ખાસ છે કારણ કે તે સમગ્ર માળખાને એકસાથે લોન્ચ કરે છે, જે ઝડપી અને સુરક્ષિત પૂર્ણતાની ખાતરી આપે છે. આ કામ ખાલી જગ્યામાં નહીં, પરંતુ ખૂબ જ વ્યસ્ત શહેરી કોરિડોરમાં હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું, જ્યાં દરરોજ 100 થી વધુ ટ્રેનો અને આશરે 70,000 વાહનો પસાર થાય છે. આવા વાતાવરણમાં બાંધકામ કાર્ય હાથ ધરવું પડકારજનક છે, પરંતુ તે માત્ર 2 કલાક અને 13 મિનિટમાં સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થયું.
નેશનલ હાઇ સ્પીડ રેલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (NHSRCL), જે આ બુલેટ ટ્રેન કોરિડોર વિકસાવી રહી છે, તે સમગ્ર પ્રોજેક્ટ માટે જવાબદાર છે. મુંબઈને અમદાવાદ સાથે જોડતો આ પ્રોજેક્ટ આશરે 508 કિલોમીટર લાંબો છે. અત્યાર સુધીમાં આશરે 349 કિલોમીટરના વાયડક્ટ્સ અને 443 થાંભલાઓ પૂર્ણ થયા છે. આ ઉપરાંત, 17 નદી પુલ, પાંચ પ્રી-સ્ટ્રેસ્ડ કોંક્રિટ (PSC) અને 13 સ્ટીલ પુલ પણ પૂર્ણ થયા છે. અવાજ ઘટાડવા માટે, 5.7 લાખથી વધુ અવાજ અવરોધો સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે, જે આશરે 288 કિલોમીટરને આવરી લે છે.
ટ્રેક નાખવાનું કામ પણ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. આજની તારીખમાં, 374 ટ્રેક કિલોમીટર (187 રૂટ કિલોમીટર) આરસી ટ્રેક બેડ પૂર્ણ થઈ ગયું છે, અને 191 રૂટ કિલોમીટર ટ્રેક સ્લેબ પૂર્ણ થયા છે. આમાંથી, 74 રૂટ કિલોમીટર પહેલાથી જ નાખવામાં આવ્યા છે અને સિમેન્ટ ડામર મોર્ટાર (CAM) નાખવામાં આવ્યા છે.
વિદ્યુત પ્રણાલીની વાત કરીએ તો, 7,700 થી વધુ OHE માસ્ટ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે, જે આશરે 179 રૂટ કિલોમીટરને આવરી લે છે. ઇલેક્ટ્રિક ટ્રેન સંચાલન માટે આવશ્યક, ટોપ કંડક્ટર સ્ટ્રિંગિંગ પણ શરૂ થઈ ગયું છે.
સુરંગનું બાંધકામ પણ આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ભાગ છે. ગુજરાતની એકમાત્ર પર્વતીય ટનલ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે, જ્યારે મહારાષ્ટ્રના પાલઘર જિલ્લામાં સાત ટનલમાંથી બે ટનલને સફળતા મળી છે. મુંબઈ નજીક બીકેસી અને શિલ્ફાટા વચ્ચેની 21 કિલોમીટર લાંબી ટનલમાંથી પાંચ કિલોમીટર પૂર્ણ થઈ ગઈ છે, અને બાકીનું કામ ટનલ બોરિંગ મશીનો (TBM) નો ઉપયોગ કરીને હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું છે.
ડેપોના આગળના ભાગમાં, સુરત રોલિંગ સ્ટોક ડેપો ખાતે વ્હીલ લેથ ઇન્સ્ટોલેશન પૂર્ણ થઈ ગયું છે, જ્યારે સાબરમતી ડેપો ખાતે સ્ટીલ સ્ટ્રક્ચરનું કામ ચાલી રહ્યું છે. આઠ સ્ટેશનો: વાપી, બિલીમોરા, સુરત, ભરૂચ, આણંદ-નડિયાદ, વડોદરા, અમદાવાદ અને સાબરમતી માટે પાયાનું કામ પૂર્ણ થઈ ગયું છે, અને ફિનિશિંગનું કામ ઝડપથી ચાલી રહ્યું છે.
