વેપાર અને પરિવાર જાળવણી રેમિટન્સ માટે EbixCash World Moneyને RBIનું કાયમી લાઇસન્સ મળ્યું

23 July, 2026 04:48 PM IST  |  Mumbai | Bespoke Stories Studio

RBIના સુધારેલા FEMA માળખા હેઠળ હવે EbixCash World Money ₹25 લાખ સુધીની વેપાર સંબંધિત ચૂકવણીઓ અને પરિવાર જાળવણી માટેના રેમિટન્સની સુવિધા આપી શકે છે, જેના કારણે ભારતના MSME ક્ષેત્ર માટે આંતરરાષ્ટ્રીય ચુકવણીની સીધી વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ બની છે.

વેપાર અને પરિવાર જાળવણી રેમિટન્સ માટે EbixCash World Moneyને RBIનું કાયમી લાઇસન્સ મળ્યું

મુંબઈ, મહારાષ્ટ્ર, ભારત – EbixCash World Money Limited આજે ભારતની પ્રથમ અધિકૃત ડીલર કેટેગરી-II (AD-II) સંસ્થા બની છે, જેને RBI દ્વારા વિસ્તૃત મંજૂર પ્રવૃત્તિઓના દાયરાની સાથે કાયમી લાઇસન્સ આપવામાં આવ્યું છે. આ નિયમનકારી સિદ્ધિ અત્યાર સુધી દેશમાં અન્ય કોઈ AD-II સંસ્થાએ હાંસલ કરી નથી.

આ સુધારો મે 2026માં વિદેશી વિનિમય વ્યવસ્થાપન અધિનિયમ (FEMA)ના માળખામાં કરવામાં આવેલા મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર બાદ થયો છે. આ ફેરફાર હેઠળ ભારતીય રિઝર્વ બેંકે પ્રથમ વખત AD-II સંસ્થાઓને ₹25 લાખ સુધીના વેપાર રેમિટન્સ તેમજ પરિવાર જાળવણી માટેના રેમિટન્સની મંજૂરી આપી છે.

1st

AD-II in India with this upgrade

Rs. 25L

Trade remittance limit, per transaction

27 yrs

In cross-border payments since 1999

75%+

Share of India`s cash-to-cash inward remittances

25,000+

Customer touchpoints nationwide

40+

Partner banks supplied with forex

બેંકોના એકાધિકારવાળા ક્ષેત્રમાં ઐતિહાસિક પરિવર્તન

વેપાર રેમિટન્સનું ક્ષેત્ર અત્યાર સુધી માત્ર બેંકો અને AD-I (ઓથોરાઇઝ્ડ ડીલર કેટેગરી-I) સંસ્થાઓ સુધી મર્યાદિત રહ્યું છે. આવા સમયમાં આ નિર્ણય ક્ષેત્ર માટે એક મહત્વપૂર્ણ માળખાકીય પરિવર્તન સમાન છે. ભારતનું સૌથી મોટું AD-II નેટવર્ક ધરાવતી EbixCash World Money હવે પોતાની શ્રેણીમાં એવી પ્રથમ બિન-બેંકિંગ સંસ્થા બની છે, જેને વેપાર રેમિટન્સ કરવાની મંજૂરી મળી છે. તેના કારણે દેશના લાખો MSME અને SME ઉદ્યોગોને હવે વધુ સરળ અને સીધી આંતરરાષ્ટ્રીય ચુકવણીની સુવિધા ઉપલબ્ધ થશે, જે અત્યાર સુધી પરંપરાગત બેંકિંગ સેવાઓથી પૂરતા પ્રમાણમાં લાભાન્વિત થઈ શક્યા નહોતા.

શા માટે પરિવર્તન મહત્ત્વપૂર્ણ છે

ભારતના MSME નિકાસકારો અને આયાતકારો લાંબા સમયથી એક માળખાકીય પડકારનો સામનો કરી રહ્યા હતા. વિદેશમાં માલ અને સેવાઓ માટે ચૂકવણી મોકલવા અથવા પ્રાપ્ત કરવા માટે તેમને સંપૂર્ણ બેંકિંગ સંબંધ જાળવવો પડતો હતો, જેમાં વધુ દસ્તાવેજીકરણ અને વધુ સમય લાગતો હતો.

EbixCash World Moneyને મળેલા આ નવા લાઇસન્સથી આ અવરોધ દૂર થયો છે. કાયમી લાઇસન્સ અને વેપાર રેમિટન્સ તેમજ પરિવાર જાળવણી રેમિટન્સ બંને માટેની મંજૂરી સાથે કંપની હવે ભારતના MSME ક્ષેત્ર માટે સરહદપાર ચુકવણીઓનું ઝડપી, સરળ અને વધુ સુલભ માધ્યમ બનવાની સ્થિતિમાં છે.

મેનેજમેન્ટનું નિવેદન

"નિયામક સંસ્થાઓ સાથે લગભગ ત્રણ દાયકાથી વિશ્વાસપૂર્વક કામ કરવાના અમારા પ્રયત્નોનું પરિણામ છે. ભારતની પ્રથમ AD-II સંસ્થા તરીકે અમને લાઇસન્સ મળ્યું છે અને અમે તેની ગંભીરતા સંપૂર્ણપણે સમજીએ છીએ. 1999થી કોર્પોરેટ ગવર્નન્સ, નિયમનકારી પાલન (Compliance) અને ગ્રાહક સુરક્ષા ક્ષેત્રે અમે જે મજબૂત માળખું ઊભું કર્યું છે, તેના પર RBI વ્યક્ત કરેલો વિશ્વાસ છે.

અમારું વિઝન માત્ર લાઇસન્સ પૂરતું મર્યાદિત નથી. EbixCash World Money આજે ભારતના સૌથી વિશ્વસનીય અને સર્વગ્રાહી પેમેન્ટ્સ તથા ફોરેન એક્સચેન્જ પ્લેટફોર્મ્સમાંનું એક છે, જે પેમેન્ટ્સ, રેમિટન્સ, ટ્રાવેલ કાર્ડ્સ અને ટ્રેઝરી સેવાઓને એક ટેક્નોલોજી આધારિત ઇકોસિસ્ટમ હેઠળ એકીકૃત કરે છે. વિઝન RBIના Payments Vision 2028 અને G20ના Cross-Border Payments Roadmap સાથે સુસંગત છે. અમે માત્ર ભારતની ડિજિટલ પેમેન્ટ્સ યાત્રાનો ભાગ બનવા માંગતા નથી, પરંતુ તેના ભવિષ્યને આકાર આપવામાં પણ યોગદાન આપવા ઇચ્છીએ છીએ.

MSME ક્ષેત્રને અત્યાર સુધી વેપાર રેમિટન્સ માટે કોઈ સરળ અને બિન-બેંકિંગ વિકલ્પ ઉપલબ્ધ નહોતો. આજે 70થી વધુ શહેરોમાં આવેલી અમારી 100થી વધુ શાખાઓ અને 20થી વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પરની હાજરી દ્વારા અમે ગ્રાહકો અમારી પાસે આવે તેની રાહ જોતા નથી, પરંતુ જ્યાં ભારતના નિકાસકારો અને આયાતકારો કાર્યરત છે ત્યાં સેવા પહોંચાડી રહ્યા છીએ."

ટી.સી. ગુરુપ્રસાદ, મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી (CEO), EbixCash World Money Limited

"કાયમી લાઇસન્સ સહેલાઈથી મળતું નથી અને તેની સાથે વિસ્તૃત પ્રવૃત્તિઓની મંજૂરી મળવી તો વધુ દુર્લભ છે. RBI અમને વિશાળ જવાબદારી સોંપી છે કારણ કે અમારી Compliance વ્યવસ્થા દરેક વ્યવહાર અને દરેક ઓડિટ દરમિયાન સફળતાપૂર્વક પરીક્ષિત થઈ છે. પ્રથમ સંસ્થા બનવાની સાથે જવાબદારી પણ વધે છે. લાઇસન્સ હેઠળ અમે જે દરેક વેપાર રેમિટન્સ પ્રક્રિયા કરીશું તે સમગ્ર ઉદ્યોગ માટે એક નવો ધોરણ નક્કી કરશે. અમે માત્ર આજે નહીં પરંતુ ભવિષ્યના દરેક વ્યવહારમાં પણ ધોરણ જાળવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છીએ."

હિમાંશુ પ્રમાનિક, ચીફ કોમ્પ્લાયન્સ ઓફિસર, EbixCash World Money Limited

 

75%+

Share of India`s cash-to-cash inward remittances

~20%

Of outward LRS remittances via the AD-II channel

25,000+

Customer touchpoints nationwide

 

`ફિજિટલ` મોડલ: ડિજિટલ સુવિધા સાથે માનવીય વિશ્વાસ

કંપની તેના વ્યવસાય મોડલને "ફિજિટલ (Phygital)" તરીકે વર્ણવે છે. તેમાં ઝડપી અને સ્વ-સેવા આધારિત ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સને ભારતના સૌથી મોટા ભૌતિક વિતરણ નેટવર્કમાંથી એક સાથે જોડવામાં આવ્યા છે, જેથી નિયમનાધીન અને ઊંચા મૂલ્યના આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવહારો માટે જરૂરી વિશ્વાસ, માર્ગદર્શન અને વ્યક્તિગત સહાયતા ગ્રાહકોને મળી રહે. EbixCash World Moneyનું માનવું છે કે માત્ર ડિજિટલ અથવા માત્ર ભૌતિક માળખું પૂરતું નથી, પરંતુ આ બંનેનું સંયોજન જ તેને શહેરી, અર્ધ-શહેરી અને ગ્રામ્ય ભારતના ગ્રાહકો સુધી અસરકારક રીતે પહોંચવામાં સક્ષમ બનાવે છે. ઑનલાઇન વિદેશી ચલણ અથવા ટ્રાવેલ કાર્ડ ઓર્ડર કરવાથી લઈને ઘરઆંગણે ચલણની ડિલિવરી અને મુસાફરી પહેલાં એરપોર્ટ કાઉન્ટર પર સેવા આપવા સુધી કંપની એકીકૃત સેવા પ્રદાન કરે છે.

ડિજિટલ ક્રોસ-બોર્ડર પેમેન્ટ્સમાં અનેક પ્રથમ સિદ્ધિઓ

EbixCash World Money ભારતની પ્રથમ અધિકૃત ડીલર (Authorised Dealer) અને ફિનટેક કંપની હતી, જેણે યુનાઇટેડ કિંગડમમાં Faster Payments Service અને યુરોપમાં SEPA Instant મારફતે રિયલ-ટાઇમ આંતરરાષ્ટ્રીય ચુકવણીની સુવિધા શરૂ કરી હતી. જેના પરિણામે અગાઉ કલાકો અથવા દિવસો લેતા આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાં ટ્રાન્સફર હવે લગભગ તરત જ પૂર્ણ થઈ શકે છે.

કંપની Visa અને Mastercard બંનેની Principal Member છે અને 12થી વધુ ચલણોમાં મલ્ટી-કરન્સી પ્રીપેઇડ ટ્રાવેલ કાર્ડ્સ જારી કરે છે. તેની આ ક્ષમતાનો આરંભ 2000ના દાયકાની શરૂઆતમાં ભારતના પ્રથમ Visa Travel Money (VTM) ફોરેક્સ કાર્ડના વિતરણથી થયો હતો અને તેની પહેલાં 1997માં દેશના પ્રથમ Stored Value Card જેવી ડિજિટલ ટ્રાવેલ પેમેન્ટ્સ સુવિધા રજૂ કરવામાં પણ કંપનીની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા રહી હતી.

આ સિદ્ધિઓ કંપનીના વ્યાપક વિઝનને મજબૂત બનાવે છે. EbixCash World Money માત્ર ફોરેન એક્સચેન્જ કંપની તરીકે નહીં, પરંતુ ભારતની અગ્રણી ડિજિટલ પેમેન્ટ્સ અને ફોરેક્સ ફિનટેક કંપનીઓમાં સ્થાન મેળવવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે, જે ફિનટેક જેવી ઝડપી કામગીરી, નિયમનાધીન નાણાકીય સંસ્થા જેવી વિશ્વસનીયતા અને દેશવ્યાપી વિતરણ નેટવર્કની પહોંચ – ત્રણેય ગુણોને એકસાથે જોડે છે.

વિશાળ બજાર તક

ભારતના MSME અને SME ક્ષેત્ર દર વર્ષે અબજો ડોલરના આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર વ્યવહારો કરે છે, છતાં ઝડપી, પારદર્શક અને ઔપચારિક આંતરરાષ્ટ્રીય ચુકવણી સેવાઓની દૃષ્ટિએ આ ક્ષેત્ર હજુ પણ પૂરતી રીતે આવરી લેવામાં આવ્યું નથી.

વેપાર રેમિટન્સ માટે ₹25 લાખ સુધીની મંજૂરી મળ્યા બાદ EbixCash World Money હવે સંપૂર્ણ બેંકિંગ સંબંધની જરૂરિયાત વિના આ ક્ષેત્રને સીધી સેવા આપી શકે છે. સાથે જ પરિવાર જાળવણી રેમિટન્સની સુવિધા વિદેશમાં રહેલા પરિવારજનો અથવા આર્થિક જવાબદારીઓ ધરાવતા લાખો ભારતીય પરિવારો માટે પણ લાભદાયી બનશે.

70થી વધુ શહેરોમાં આવેલી 100થી વધુ શાખાઓ અને 20થી વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ્સ પરની હાજરી સાથે કંપનીનું વિતરણ નેટવર્ક બિન-બેંકિંગ ક્ષેત્રની ઘણી અન્ય સંસ્થાઓ કરતાં વધુ મજબૂત છે, જેના કારણે આ નિયમનકારી મંજૂરી હવે તરત જ વ્યવસાયિક તકમાં પરિવર્તિત થઈ શકે છે.

આર્થિક ઉદારીકરણથી શરૂ થયેલી સફર

EbixCash World Moneyની સફર ભારતના આર્થિક ઉદારીકરણ સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલી છે. 1991માં ચુકવણી સંતુલનની ગંભીર પરિસ્થિતિ બાદ ભારતે વ્યાપક આર્થિક સુધારાઓ અમલમાં મૂક્યા હતા, જેના પરિણામે વિદેશી વિનિમય સહિતના અનેક ક્ષેત્રોમાં ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારીનો માર્ગ ખુલ્યો.

આ જ પૃષ્ઠભૂમિમાં 1992માં EbixCash World Moneyની આંતરરાષ્ટ્રીય ચુકવણી સેવાઓની શરૂઆત થઈ. 1999માં કંપનીની Full Fledged Money Changer (FFMC) તરીકે સત્તાવાર સ્થાપના થઈ અને 2008માં તેને Authorised Dealer Category-II (AD-II)નો દરજ્જો મળ્યો, જેના પરિણામે કંપની માત્ર ચલણ વિનિમય પૂરતી મર્યાદિત ન રહી પરંતુ ભારતીય ગ્રાહકો માટે આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાં રેમિટન્સની સેવાઓ પણ આપવા લાગી.

ત્યારબાદના વર્ષોમાં કંપનીએ અનેક ઐતિહાસિક સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી. તેમાં GIFT City માટે ભારતનું પ્રથમ Payment Service Provider (PSP) લાઇસન્સ, બિન-બેંકિંગ સંસ્થા તરીકે દેશનું પ્રથમ Nostro Account અને 2023ના G20 સમિટ દરમિયાન વિદેશી પ્રતિનિધિઓ માટે UPI આધારિત ચુકવણી વ્યવસ્થા જેવી પહેલોનો સમાવેશ થાય છે.

આ તમામ પહેલોનો મુખ્ય હેતુ સામાન્ય ભારતીય મુસાફરો, રેમિટન્સ કરનારાઓ અને નાના ઉદ્યોગોને એવી આંતરરાષ્ટ્રીય ચુકવણી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવાનો રહ્યો છે, જે એક સમય માત્ર બેંકો અને મોટી નાણાકીય સંસ્થાઓ સુધી મર્યાદિત હતી. આજે જાહેર કરાયેલ કાયમી AD-II લાઇસન્સ આ યાત્રાનું વધુ એક મહત્વપૂર્ણ પગથિયું છે, જે વેપાર રેમિટન્સની સુવિધા હવે દેશના MSME ઉદ્યોગો અને લાખો પરિવારો સુધી પહોંચાડશે.

EbixCash World Money Limited વિશે

EbixCash World Money Limited ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા નિયમનાધીન સંસ્થા છે, જે Authorised Dealer Category-II (AD-II), Full Fledged Money Changer (FFMC), Money Transfer Service Scheme (MTSS) તથા Prepaid Payment Instrument (PPI) જેવા લાઇસન્સ ધરાવે છે. કંપનીને Nostro Account જાળવવા માટે RBIની મંજૂરી તેમજ GIFT City ખાતે Payment Service Provider (PSP) સ્થાપવા માટે International Financial Services Centres Authority (IFSCA) તરફથી સિદ્ધાંતતઃ મંજૂરી પ્રાપ્ત થઈ છે.

1992ના આર્થિક ઉદારીકરણ દરમિયાન શરૂ થયેલી અને 1999માં સત્તાવાર રીતે સ્થાપિત કંપની આજે ભારતના સૌથી વ્યાપક એકીકૃત પેમેન્ટ્સ અને ફોરેન એક્સચેન્જ પ્લેટફોર્મ્સમાંની એક બની છે. Visa અને Mastercard બંનેની Principal Member તરીકે કંપની 12થી વધુ ચલણોમાં મલ્ટી-કરન્સી ટ્રાવેલ કાર્ડ્સ પ્રદાન કરે છે.

EbixCash World Money ભારતની કુલ કેશ-ટુ-કેશ ઇનવર્ડ રેમિટન્સમાં 75 ટકાથી વધુ હિસ્સો સંભાળે છે અને દેશભરના 25,000થી વધુ ગ્રાહક સેવા કેન્દ્રો દ્વારા સેવાઓ પૂરી પાડે છે. ઉપરાંત, યુનાઇટેડ કિંગડમ અને યુરોપ માટે રિયલ-ટાઇમ ક્રોસ-બોર્ડર પેમેન્ટ્સ શરૂ કરનાર ભારતની પ્રથમ Authorised Dealer અને ફિનટેક કંપની તરીકે પણ કંપનીની ઓળખ છે. આજે કંપની 70થી વધુ શહેરોમાં આવેલી 100થી વધુ શાખાઓ તથા 20થી વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ્સ પરની હાજરી દ્વારા ગ્રાહકોને સેવાઓ પ્રદાન કરે છે.

mumbai news mumbai maharashtra news maharashtra Bharat india