13 January, 2026 08:27 PM IST | Mumbai | Bespoke Stories Studio
મુંબઈમાં આધુનિક આંખની સારવારમાં નવી ટેકનોલોજીનો સમાવેશ
મુંબઈ મહારાષ્ટ્રનું પહેલું શહેર બન્યું છે જ્યાં UNITY રોબોટિક 4D મોતિયાની સર્જરી સિસ્ટમ રજૂ કરવામાં આવી છે, જેના દ્વારા આ પ્રદેશને વૈશ્વિક સ્તરે નેક્સ્ટ-જનરેશન આંખોની સારવારની નવીનતાના મોખરે સ્થાન મળ્યું છે.
પશ્ચિમ ભારતનું પહેલું શહેર તરીકે મુંબઈમાં નવીનતમ UNITY રોબોટિક 4D મોતિયાની સર્જરી સિસ્ટમની શરૂઆત થઈ છે, જે ભારતમાં આંખોની સારવારના વિકાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ માઈલસ્ટોન છે. આ પ્રગતિ અંગે વાત કરતા, ઇન્ટરનેશનલ આઈ સેન્ટરના ચીફ ઓફ સર્જરી ડૉ. સાયરસ મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે આ ટેકનોલોજી મોતિયાની સર્જરી કરવામાં આવતી પદ્ધતિમાં મોટો પરિવર્તન લાવે છે.
UNITY 4D સિસ્ટમ તાજેતરમાં જ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે રજૂ કરવામાં આવી હતી, જેનો યુરોપમાં ઓક્ટોબર 2025માં લોન્ચ થયો હતો. ડૉ. મહેતાએ કોપનહેગનમાં યોજાયેલી યુરોપિયન સોસાયટી કન્વેન્શન અને ઔપચારિક તાલીમ કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો હતો, ત્યારબાદ આ ટેકનોલોજી મુંબઈમાં લાવવામાં આવી, જ્યાં તેનો ઇન્સ્ટોલેશન 1 જાન્યુઆરી, 2026ના રોજ કરવામાં આવ્યો.
પરંપરાગત રીતે, મોતિયાની સર્જરીમાં અલ્ટ્રાસાઉન્ડ ટિપનો ઉપયોગ થતો હતો, જે એક જ દિશામાં કંપન કરીને મોતિયાને તોડી નાખતી હતી. આ પદ્ધતિ અસરકારક હોવા છતાં, આંખની અંદર વધુ ઉષ્મા ઉત્પન્ન કરતી હતી અને ખાસ કરીને ઘન અથવા જટિલ મોતિયાંમાં વધારે ઊર્જાની જરૂર પડતી હતી, જેના કારણે ઘણી વખત સાજા થવાનો સમય લાંબો થતો હતો.
2016માં લેસર-સહાયિત મોતિયાની સર્જરીની શરૂઆત સાથે મોટો સુધારો આવ્યો, જેમાં સર્જરી શરૂ થવાના પહેલા લેસર દ્વારા મોતિયાને પ્રી-ફ્રેગમેન્ટ કરવામાં આવતો હતો અને ચોક્કસ ઓપનિંગ્સ બનાવવામાં આવતી હતી. આથી સર્જરીનો પ્રયત્ન ઓછો થયો અને સાજા થવાની પ્રક્રિયા વધુ સારી બની, જેના કારણે રોબોટિક મોતિયાની સર્જરીનો યુગ શરૂ થયો. આ ક્ષેત્રમાં પણ મુંબઈમાં ડૉ. મહેતા અગ્રણી રહ્યા હતા.
નવી UNITY 4D સિસ્ટમ આગળનો મોટો ક્વોન્ટમ લીપ દર્શાવે છે. એક જ પ્લેનમાં કામ કરવાની બદલે, આ ટેકનોલોજી ચાર પરિમાણોમાં ગતિશીલ રીતે કાર્ય કરે છે અને આંખની અંદરના ટિશ્યૂને સતત અનુરૂપ થાય છે. અદ્યતન સેન્સર્સ અને કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI) દ્વારા સર્જરીના દરેક પગથિયાને ચોક્કસ રીતે આયોજન અને અમલમાં મૂકવામાં આવે છે.
UNITY 4D સિસ્ટમ AI-આધારિત ચાર-પરિમાણીય ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે, જેમાં ઇન-બિલ્ટ થર્મલ સેફ્ટી હોય છે. આ સર્જરી દરમિયાન ઊર્જાનો ઉપયોગ નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે અને ઝડપી સાજા થવું, વધુ સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિ અને અદ્યતન લેન્સ ઇમ્પ્લાન્ટ્સ માટે શ્રેષ્ઠ પરિણામો આપે છે.
આની સૌથી મહત્વપૂર્ણ સુરક્ષા વિશેષતાઓમાં ઇન-બિલ્ટ થર્મલ મોનિટરિંગ સિસ્ટમનો સમાવેશ થાય છે, જે આંખની અંદર ઉષ્મા એકઠી થવાથી રોકે છે — જે અગાઉ મોતિયાની સર્જરીમાં ઉપલબ્ધ નહોતું.
પરિણામે, સર્જરી દરમિયાન ઉપયોગમાં લેવાતી ઊર્જા અગાઉની સિસ્ટમ્સની તુલનામાં લગભગ પાંચમા ભાગ જેટલી રહી ગઈ છે, જેના કારણે કઠિન મોતિયાંમાં પણ દ્રષ્ટિ ઝડપથી પુનઃપ્રાપ્ત થાય છે. હવે ઘણા દર્દીઓમાં સર્જરી પછીના બીજા જ દિવસે સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિ અનુભવાય છે.
આ સ્તરની ચોકસાઈ ખાસ કરીને આધુનિક ટ્રાઇફોકલ અને એક્સટેન્ડેડ ડેપ્થ-ઓફ-ફોકસ લેન્સ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે સ્પેક્ટacle-ફ્રી દ્રષ્ટિ માટે તેમની સંપૂર્ણ પોઝિશનિંગ જરૂરી હોય છે. આ ટેકનોલોજીના આગમનથી મુંબઈ — અને મહારાષ્ટ્ર — વૈશ્વિક મોતિયાની સારવારના મોખરે સ્થાન પર આવી ગયું છે.