15 June, 2026 06:14 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર સૌજન્ય : મિડ-ડે
જૂન મહિનો અડધો પસાર થઈ ગયો છે, પરંતુ દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈ હજુ પણ ચોમાસાની રાહ જોઈ રહી છે. પરિસ્થિતિ એવી છે કે લોકો માત્ર દિવસ દરમિયાન જ નહીં પરંતુ રાત્રે પણ ભેજવાળી ગરમીથી પીડાઈ રહ્યા છે. મુંબઈના ઘણા વિસ્તારોમાં રાત્રિનું તાપમાન 30 ડિગ્રી સેલ્સિયસ અથવા તેનાથી ઉપર રહે છે. હવામાન નિષ્ણાતોના મતે, મુંબઈમાં હાલની ગરમી દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસાની ધીમી ગતિને કારણે છે, જે સ્તર મુંબઈમાં પહેલાં ક્યારેય જોવા મળ્યું નથી. સામાન્ય રીતે, ચોમાસુ 11 જૂન સુધીમાં મુંબઈ પહોંચે છે. જોકે, ચોમાસાની પ્રગતિ ધીમી પડી ગયાને આ ઘણો સમય થઈ ગયો છે, જેના કારણે શહેરમાં ભેજવાળી અને ગરમ વાતાવરણ રહે છે.
હવામાન વિભાગના મતે, અરબી સમુદ્રમાંથી આવતા ભેજવાળા પવનોને કારણે વાતાવરણમાં ભેજનું સ્તર નોંધપાત્ર રીતે વધ્યું છે. દરમિયાન, વાદળોની હાજરી દિવસની ગરમીને રાત સુધી ટકી રહેવા દે છે. આ તાપમાનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થતો અટકાવે છે, જેના કારણે રાતો અસામાન્ય રીતે ગરમ લાગે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે સતત ગરમ રાતો સ્વાસ્થ્ય માટે ચિંતાનો વિષય છે. રાત્રે શરીરને પૂરતી ઠંડક મળતી નથી, જે ગરમીનો તણાવ વધારી શકે છે. આ ખાસ કરીને વૃદ્ધો, બાળકો અને બહાર કામ કરતા લોકો પર અસર કરે છે.
હવામાનશાસ્ત્રીઓના મતે, પશ્ચિમી વિક્ષેપો અને વ્યાપક હવામાન પરિવર્તનને કારણે આ વર્ષે ચોમાસાની પ્રગતિ ધીમી પડી છે. ચોમાસું 4 જૂને કેરળમાં સામાન્ય કરતાં ત્રણ દિવસ મોડું પહોંચ્યું હતું. તેમ છતાં, ઉત્તર અને મધ્ય ભારત તરફ તેની પ્રગતિ અપેક્ષા કરતા ધીમી હતી. વધુમાં, પેસિફિક મહાસાગરમાં અલ નીનોનું વિદાય અને તેની સાથે સંકળાયેલ હવામાન પરિસ્થિતિઓ પણ વરસાદની પ્રવૃત્તિને અસર કરી રહી છે.
ચોમાસું 20 જૂનની આસપાસ મહારાષ્ટ્રમાં સક્રિય રીતે આગળ વધવાની અપેક્ષા છે. મુંબઈ અને મેટ્રોપોલિટન પ્રદેશમાં પણ આ સમયે સંપૂર્ણ રીતે પહોંચવાની અપેક્ષા છે, અને વ્યાપક વરસાદ શરૂ થવાની અપેક્ષા છે. જોકે, હવામાન વિભાગ (IMD) જણાવે છે કે આગામી થોડા દિવસોમાં છૂટાછવાયા વરસાદ, વાવાઝોડા અને સ્થાનિક વરસાદ પડી શકે છે, પરંતુ હજુ થોડા દિવસો સુધી વ્યાપક અને સતત ચોમાસાનો વરસાદ થવાની અપેક્ષા છે.
મોડા પડેલા ચોમાસાની અસર ફક્ત શહેરોમાં ગરમી સુધી મર્યાદિત નથી. મહારાષ્ટ્રના ઘણા ભાગોમાં ખેડૂતો વાવણી માટે તૈયારી કરી ચૂક્યા છે અને સારા વરસાદની રાહ જોઈ રહ્યા છે. હવામાન નિષ્ણાતો માને છે કે જૂનના છેલ્લા અઠવાડિયા અને જુલાઈની શરૂઆતમાં વરસાદ કૃષિ પ્રવૃત્તિઓ માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે. હાલ માટે, મુંબઈવાસીઓ માટે સૌથી મોટી આશા ચોમાસાની છે. જ્યાં સુધી વરસાદ જોરશોરથી શરૂ ન થાય ત્યાં સુધી શહેરમાં ગરમી, ભેજ અને ગરમ રાતનો સામનો કરવો પડી શકે છે.