09 July, 2026 04:19 PM IST | Kolkata | Gujarati Mid-day Online Correspondent
ફાઇલ તસવીર
કલકત્તા હાઈકોર્ટ (Calcutta High Court)ની સિંગલ-જજ બેન્ચે ગુરુવારે મમતા બેનર્જી (Mamata Banerjee)ની આગેવાની હેઠળના તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (Trinamool Congress) જૂથને મોટી રાહત આપતાં, પક્ષના ફ્રીઝ (સ્થગિત) કરાયેલા ત્રણ બેંક ખાતાઓનો મર્યાદિત અને શરતી ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપી દીધી છે. રાજ્ય પોલીસ અને એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED)ના નિર્દેશો બાદ બેંક સત્તાવાળાઓએ આ ખાતાઓ પર ડેબિટ પ્રતિબંધો લગાવ્યા હતા, જેમાં કુલ રુપિયા ૪૪૦ કરોડની થાપણો જમા છે.
તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) દ્વારા ખાતાઓ ફ્રીઝ કરવાના નિર્ણયને પડકારતી અરજી પર સુનાવણી કરતી વખતે જસ્ટિસ સૌગત ભટ્ટાચાર્યએ પક્ષને કડક દેખરેખ હેઠળ આ ભંડોળનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપી હતી.
અદાલતે આ ત્રણેય ખાતાઓની કામગીરી અને દેખરેખ રાખવા માટે કલકત્તા હાઈકોર્ટના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ (રિટાયર્ડ જજ) સુબ્રત તાલુકદારને સ્પેશિયલ ઓફિસર તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. આ વચગાળાના આદેશ હેઠળ, પક્ષે પોતાના તમામ પ્રસ્તાવિત ખર્ચાઓ સીધા તેમના દ્વારા જ મંજૂર કરાવવાના રહેશે. આ વ્યવસ્થા ૩૦ સપ્ટેમ્બર સુધી અમલમાં રહેશે.
જસ્ટિસ ભટ્ટાચાર્યની બેન્ચે તૃણમૂલ કોંગ્રેસને તેના પક્ષના રોજિંદા જરૂરી સંચાલન અને કાનૂની ખર્ચાઓને આ ખાતાઓમાંથી પૂરા કરવાની પરવાનગી આપી છે, પરંતુ પક્ષનો કોઈ પણ સભ્ય પોતાની મરજીથી આ નાણાં ખર્ચી શકશે નહીં.
સંયુક્ત હસ્તાક્ષર (Counter-Signature): તૃણમૂલ કોંગ્રેસના બે અધિકૃત હસ્તાક્ષરકર્તાઓએ (Authorized Signatories) ચેક પર સહી કરવી પડશે, જેની સાથે કોર્ટ દ્વારા નિયુક્ત સ્પેશિયલ ઓફિસરની કાઉન્ટર-સિગ્નેચર (ફરજિયાત પ્રતિ-હસ્તાક્ષર) હોવી જરૂરી છે.
ખર્ચનો હિસાબ: પક્ષે તેના રોજિંદા ખર્ચાઓનો વિગતવાર અહેવાલ નિયમિતપણે હાઈકોર્ટ સમક્ષ સબમિટ કરવો પડશે.
આ બેંક પ્રતિબંધો પાછળ પક્ષની આંતરિક રાજકીય લડાઈ અને ઇડી (ED)ની સમાંતર તપાસ જવાબદાર છે:
ભૂતપૂર્વ ટ્રેઝરરની ફરિયાદ: પક્ષના ભૂતપૂર્વ ટ્રેઝરર અને પશ્ચિમ બંગાળના પૂર્વ મંત્રી અરૂપ બિસ્વાસે સૌપ્રથમ બેંકને પત્ર લખીને આ ભંડોળનો દુરુપયોગ થવાની આશંકા વ્યક્ત કરી ખાતાઓ ફ્રીઝ કરવાની વિનંતી કરી હતી.
બળવાખોર જૂથનો હસ્તક્ષેપ: ત્યારબાદ, હાંકી કઢાયેલા નેતા રીતબ્રત બેનર્જીની આગેવાની હેઠળના બળવાખોર ધારાસભ્યોના જૂથે પશ્ચિમ બંગાળ પોલીસનો સંપર્ક કર્યો હતો. તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો કે આ રુપિયા ૪૪૦ કરોડનું ભંડોળ કથિત ભ્રષ્ટાચાર અને જબરદસ્તી વસૂલાત (extortion) દ્વારા મેળવેલું હોઈ શકે છે.
આ બંને ફરિયાદોના આધારે પોલીસે બેંકોને તમામ ડેબિટ વ્યવહારો રોકવાનો આદેશ આપ્યો હતો. મમતા બેનર્જી અને અભિષેક બેનર્જીના જૂથે અગાઉ આ ફ્રીઝને પડકાર્યો હતો, પરંતુ હાઈકોર્ટે ત્યારે તાત્કાલિક વચગાળાની રાહત આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
ભ્રષ્ટાચારના આ આરોપોની નોંધ લઈને એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ (PMLA) હેઠળ તપાસ શરૂ કરતાં આ મામલો વધુ ગંભીર બન્યો છે.
હાઈકોર્ટના આ આદેશના માંડ બે દિવસ પહેલાં જ, ઇડીના અધિકારીઓએ આ ભંડોળના સ્ત્રોત (Origin of Funds) ની કડીઓ મેળવવા માટે કોલકાતામાં પાંચ અલગ-અલગ સ્થળોએ સામૂહિક દરોડા અને સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું. આ આદેશ બાદ પણ પક્ષની નાણાકીય બાબતોને લઈને ચાલી રહેલો આ રાજકીય અને કાનૂની જંગ આગામી દિવસોમાં વધુ તેજ બને તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે.