06 June, 2026 07:46 AM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર
અંધેરી-વેસ્ટમાં મુંબઈના પ્રથમ સ્લમ ક્લસ્ટર રીડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટમાં ૧૦૧.૩૬ એકર પર ૨૮,૦૬૧ રીહૅબિલિટેશન હોમ્સ બનશે અને એ શહેરમાં મોટા પાયે સ્લમ રીડેવલપમેન્ટ માટે એક મૉડલ તરીકે જોવામાં આવશે. ક્લસ્ટર રીડેવલપમેન્ટમાં સ્પોર્ટ્સ ગ્રાઉન્ડ, સ્કૂલો, હેલ્થકૅર સેન્ટર જેવી સુવિધા હશે. મહારાષ્ટ્ર સરકારે મુંબઈને ઝૂંપડપટ્ટી-મુક્ત બનાવવા ૨૦૨૫ની ૧૩ નવેમ્બરે ગવર્નમેન્ટ રેઝોલ્યુશન (GR) દ્વારા બૃહન્મુંબઈ વિસ્તારમાં સ્લમ ક્લસ્ટર રીડેવલપમેન્ટ યોજના લાગુ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. સ્લમ રીહૅબિલિટેશન ઑથોરિટી (SRA)ને આ યોજના માટે નોડલ એજન્સી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવી છે. આ પહેલ હેઠળ ઓછામાં ઓછી ૫૦ એકરની જમીન ધરાવતા અને જેના પર અડધા કરતાં વધુ જગ્યાએ ઝૂંપડપટ્ટી બની છે એનું હવે સ્લમ ક્લસ્ટર રીડેવલપમેન્ટ કરવામાં આવશે. આ પ્રયાસના ભાગરૂપે SRAએ અંધેરી-વેસ્ટમાં સી. ડી. બરફીવાલા રોડની આસપાસના ક્લસ્ટર વિસ્તારને પાઇલટ પ્રોજેક્ટ તરીકે પસંદ કરીને ‘ઝૂંપડપટ્ટી-મુક્ત મુંબઈ’ બનાવવા તરફ એકમહત્ત્વનું પગલું ભર્યું છે.
કેવો હશે આ પ્રોજેક્ટ?
અંધેરી વેસ્ટ સ્લમ ક્લસ્ટર રીડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ હેઠળ કુલ ૨૮,૦૬૧ રીહૅબિલિટેશન ટેનામેન્ટ બનાવવામાં આવશે. આમાં લગભગ ૧૪,૦૦૦ ઝૂંપડાવાસીઓનું પુનર્વસન કરવામાં આવશે. એ ઉપરાંત વધારાનાં ૧૪,૦૬૧ પુનર્વસન યુનિટ પણ બનાવવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટ રમતનાં મેદાનો, સ્કૂલો, હેલ્થકૅર સેન્ટર વગેરેને પણ આવરી લેશે.
પ્રોજેક્ટના પડકારો
wઅંધેરી-વેસ્ટનો કુલ પ્રોજેક્ટ-વિસ્તાર ૧૦૧.૩૬ એકર છે જેમાંથી ૬૧.૪૦ એકર વિસ્તાર ઝૂંપડપટ્ટીઓએ કબજે કર્યો છે. સાંતાક્રુઝ ઍરપોર્ટની નજીક હોવાને કારણે બિલ્ડિંગની ઊંચાઈ પર પ્રતિબંધ, અત્યંત ગીચ ઝૂંપડપટ્ટી અને ટુકડા-ટુકડામાં અટકી ગયેલા રીડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ્સને કારણે વર્ષોથી આ વિસ્તારમાં રીડેવલપમેન્ટ અટકી ગયું હતું એને પરિણામે હજારો ઝૂંપડપટ્ટીવાસીઓનું રીડેવલપમેન્ટ અટકી રહ્યું છે અને ઘણા સ્થળાંતરિત રહેવાસીઓ માટે ભાડાનું વળતર પણ બાકી છે.