ભારતીય શૂટિંગના દિગ્ગજ જસપાલ રાણાનું નિધન દેશે ગુમાવ્યો સુવર્ણ યુગનો ચેમ્પિયન

ભારતના દિગ્ગજ શૂટર અને ઓલિમ્પિક મેડલ વિજેતા મનુ ભાકરના પૂર્વ કોચ જસપાલ રાણાનું શુક્રવારે 49 વર્ષની વયે નિધન થયું. 1 જૂને જર્મનીથી ભારત પરત ફરતી વખતે ફ્લાઇટમાં તેમની તબિયત અચાનક બગડી હતી.

જસપાલ રાણા

ભારતના દિગ્ગજ શૂટર અને ઓલિમ્પિક મેડલ વિજેતા મનુ ભાકરના પૂર્વ કોચ જસપાલ રાણાનું શુક્રવારે 49 વર્ષની વયે નિધન થયું. 1 જૂને જર્મનીથી ભારત પરત ફરતી વખતે ફ્લાઇટમાં તેમની તબિયત અચાનક બગડી હતી. દિલ્હી પહોંચ્યા બાદ તેમને ખાનગી હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં તેમના હૃદયમાં સ્ટેન્ટ મૂકવામાં આવ્યો હતો. તેમના અવસાનની પુષ્ટિ નેશનલ રાઇફલ એસોસિએશન ઓફ ઇન્ડિયા (NRAI)ના અધ્યક્ષ કાલિકેશ નારાયણ સિંહ દેવ દ્વારા કરવામાં આવી હતી.

કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં જીત્યા 9 સુવર્ણ ચંદ્રક

ભારતીય શૂટિંગના ઇતિહાસમાં જસપાલ રાણાનું નામ અત્યંત ગૌરવ સાથે લેવામાં આવે છે. તેમણે કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં 9 સુવર્ણ ચંદ્રક જીત્યા હતા, જ્યારે એશિયન ગેમ્સમાં પણ ચાર વખત ગોલ્ડ મેડલ પોતાના નામે કર્યા હતા. તેઓએ કોમનવેલ્થ અને એશિયન ગેમ્સ મળીને કુલ 23 ચંદ્રકો જીત્યા હતા, જેમાં 13 ગોલ્ડ, 6 સિલ્વર અને 4 બ્રોન્ઝ મેડલનો સમાવેશ થાય છે. તાજેતરના વર્ષોમાં તેઓ કોચ તરીકે પણ અત્યંત સફળ રહ્યા હતા. પેરિસ ઓલિમ્પિક 2024માં મનુ ભાકરે જીતેલા બે ઐતિહાસિક બ્રોન્ઝ મેડલ પાછળ જસપાલ રાણાનું મહત્વપૂર્ણ માર્ગદર્શન હતું. ફેબ્રુઆરી 2025માં તેમને ભારતીય જુનિયર 25 મીટર પિસ્ટલ ટીમના હાઈ પરફોર્મન્સ કોચ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

જસપાલ રાણાની કારકિર્દી

જસપાલ રાણાની કારકિર્દીની સૌથી યાદગાર ક્ષણોમાં 1994ની મિલાન વર્લ્ડ શૂટિંગ ચેમ્પિયનશિપનો સમાવેશ થાય છે. સ્પર્ધાના એક દિવસ પહેલાં તેમના ઘૂંટણમાં ગંભીર ફોડો થયો હતો અને ડૉક્ટરોએ સર્જરીની સલાહ આપી હતી. છતાં તેમણે અને તેમના કોચ સની થોમસે સ્પર્ધામાં ભાગ લેવાનો નિર્ણય લીધો. અસહ્ય પીડા વચ્ચે તેમણે જુનિયર કેટેગરીમાં વર્લ્ડ રેકોર્ડ સ્કોર સાથે ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો. એ જ વર્ષે તેમણે હિરોશિમા એશિયન ગેમ્સમાં પણ સુવર્ણ ચંદ્રક મેળવ્યો હતો.

શૂટિંગ પ્રત્યેનો તેમનો રસ બાળપણથી જ વિકસ્યો હતો. તેમના પિતા નારાયણ સિંહ રાણા ITBPમાં અધિકારી હતા અને તેમણે જસપાલને માત્ર 10 વર્ષની ઉંમરે પિસ્ટલ અને રાઇફલ શૂટિંગની તાલીમ આપવાનું શરૂ કર્યું હતું. બાદમાં જસપાલે પિસ્ટલ શૂટિંગમાં વિશેષતા હાંસલ કરી. 12 વર્ષની ઉંમરે જ તેમણે અમદાવાદમાં યોજાયેલી 31મી નેશનલ શૂટિંગ ચેમ્પિયનશિપમાં સિલ્વર મેડલ જીત્યો હતો. તેમની સિદ્ધિઓ બદલ તેમને અનેક પ્રતિષ્ઠિત સન્માન મળ્યા હતા. 1994માં અર્જુન એવોર્ડ, 1997માં પદ્મશ્રી અને 2020માં દ્રોણાચાર્ય એવોર્ડથી નવાજવામાં આવ્યા હતા. માત્ર 18 વર્ષની ઉંમરે અર્જુન એવોર્ડ મેળવનાર તેઓ સૌથી યુવા ખેલાડીઓમાં સામેલ હતા.

ભારતના પ્રથમ વ્યક્તિગત ઓલિમ્પિક ગોલ્ડ મેડલ વિજેતા અભિનવ બિન્દ્રાએ તેમના અવસાન પર શોક વ્યક્ત કરતાં કહ્યું કે જસપાલ રાણા ભારતીય શૂટિંગને નવી ઊંચાઈઓએ પહોંચાડનારી પેઢીના અગત્યના સભ્ય હતા. તેમણે તેમને પ્રતિભાશાળી, સમર્પિત અને દેશ માટે હંમેશા ગૌરવ સાથે રમનારા ખેલાડી તરીકે યાદ કર્યા.