12 July, 2026 02:08 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર
મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (Maharashtra FDA)એ કેડિલા ફાર્માસ્યુટિકલ્સ લિમિટેડની કેટલીક દવાઓના વેચાણ અને વિતરણ પર રોક લગાવી છે. FDAએ કંપનીનો લગભગ 2.45 કરોડ રૂપિયાનો સ્ટોક પણ જપ્ત કર્યો છે. અધિકારીઓની તપાસમાં સામે આવ્યું હતું કે કેટલીક દવાઓના નામ અને પેકિંગ એક જેવા દેખાતા હોવાથી ડોક્ટર, કેમિસ્ટ અથવા દર્દીને દવા આપવામાં ભૂલ થઈ શકે છે. આ કાર્યવાહી એસિલોક 150, એસિલોક 150 પ્લસ, એસિલોક 300 અને એસિલોક 300 પ્લસ દવાઓને લઈને કરવામાં આવી છે.
FDAના જણાવ્યા અનુસાર, આ દવાઓની બ્રાન્ડિંગ લગભગ સરખી છે, પરંતુ તેમાં રહેલા એક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ગ્રેડિયન્ટ્સ (API) અલગ છે. એસિલોક 150 અને એસિલોક 300 દવાઓને શરૂઆતમાં રેનિટિડિન નામના ઘટક સાથે મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. પછી કંપનીએ એસિલોક 150 પ્લસ અને એસિલોક 300 પ્લસ નામની નવી દવાઓ રજૂ કરી હતી, જેમાં ફેમોટિડિન નામનું ઘટક હતું. Maharashtra FDAનું કહેવું છે કે બંને દવાઓના નામમાં માત્ર ‘પ્લસ’ શબ્દ ઉમેરવામાં આવ્યો હોવાથી દર્દીઓ અને દવા આપનારાઓમાં ગેરસમજ ઊભી થઈ શકે છે. મહારાષ્ટ્ર FDA કમિશનર તુકારામ મુંડેએ કહ્યું કે દવાના નામને લઈને થતી કોઈપણ ગૂંચવણ દર્દીના સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી બની શકે છે. FDAએ કંપનીને બજારમાંથી સંબંધિત પ્રોડક્ટ્સ પાછા ખેંચવા માટે પણ સૂચના આપી છે.
દવાઓના નામ એક જેવા હોવાના કારણે દર્દીઓને ખોટી દવા મળવાનો ખતરો રહે છે. ખાસ કરીને એક જ કંપનીની અલગ-અલગ દવાઓમાં નામ સરખું હોય અને માત્ર થોડો ફેરફાર હોય તો કેમિસ્ટ અથવા દર્દી માટે ઓળખવું મુશ્કેલ બની શકે છે. આ કારણે ડ્રગ રેગ્યુલેટર (Maharashtra FDA) સમયાંતરે આવી દવાઓ પર નજર રાખે છે અને જરૂરી હોય ત્યારે વેચાણ અટકાવવાના પગલાં લે છે. દવાઓની સલામતી માટે બ્રાન્ડ નામ, પેકિંગ અને માહિતી સ્પષ્ટ હોવી જરૂરી માનવામાં આવે છે.
ભારતમાં અલગ-અલગ સમયે દવાઓની ગુણવત્તા, ખોટી માહિતી અથવા નામને લઈને ગેરસમજ જેવા મામલાઓમાં રાજ્યના FDA અને કેન્દ્રના ડ્રગ કંટ્રોલ વિભાગ દ્વારા કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. તાજેતરના વર્ષોમાં ઘણા રાજ્યોમાં નકલી અથવા ગુણવત્તામાં ખામી ધરાવતી દવાઓ સામે તપાસ અને વેચાણ રોકવાના પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. ડ્રગ રેગ્યુલેટરનું મુખ્ય ધ્યાન એ રહે છે કે દર્દીઓને યોગ્ય દવા મળે અને દવા અંગે કોઈપણ પ્રકારની ગેરસમજથી નુકસાન ન થાય. હાલ મહારાષ્ટ્ર FDA (Maharashtra FDA)ની કાર્યવાહી બાદ કેડિલા ફાર્માસ્યુટિકલ્સની આ દવાઓ અંગે આગળની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે.