તૂટતા સંબંધોને બચાવી લેવા માટે સામાજિક સ્તરે પ્રયત્નો થવા જોઈએ

જો આ મતભેદોનો સમયસર ઉકેલ ન આવે તો નાની-નાની બાબતો ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે અને વાત છેવટે છૂટાછેડા અથવા અલગ રહેવા સુધી પહોંચી શકે છે

મીના પ્રકાશ ઠક્કર

લગ્ન માત્ર બે વ્યક્તિનું મિલન નથી; બે હૃદય, બે પરિવારો અને બે જીવનપ્રવાહોનું પવિત્ર બંધન છે. લગ્નજીવન પ્રેમ, વિશ્વાસ, સમજણ, સહકાર અને પરસ્પર આદરના પાયા પર ટકેલું હોય છે. જોકે સમય જતાં બદલાતી જીવનશૈલી, અપેક્ષાઓ, ગેરસમજણો, અહંકાર, આર્થિક પ્રશ્નો, પરિવારજનોની દખલગીરી કે સંવાદના અભાવને કારણે પતિ-પત્ની વચ્ચે મતભેદો ઊભા થઈ શકે છે. જો આ મતભેદોનો સમયસર ઉકેલ ન આવે તો નાની-નાની બાબતો ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે અને વાત છેવટે છૂટાછેડા અથવા અલગ રહેવા સુધી પહોંચી શકે છે.

પરંતુ શું દરેક મતભેદનો અંત વિખૂટા પડવામાં જ હોવો જોઈએ? શું સંબંધોમાં ફરી પ્રેમ, વિશ્વાસ અને આત્મીયતા સ્થાપિત ન થઈ શકે? નિઃસંદેહ, યોગ્ય સમયે યોગ્ય માર્ગદર્શન, પરસ્પર સમજણ અને સમાધાનની ભાવના હોય તો અનેક સંબંધોને નવું જીવન આપી શકાય છે. આજના સમયમાં લગ્નજીવનની સમસ્યાઓને સંવેદનશીલતા અને સમજદારીથી ઉકેલવાની મહત્ત્વપૂર્ણ જવાબદારી હાલાઈ લોહાણા મહાજન-મુંબઈ દ્વારા સંચાલિત સમાધાન સમિતિ નિભાવે છે. સમિતિનો મુખ્ય હેતુ લગ્નજીવનમાં ઊભા થતા મતભેદો અને પારિવારિક પ્રશ્નોના ઉકેલ માટે પતિ-પત્નીને યોગ્ય માર્ગદર્શન પૂરું પાડવાનો તથા શક્ય હોય ત્યાં સુધી સંબંધોમાં સમાધાન અને સુમેળ સ્થાપિત કરવામાં સહાય કરવાનો છે. બન્ને પક્ષોની વાત નિષ્પક્ષ રીતે સાંભળવી, ગેરસમજણો દૂર કરવામાં મદદ કરવી, પરિવારજનોને યોગ્ય અભિગમ સમજાવવા અને સંબંધોમાં વિશ્વાસ પુનઃ સ્થાપિત કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા - આ બધું સમાધાનની પ્રક્રિયામાં મહત્ત્વનું છે.

ADVERTISEMENT

સમિતિ દ્વારા કરવામાં આવતા પ્રયત્નોના પરિણામે અનેક યુગલોમાં સમાધાન થયું છે અને તેઓ ફરી એકબીજાની સાથે જીવન જીવવા માટે ભેગાં થયાં છે. આ માત્ર બે વ્યક્તિનું પુનઃ મિલન જ નથી; બે પરિવારોમાં ફરી આશા, આનંદ અને શાંતિનું વાતાવરણ સર્જવાનો પ્રયાસ છે. બાળકો હોય એવા પરિવારોમાં પરિસ્થિતિ અનુકૂળ હોય ત્યારે માતા-પિતાના સંબંધોમાં સુધારો બાળકોના ભાવનાત્મક સુખાકારી માટે પણ મદદરૂપ બની શકે છે. આવા ઘણા સમાધાનના કેસો અમારી પાસે આવે છે. આ અનુભવો એટલા સુખદ છે કે એના પર એક પુસ્તક લખી શકાય. લગ્નજીવનમાં સમાધાન માટે પ્રયત્ન કરવો એ સંબંધને એક તક આપવાનો માર્ગ છે; પરંતુ સમાધાન હંમેશાં બન્ને પક્ષોની સ્વૈચ્છિક સંમતિ, સુરક્ષા, ગૌરવ અને પરસ્પર આદરના આધારે જ થવું જોઈએ. જ્યાં હિંસા, ધમકી કે શોષણ હોય ત્યાં સલામતી અને યોગ્ય કાનૂની સહાયને પ્રાથમિકતા આપવી જરૂરી છે. દરેક સંબંધને ફરી જોડવો શક્ય કે યોગ્ય હોય જ એવું નથી, પરંતુ દરેક વ્યક્તિને સન્માનપૂર્વક પોતાની વાત રજૂ કરવાની તક મળવી જોઈએ.

હાલાઈ લોહાણા મહાજન, મુંબઈની સમાધાન સમિતિનું કાર્ય માત્ર સમાધાન કરાવવાનું જ નથી; તૂટતા સંબંધોમાં આશાનું કિરણ પ્રગટાવવાનું, પરિવારોમાં સુખ-શાંતિ લાવવાનું અને સમાજમાં સંવાદ તથા સહઅસ્તિત્વની ભાવનાને મજબૂત બનાવવાનું છે.

ચાલો, આપણે સૌ સાથે મળીને એવો સમાજ રચીએ જ્યાં સંબંધોમાં મુશ્કેલી આવે ત્યારે નિરાશા કે ઉતાવળને બદલે સમજણ, સંવાદ અને સમાધાનનો માર્ગ અપનાવવામાં આવે; કારણ કે જ્યાં સંવાદ છે ત્યાં સમજણ છે, જ્યાં સમજણ છે ત્યાં સમાધાનની શક્યતા છે અને જ્યાં પરસ્પર આદર છે ત્યાં સંબંધોને નવી શરૂઆત આપવાની આશા છે.

- મીના પ્રકાશ ઠક્કર

- મીના પ્રકાશ ઠક્કર શ્રી હાલાઈ લોહાણા મહાજન-મુંબઈનાં ટ્રસ્ટી છે, શ્રી સોરઠ નારી વૃંદનાં કન્વીનર છે. શ્રી લોહાણા મહાપરિષદ-મહિલા વિંગ મુંબઈ ઝોન ૧૦નાં અધ્યક્ષ, આંતરરાષ્ટ્રીય પુષ્ટિમાર્ગીય વૈષ્ણવ પરિષદ-મહારાષ્ટ્ર વિભાગનાં અધ્યક્ષ અને શ્રી લોહાણા મહિલા મંડળ-મુંબઈનાં ટ્રેઝરર તરીકે સેવા આપે છે.