Gujarati Mid-day

ઇ-પેપર

વેબસ્ટોરીઝ

વેબસ્ટોરીઝ



આક્રમણો સામે સાંસ્કૃતિક વારસો ટકી રહે છે એનો ઉત્તમ દાખલો: મોઢેરાનું સૂર્યમંદિર

એક તરફ પથ્થરમાં કંડારાયેલી પ્રાચીન સંસ્કૃતિ છે તો બીજી તરફ સોલર પૅનલ દ્વારા વીજળી ઉત્પન્ન કરતું સૌરગ્રામ છે

15 November, 2026 08:02 IST | Mumbai | Aashutosh Desai

ગ્વાલિયરમાં પણ છે કોણાર્ક મંદિર

આજે છઠપૂજાના પાવન અવસરે કરોડો ભારતીયો સૂર્યદેવની ઉપાસના કરશે ત્યારે સૂર્યઉપાસનાનું મહત્ત્વ જાણીએ અને મધ્ય પ્રદેશના ગ્વાલિયર અને ઇન્દોરમાં આવેલાં બે અર્વાચીન સૂર્યમંદિરની માનસયાત્રાએ જઈએ

15 November, 2026 07:49 IST | Gwalior | Alpa Nirmal

હનુમાનજી બાળપણથી જ સૂર્યની એટલે કે પ્રકાશ, જ્ઞાન અને વિદ્યા લઈને જન્મ્યા છે

હનુમાનજી રુદ્રાવતાર છે અને હનુમાનજીના ચરિત્રની જે પ્રસિદ્ધ કથા છે એ અનુસાર બાળપણથી જ તેમણે જે પરાક્રમનાં દર્શન કરાવ્યાં એમાં સૂર્યને ગળવાની વાત આવે છે. સૂર્ય પ્રકાશ છે. સૂર્ય જ્ઞાનનું પ્રતીક છે અને હનુમાનજી મહારાજ બાળપણથી જ સૂર્યની ભૂખ લઈને જન્મ્યા.

13 November, 2026 12:54 IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Correspondent

દીપકની આકર્ષક જ્યોતિ એ એકાંત અને આગ વિનાનો ધુમાડો એનું નામ એકલતા

એક પણ ઘરમાં તુવેરની દાળ મળે નહીં. મનમાં એ ‌વિશેનો કોઈ અંજપો તો નહોતો, પણ કુતૂહલ તો ચોક્કસ હતું કે આમ કેમ હશે? અને મેં મારા બે-ચાર પીઢ સાધુઓને આ કામ સોંપી દીધું અને તેઓ જે તારણ લઈને આવ્યાં એ સાંભળીને માત્ર મારી જ નહીં.

12 November, 2026 03:01 IST | Kutch | Gujarati Mid-day Correspondent


અન્ય આર્ટિકલ્સ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આજે બેસતા વર્ષે પહેલું કામ સબરસ લેવાનું કરજો

ગુજરાતીઓમાં નૂતન વર્ષની આવી પરંપરાઓનું શું મહત્ત્વ છે અને એની શરૂઆત કઈ રીતે થઈ એ તમામ વિશે જાણીએ રસપ્રદ વાતો

10 November, 2026 11:53 IST | Mumbai | Heena Patel
પ્રતીકાત્મક તસવીર

જે વ્યક્તિ શાંત રહી શકે છે તે જ યોગ્ય નિર્ણય લઈ શકે છે

આ નાની પણ શક્તિશાળી વિધિ અપનાવવાથી જીવનમાં અણધાર્યા અકસ્માતો ઓછા થશે, સંબંધો મધુર બનશે અને સૌથી અગત્યનું આપણે આપણી જાત સાથે શાંતિથી જીવી શકીશું. 

09 November, 2026 10:26 IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર

ટ્રેડિશનલ અને ટાઇમલેસ રંગોળીની રાણીઓને મળો

દિવાળીમાં આમ તો શુકન માટે ઘરની બહાર રંગોળી રચવામાં આવે છે, પરંતુ કેટલાક કલાપ્રેમીઓના ઘરે રંગોળી કૅન્વસ પરની આર્ટથી કમ નથી હોતી. સર્જનાત્મકતાથી ભરપૂર રંગોની દુનિયાના માસ્ટર મુંબઈગરાઓને મળીએ

09 November, 2026 10:10 IST | Mumbai | Kajal Rampariya


ફોટો ગેલેરી

કવિવાર: તમારું સુખ કશે ફરવા ગયું છે, આવશે..બેસો! કવિ કિરણસિહ ચૌહાણ

સૌ પ્રથમ તો આપ સૌને નૂતન વર્ષનાં અભિનંદન. કવિવાર શ્રેણીનો આજનો મણકો એવી ગઝલોનો છે તમને માત્ર કલ્પનાના વિશ્વમાં દોડાવશે નહીં, પણ બે ઘડી જાત સાથે સંવાદ પણ સધાવશે. અને બેસતા વર્ષે એથી રૂડું બીજું શું હોઇ શકે? કવિ કિરણસિંહ ચૌહાણનું નામ ગુજરાતી કાવ્યવિશ્વથી જરાય અજાણ નથી. સુરતના આ કવિએ થોડાંક વરસો જર્નલિઝમ અને ત્યારબાદ અધ્યાપક તરીકે પણ સાતેક વર્ષ ફરજ બજાવી છે. કવિ પાસેથી ૨૦૦૪માં `સ્મરણોત્સવ` નામે પ્રથમ ગઝલસંપુટ મળ્યો. ત્યારબાદ તો કવિએ અન્ય કાવ્યસંગ્રહો અને સંપાદનો પણ આપ્યાં છે.  ગુજરાતી ભાષા મરી પરવારી છે’, ‘ગુજરાતી ભાષા વેન્ટિલેટર પર છે’ આવા વાક્યો તમે સાંભળ્યાં હશે. કદાચ તમે પણ આવું જ વિચારતા હશો. પરંતુ ગુજરાતી ભાષા કેટલાય કવિ-લેખક-પત્રકારોના ખોળે રમી-રમીને ઊછરી છે અને આવી સમૃદ્ધ ભાષા બળાપાનો ભોગ નથી બનતી. આપણે જીવ બાળવાને બદલે ભાષાના વારસાનો દિવો કરી તેનો મનમાં અને હૈયામાં ઉજાસ કરીએ. ગુજરાતી કવિતાઓનો રસાસ્વાદ આવો જ એક પ્રયાસ છે, જેના થકી આવી મહામૂલી ભાષાની ઉત્તમ રચનાઓ અને તેના સર્જકોને ફરી જીવીએ, ફરી મમળાવીએ. આ કવિતાના શબ્દોની પાંખે બેસી કોઇ નવા બ્રહ્માંડની સફર કરી શકાય એ માટે ગુજરાતી મિડ-ડે ડૉટ કૉમ આપની માટે ગુર્જર ભાષાના જાણીતા કવિઓના જીવન-કવન અને કવિતાઓ લઈને આવ્યું છે આ ‘કવિવાર’માં. આવો, સાથે મળી દર બીજા અને ચોથા મંગળવારે ‘કવિવાર’ (Kavivaar) ઊજવીએ.  
10 November, 2026 02:45 IST | Mumbai | Dharmik Parmar

 જૈનાચાર્ય વિજય રત્નસુંદરસૂરીશ્વરજી મ. સા.

દુ:ખ ન જોઈએ એવું માનવાને બદલે ચાલો નક્કી કરીએ કે કોઈને દુ:ખ ન આપવું

સુખ જોઈએ એ આપણી જે માન્યતા છે એના સ્થાને સુખ આપવું જોઈએ એ માન્યતાને આપણે ગોઠવી દેવી જોઈએ અને દુખ ન જોઈએની આપણી જે માન્યતા છે એના સ્થાને દુઃખ આપવું ન જોઈએ એ માન્યતાને આપણે ગોઠવી દેવી જોઈએ.

05 November, 2026 10:42 IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર

દિવાળીના પાંચ દિવસમાં જરૂર પ્રગટાવજો કુલ ૬૪ દીવડા

દીપાવ‌લિ એટલે દીવડા અને પ્રકાશનું પર્વ. આ દિવસોમાં દીવડા પ્રગટાવવાની પરંપરા સદીઓથી ચાલતી માત્ર ધાર્મિક પરંપરા જ નથી; પ્રકૃતિ સાથેનું જોડાણ, કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાની અભિવ્યક્તિ અને મનને એકાગ્ર કરવાની પ્રાચીન રીત પણ છે.

04 November, 2026 11:47 IST | Mumbai | Kajal Rampariya
રવીન્દ્રનાથ ટાગોર

ઈર્ષ્યા, દ્વેષ અને કુટિલતાની મીણબત્તીઓ ઓલવીશું નહીં તો પ્રેમનો અનુભવ થશે નહીં

કવિવરે એ ચાંદનીના ધવલ પ્રકાશનો અનુભવ કર્યો અને એ અનુભવની સાથોસાથ તેમનું વિચારમંથન ચાલ્યું : હું આ શું કરતો હતો? આ મીણબત્તીનો પ્રકાશ જ મને ચાંદનીની મજાથી વંચિત રાખતો હતો. એ હોલવાઈ ત્યારે જ મને ખબર પડી કે ચાંદનીનો પ્રકાશ કેવો રૂડો છે.

04 November, 2026 10:55 IST | Mumbai | Morari Bapu

વારસો બનાવનારૂ વચન: કથક કવીન વિદુષી ઉમા ડોગરાની અનટોલ્ડ સ્ટોરી

વારસો બનાવનારૂ વચન: કથક કવીન વિદુષી ઉમા ડોગરાની અનટોલ્ડ સ્ટોરી

પ્રખ્યાત કથક નૃત્યાંગના અને કલા ગુરુ વિદુષી ઉમા ડોગરાએ ગુજરાતી મિડડે સાથેના એક ખાસ ઇન્ટરવ્યુમાં પોતાના જીવન અને સંઘર્ષો વિશે વાત કરી. આ વાતચીત ફક્ત પંડિત દુર્ગા લાલ ફૅસ્ટિવલની 36મી વર્ષગાંઠ પૂરતી મર્યાદિત ન હતી, પરંતુ તેમના જીવનના ઘણા અણગમતા પાસાઓ પણ જાહેર કર્યા. ઉમા ડોગરાએ કહ્યું કે તે દિલ્હીના એક મધ્યમ વર્ગના પરિવારમાંથી આવે છે. બાળપણમાં, તેમને નૃત્ય શીખવા અને આગળ વધવા માટે ઘણા સંઘર્ષોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. પરિવાર અને સમાજના દબાણ વચ્ચે, તેમને નૃત્ય કરવાના અધિકાર માટે લડવું પડ્યું. બાદમાં, તેમણે મુંબઈમાં ‘સંવેદ’ સંસ્થા દ્વારા શાસ્ત્રીય નૃત્યને પ્રોત્સાહન આપવાનું શરૂ કર્યું. તેમણે કહ્યું કે છેલ્લા 36 વર્ષથી પંડિત દુર્ગા લાલ ફૅસ્ટિવલનું આયોજન કરવું સરળ નહોતું. મુંબઈ જેવા વ્યાપારી શહેરમાં શાસ્ત્રીય કલાને જીવંત રાખવી એ એક મોટો પડકાર છે. તેમણે સ્વીકાર્યું કે આ ક્ષેત્રમાં ટકી રહેવા માટે જુસ્સો અને સમર્પણ જરૂરી છે. તેમણે ઇન્ટરવ્યુમાં તેમના અંગત જીવન વિશે પણ વાત કરતા કહ્યું કે તેમને નથી લાગતું કે કોઈ પ્રિય વ્યક્તિના મૃત્યુ પછી લાંબા સમય સુધી શોકમાં રહેવું યોગ્ય છે. તેમના મતે, જીવનમાં અને કાર્યમાં આગળ વધવું મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે તેમના લગ્ન વિશે પણ વાત કરી, અને કહ્યું કે તેમના પતિની ફક્ત એક જ શરત હતી: તે પોતાની કલાત્મક કારકિર્દી ચાલુ રાખે. ઉમા ડોગરાએ આજના ‘ત્વરિત સંતોષ’ના યુગ પર પણ પોતાના વિચારો શૅર કર્યા. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે લોકો આજે તાત્કાલિક પરિણામો ઇચ્છે છે, ત્યારે શાસ્ત્રીય કલા માટે ધીરજ અને સતત અભ્યાસની જરૂર છે. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે વ્યાવસાયિક દબાણને ધ્યાનમાં લીધા વિના, તેઓ ગુણવત્તા સાથે ક્યારેય સમાધાન કરશે નહીં. આ વિશિષ્ટ વાતચીત દરમિયાન, તેમણે પોતાના કેટલાક અંગત લખાણો અને જાવેદ અખ્તરની કવિતાઓ વાંચી. તેમણે કહ્યું કે એક સાચો કલાકાર ફક્ત સ્ટેજ પર જ પ્રદર્શન કરતો નથી, પરંતુ કલાને તેમના જીવનમાં પણ જીવે છે. આ મુલાકાત તે બધા લોકો માટે પ્રેરણા છે જેઓ શાસ્ત્રીય કલા, નૃત્ય અને તેમના સપનાઓને સાકાર કરવા માટે જરૂરી લાંબા ગાળાની મહેનતમાં વિશ્વાસ રાખે છે.

24 February, 2026 09:28 IST | Mumbai

This website uses cookie or similar technologies, to enhance your browsing experience and provide personalised recommendations. By continuing to use our website, you agree to our Privacy Policy and Cookie Policy. OK