એંશીના દાયકામાં પ્રિયા તેંડુલકરની લોકપ્રિય સિરિયલ રજની હવે એક નવા અવતારમાં, જેમાં આરાધના શર્માએ રજનીની દીકરીનો રોલ ભજવ્યો છે અને તે પણ માતાની માફક લોકોના હક માટે લડત ચલાવે છે. પ્રિયા તેંડુલકરના જીવનસાથે કરણ રાઝદાને શો પ્રોડ્યુસ કર્યો છે.
આરાધના શર્મા અને કરણ રાઝદાન - તસવીર સૌજન્ય પીઆર
રજની 2.0: બદલાયેલા સંજોગોમાં ગ્રાહક અધિકારોની વાત કરતી સિરિયલ
જ્યારે 1980ના દાયકાના મધ્યમાં દૂરદર્શન પર પ્રથમ વખત ‘રજની’સિરિયલનું પ્રસારણ થયું, ત્યારે ભારતમાં ટેલિવિઝન પર વિકલ્પો મર્યાદિત હતા, પરંતુ તેનો પ્રભાવ પ્રચંડ હતો. પ્રિયા તેંડુલકર અભિનીત આ શો રોજિંદા જીવનના સંઘર્ષ અને અન્યાય સામે અવાજ ઉઠાવતી સ્ત્રીનું પ્રતીક બની ગયો હતો. આ એક એવી સ્ત્રીનીવાત હતી જે અન્યાય, ગ્રાહકોના શોષણ અને સામાજિક ઉદાસીનતા સામે પ્રશ્ન કરતી હતી. લગભગ ચાર દાયકા પછી, ‘રજની 2.0’ બદલાયેલા સમયમાં નવી પેઢી માટે તે જ જુસ્સાને પુનર્જીવિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
મૂળ ‘રજની’નો હિસ્સો રહેલા અભિનેતા, લેખક, દિગ્દર્શક અને નિર્માતા કરણ રાઝદાન અને હવે રજનીની દીકરીની ભૂમિકા ભજવતા અભિનેત્રી આરાધના શર્માએ આ પ્રતિષ્ઠિત શ્રેણીને પાછી લાવવાના પડકારો, જવાબદારીઓ અને તેની પ્રસ્તુતતા વિશે વાત કરી હતી.
કરણ રાઝદાન રીલ અને રિયલ લાઈફમાં પ્રિયા તેંડુલકરના જીવનસાથી રહ્યા છે. તેમણે આ શોને ફરીથી રચવાની વાત કરતા કહ્યું, “રજની એક મુશ્કેલ શો છે. હું શૂટિંગ પહેલાં જ આ જાણતો હતો, કારણ કે દર બે એપિસોડે મુદ્દો બદલાઈ જાય છે. વાર્તા બદલાય છે, પાત્રો બદલાય છે, લોકેશન બદલાય છે. તમારે સતત નવું કાસ્ટિંગ કરવું પડે છે અને નવા લોકેશન શોધવા પડે છે. વ્યવસ્થાની દ્રષ્ટિએ આ ખૂબ જ પડકારજનક છે.”
ADVERTISEMENT
વ્યવસ્થા ઉપરાંત, એક બીજી ચિંતા હતી જે વર્ષો સુધી તેમના મનમાં હતી. તે કહે છે, “પ્રિયા તેંડુલકરનું સ્થાન કોઈ ન લઈ શકે. પરંતુ એક દીકરી તેની માના પગલે ચાલી શકે છે.” તેમણે ઉમેર્યું કે આ ભેદ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ હતો,‘રજની 2.0’ રજનીને ફરીથી બનાવવાનો (Recreate) પ્રયાસ નથી કરતી, પરંતુ તેની દીકરીની વાર્તા કહે છે. તે જૂના વારસાનો સ્વીકાર કરીને એક નવા અવાજ માટે જગ્યા બનાવે છે. તેમણે ઉમેર્યું કે તેનું લખાણ બે પેઢીઓને જોડવા પર કેન્દ્રિત છે. એક એવી પેઢી છે જેને આજે પણ રજની યાદ છે અને એક એવી પેઢી છે જેને આ પાત્રનો પરિચય જ પહેલીવાર થઈ રહ્યો છે.
રજનીની દીકરીનો અભિનય કરનારી અભિનેત્રી આરાધના શર્મા માટે એક ભાવનાત્મક વારસાને આગળ લઇ જવાની જવાબદારી હતી. તેણે કહ્યું, “મને માત્ર એ જ ચિંતા હતી કે શું હું આ પાત્રને ન્યાય આપી શકીશ. પ્રિયા મેડમે એક લેગસી બનાવી છે. રજની લોકો માટે માત્ર એક પાત્ર નહીં, પણ એક લાગણી છે. મેં આ ભૂમિકાને માત્ર એક અભિનય તરીકે નથી જોઇ.” તેણે ઉમેર્યું કે, “મેં અભિનય કરવાનો પ્રયાસ નથી કર્યો. મેં પાત્રને અનુભવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.” એક સમયે દૂરદર્શન પર આવતી આ સિરિયલના જૂના એપિસોડ સરળતાથી ઉપલબ્ધ ન હોવાથી, તેમણે કરણ રાઝદાન અને શો સાથે જોડાયેલા અન્ય લોકો સાથે વાતચીત કરીને માહિતી એકત્ર કરી હતી. તે આ તક માટે કૃતજ્ઞ છે અને પ્રેક્ષકોના પ્રતિસાદથી પણ પ્રોત્સાહિત છે.
OTT અને માહિતીના યુગમાં રજની આ શોનું પુનરાગમન એવા સમયે થઈ રહ્યું છે જ્યારે ટેલિવિઝન અનેક OTT પ્લેટફોર્મ્સ અને ડિજિટલ વપરાશ સાથે સ્પર્ધા કરી રહ્યું છે. જોકે, ‘રજની 2.0’ સરકારી સમર્થિત ‘વેવ્સ OTT’ (Waves OTT) પ્લેટફોર્મ અને દૂરદર્શન દ્વારા પાછું ફરી રહ્યું છે. કરણ રાઝદાને સમજાવ્યું કે મૂળ રજની ઓછા બેન્ડવિડ્થના યુગમાં પ્રસારિત થતું હતું, જ્યારે નવું વર્ઝન ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમ માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. તેમણે કહ્યું, “હવે, કોઈ પણ ‘વેવ્સ OTT’ પર જઈને તેને ગમે ત્યારે જોઈ શકે છે. પ્રસાર ભારતી દ્વારા દૂરદર્શનને ફરીથી ઉચ્ચ સ્થાન પર લાવવા માટે ગંભીર પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે.”
તેમણે 1985માં રજનીની TRP વિશે AI ટૂલને સવાલ કર્યો હતો તે વાત યાદ કરતા તેમણે કહ્યું કે, “AIએ જવાબ આપ્યો કે ત્યારે TRP જેવું કંઈ હતું જ નહીં. છતાં ય દરેક વ્યક્તિ રજની જોતી હતી.” તેમણે ઉમેર્યું કે આજે એ સમય જેટલી પહોંચ અશક્ય છે કારણકે વિકલ્પો બહુ છે, પરંતુ પ્રયાસ તેની પ્રસ્તુતિ અને વિશ્વસનીયતા પુનઃસ્થાપિત કરવાનો છે. રજની આજે પણ શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે? આરાધના શર્મા માટે, આ શોનું પુનરાગમન સામાજિક જાગૃતિ સાથે ઊંડું જોડાયેલું છે. તેણે કહ્યું, “80 અને 90ના દાયકામાં સ્ત્રીઓ પાસે અવાજ ન હતો. તેમના અભિપ્રાયોનું મહત્વ નહોતું. ત્યારે પ્રિયા મેમ, કરણ સર, બાસુ ચેટર્જી સર અને રજનીએ એક ક્રાંતિ સર્જી હતી.” તે માને છે કે આજની પેઢીએ તે વારસો જોવો જોઈએ — ખાસ કરીને ગ્રાહક અધિકારો, નાગરિક ફરજો અને કાયદાકીય જાગૃતિ સમજવા માટે.
આરાધનાએ કહ્યું, “આ શો દ્વારા લોકો POSH, RERA અને ગ્રાહક અધિકારો વિશે શીખે છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન હું પોતે પણ ઘણું શીખી છું.” તેણે ઉમેર્યું કે, “આ શો મનોરંજનનો ઉપયોગ કરીને નાગરિકોને અવાજ ઉઠાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે. જ્યાં કંઈક ખોટું લાગે, ત્યાં અવાજ ઉઠાવો. તેને અવગણશો નહીં. ‘છોડ દો’ (ચાલશે)ની વૃત્તિથી જ નાગરિક સભાનતા (Civic Sense) અદૃશ્ય થઈ જાય છે.”
મૂળ રજનીની એક યાદ 1980ના દાયકાનો એક કિસ્સો યાદ કરતા રાઝદાને ટેક્સી ડ્રાઈવરોને લગતા એક એપિસોડ વિશે વાત કરી. તેમણે હસતાં હસતાં કહ્યું, “અમે એક એપિસોડ બનાવ્યો હતો કે ટેક્સી ડ્રાઈવર તમને જ્યાં જવું હોય ત્યાં લઈ જવાની ના પાડી શકે નહીં. બીજા જ દિવસે, વર્લીમાં દૂરદર્શનની બહાર ટેક્સી ડ્રાઈવરોએ વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું.” તેમણે ઉમેર્યું કે વરિષ્ઠ ફિલ્મ નિર્માતા બાસુ ચેટર્જી આ વિરોધથી જરાય ડગ્યા ન હતા. કરણ રાઝદાને એક હળવી અંગત યાદ પણ શેર કરી, દિગ્દર્શક ચેટર્જીએ મજાકમાં પ્રિયા તેંડુલકરને કહ્યું હતું કે તેનો ઓન-સ્ક્રીન લેખક જ અંતે તેનો પતિ બનશે. અને તે વાત સાચી પડી હતી.
પ્રશ્નો, કરુણા અને શક્તિના સંદર્ભે કરણ રાઝદાન અને આરાધના શર્મા બંને સંમત થયા કે રજનીની પ્રસ્તુતતા તેના નૈતિક મૂલ્યોમાં છે. આરાધનાએ કહ્યું, “લોકોએ પ્રશ્નો પૂછવાનું બંધ કરી દીધું છે. તેઓ કહે છે, ‘આ મારી સમસ્યા નથી.’આ રીતે વિચારવું યોગ્ય નથી.” તેમણે ઉમેર્યું કે પાત્રમાં કરુણા હોવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. જ્યારે બંનેને મજબૂત સ્ત્રીની વ્યાખ્યા પૂછવામાં આવી, ત્યારે કરણ રાઝદાને તેને દ્રઢ નિશ્ચય અને ગરિમા ધરાવતી વ્યક્તિ તરીકે વર્ણવી. જ્યારે આરાધના શર્માએ કહ્યું કે શક્તિ પ્રશ્નો પૂછવામાં રહેલી છે. તેણે કહ્યું, “મારે આ શા માટે કરવું જોઈએ? મને યોગ્ય કારણ આપો. હું આંધળું અનુકરણ કરવા નથી માંગતી. હું માનું છું કે જે સ્ત્રી પ્રશ્નો પૂછે છે તે જ મજબૂત સ્ત્રી છે.”
જેમ ‘રજની 2.0’ વેવ્સ OTT મારફતે તેના પ્રેક્ષકો સુધી પહોંચી રહ્યું છે, ત્યારે સર્જક અને અભિનેત્રી બંન્ને આશા છે કે આ શો માત્ર જૂની યાદો જ નહીં, પણ ચર્ચા જગાવશે. ગ્રાહક અધિકારોથી લઈને નાગરિક જવાબદારી સુધી, રજની ફરી એકવાર દર્શકોને અટકવા, વિચારવા અને બોલવા માટે કહે છે. આ શો યાદ અપાવે છે કે જ્યારે કરુણા સાથે પ્રશ્નો પૂછવામાં આવે છે, ત્યારે તે એક શક્તિશાળી કાર્ય બની જાય છે.
ઈન્ટર્વ્યૂના અંતે જ્યારે ગુજરાતી મિડ-ડે ડૉટ કૉમે કહ્યું કે બંન્ને જણાએ સાથે કામ કર્યું છે તે તો તેમણે એક બીજાને એક એક સવાલ કરવો જોઇએ તો તેના જવાબમાં બંને જણે મજાકના મૂડમાં આવીને સરસ વાત કરી. આરાધનાએ પૂછ્યું કે આગલા શૂટ પર ખાવાનું શું હશે અને તેમાં ભિંડાનું શાક હશે કે કેમ? વળી કરણ રાઝદાને એ દિવસ યાદ કર્યો જે દિવસે સૌથી મોંઘા સેટ પર શૂટ હતું અને તેઓ મોડા પડ્યા હતા અને તેમણે આરાધનાને એમ પૂછ્યું હતું કે એ દિવસે તે પણ મોડી હતી તો હવે તે ફરી મોડી તો નહીં આવેને? વળી તેમણે એક સિનિયર તરીકે આરાધનાને એમ પણ પૂછ્યું કે તે જલ્દી ઊંઘશે કે કેમ? કારણકે તે જલ્દી ઊંઘી જશે તો સેટ પર ક્યારેય મોડી પણ નહીં પડે. અંતે તેમણે બંન્ને જણાએ રજની બીજાની ઊંઘ ઉડાડે છે પણ પોતે પણ પ્રશ્નો ઉકેલવા જાગતી રહે છેની વાત કરી અને દર્શકોને રજની 2.0 સાથે વધુને વધુ જોડાવા ટહેલ નાખી અને કહ્યું કે તેઓ ભવિષ્યમાં નવી સિઝન લઇને પણ આવશે. વેવ્ઝ ઓટીટી પર દૂરદર્શનના અમુક જુના શોઝ રિવાઇવ થઇ રહ્યા છે જે ખરેખર મજાની વાત છે કારણકે સમય સાવ બદલાઈ ગયો છે અને એ વાર્તાઓ, એ પાત્રો નવી રીતે હવે લોકો સુધી પહોંચશે.
