મિસાઈલો ઉપરાંત, હુમલામાં ડ્રોનનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ડ્રોન ઓછી ઊંચાઈએ ઉડતી વખતે લક્ષ્યોને નષ્ટ કરવાના સક્ષમ છે. તેમને ટૂંકા અંતરે ખૂબ અસરકારક માનવામાં આવે છે અને ખર્ચ-કાર્યક્ષમ શસ્ત્રો તરીકે જોવામાં આવે છે.
પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર
ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ રવિવારે અમેરિકન દળો પર કરવામાં આવેલા હુમલાના ફૂટેજ જાહેર કર્યા. આ હુમલાઓમાં ગદર, ઈમાદ, ખેઈબર શેકાન, ફતેહ-110 અને ઝોલફઘર જેવી બૅલિસ્ટિક મિસાઇલોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ મિસાઇલો ઘન અને પ્રવાહી ઇંધણ બન્ને તકનીકોનો ઉપયોગ કરે છે અને ચોકસાઇ માર્ગદર્શન પ્રણાલીઓથી સજ્જ છે. આ હુમલો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતા તણાવ વચ્ચે થયો હતો અને ઈરાન દ્વારા તેની લશ્કરી ક્ષમતાઓના પ્રદર્શન તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
વિવિધ રેન્જ અને ક્ષમતાઓ સાથે મિસાઇલો
ADVERTISEMENT
ગદર એક મધ્યમ-અંતરની બૅલિસ્ટિક મિસાઇલ છે જેની સ્ટ્રાઇક રેન્જ 1,800 થી 2,000 કિલોમીટરની હોવાનું જણાવાયું છે. તે 650 થી 1,000 કિલોગ્રામ વજનના વોરહેડ સાથે ઊડી શકે છે. તે ઘન અને પ્રવાહી ઇંધણના મિશ્રણનો ઉપયોગ કરે છે અને વ્યૂહાત્મક લક્ષ્યો પર ચોકસાઇ પ્રહાર માટે રચાયેલ છે. ઈમાદ મિસાઈલની રેન્જ આશરે ૧,૭૦૦ કિલોમીટર છે અને તે ૭૫૦ કિલોગ્રામ સુધીના પેલોડનું વહન કરી શકે છે. તેની સૌથી નોંધપાત્ર વિશેષતા તેનું મેન્યુવરેબલ રી-એન્ટ્રી વ્હીકલ (MaRV) છે, જે તેને લક્ષ્ય સુધી પહોંચતા પહેલા તેના માર્ગને બદલવાની મંજૂરી આપે છે, જેનાથી તે હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓથી બચી શકે છે. ખેઈબર શેકન એક ઘન-બળતણ મિસાઈલ છે જેની રેન્જ 1,450 કિલોમીટર અને વોરહેડ ક્ષમતા 450 થી 600 કિલોગ્રામ છે. તેમાં મેન્યુવરેબલ વોરહેડ પણ છે, જે તેને મિસાઈલ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓને ભેદવામાં સક્ષમ બનાવે છે. ફતેહ-110 એક ટૂંકી-અંતરની બૅલિસ્ટિક મિસાઈલ છે. તેની રેન્જ આશરે 300 કિલોમીટર છે અને તે 450 થી 500 કિલોગ્રામ વજનના વોરહેડનું વહન કરી શકે છે. તેનું સોલિડ-ફ્યુઅલ પ્રોપલ્શન ઝડપી જમાવટ માટે પરવાનગી આપે છે, અને તેનો ઉપયોગ ચોકસાઇથી પ્રહાર કરવા માટે થાય છે. ઝોલ્ફાઘર એ ફતેહ પરિવારની એક અદ્યતન મિસાઈલ છે, જે આશરે 700 કિલોમીટરની રેન્જ ધરાવે છે. તે 450 થી 600 કિલોગ્રામ વજનનું વોરહેડ વહન કરી શકે છે અને સબમરીનથી સજ્જ થઈ શકે છે, જેનાથી એક જ મિસાઈલ અનેક નાના વિસ્ફોટક હુમલાઓ કરી શકે છે.
ડ્રોનનો ઉપયોગ
મિસાઈલો ઉપરાંત, હુમલામાં ડ્રોનનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ડ્રોન ઓછી ઊંચાઈએ ઉડતી વખતે લક્ષ્યોને નષ્ટ કરવાના સક્ષમ છે. તેમને ટૂંકા અંતરે ખૂબ અસરકારક માનવામાં આવે છે અને ખર્ચ-કાર્યક્ષમ શસ્ત્રો તરીકે જોવામાં આવે છે.
અમેરિકન બેઝને નિશાન બનાવ્યા
IRGC અનુસાર, આ મિસાઈલોનો ઉપયોગ જોર્ડન અને બહેરીન સહિત અમેરિકન લશ્કરી થાણાઓને નિશાન બનાવવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. ઘન-બળતણ મિસાઈલો ઝડપી પ્રક્ષેપણનો ફાયદો આપે છે, જ્યારે પ્રવાહી-બળતણ મિસાઈલો લાંબા અંતર સુધી પ્રક્ષેપણ કરવામાં સક્ષમ છે. જાહેર કરાયેલા ફૂટેજમાં મિસાઈલો લૉન્ચ અને તેમના લક્ષ્યો પર હુમલો કરતી દર્શાવવામાં આવી છે. પેટ્રિઓટ જેવી અમેરિકન હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ આ મિસાઈલોને રોકવાનો પ્રયાસ કરે છે, ત્યારે મેન્યુવરેબલ વોરહેડ્સનો ઉપયોગ અને એક સાથે બહુ-મિસાઈલ હુમલાઓ આવી સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ માટે નોંધપાત્ર પડકારો ઉભા કરી શકે છે.
પ્રાદેશિક તણાવ અને વૈશ્વિક અસર
ઈરાન આ મિસાઈલો દ્વારા તેની પ્રાદેશિક તાકાતનો સંકેત આપવા માગે છે. તેનો ઉપયોગ હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને સુરક્ષિત કરવા અને વિરોધી લશ્કરી થાણાઓને નિશાન બનાવવા માટે થઈ શકે છે. જોકે, અદ્યતન અમેરિકન લશ્કરી ટૅકનોલૉજીનો સામનો કરતી વખતે ઈરાનને પણ પડકારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આ હુમલાથી વૈશ્વિક ઉર્જા બજારો પર અસર પડી, જેના પરિણામે તેલના ભાવમાં વધારો થયો.
