એક ખૂબ જ જાણીતી હિન્દી ફિલ્મનો જાણીતો સંવાદ છે “મર્દ કો કભી દર્દ નહીં હોતા”, પુરુષોનું આવું જ ચિત્રણ કવિ નર્મદ પોતાની કવિતામાં કરતાં લખે છે “મર્દ તેહનું નામ, સમો આવ્યો કે ચાલે; કનક કામિની તજી, સજી રણમાં મ્હાલે.” પુરુષોની આ કઠણ અને કડક વલણ ધરાવતી છબી કાયમ રાખવામાં સમાજે દિલથી મહેનત કરી છે. લોકો એ વાતને તો સ્વીકારે છે કે પુરુષો નારિયેળ જેવા છે, પણ તેનાથી પણ ઓછા લોકો સમજી શકે છે કે આ નારિયેળની અંદર લાગણીઓની ભીનાશ યથાવત્ છે. આ જ્ઞાન ઠોકીને પુરુષોને મહાન ચિતરવાનો પ્રયાસ અમે કરતાં નથી, પણ તમામ મર્દ જે ‘દર્દ’ વેઠીને પણ સમાજમાં પરિવર્તન લાવવા માટે મથી રહ્યાં છે તેમની વાર્તા તમારા સુધી પહોંચાડવાના નમ્ર પ્રયાસરૂપે ગુજરાતી મિડ-ડે ડૉટ કૉમ લઈને આવ્યું છે એક વિશેષ સિરીઝ ‘મૅન્ટાસ્ટિક’. આ સિરીઝમાં આપણે દર પખવાડિયે મળીશું એવા પુરુષોને જેમણે તનતોડ મહેનત કરી કંઈક નવું ઉકાળ્યું હોય. તો આજે આપણે મળીશું હેમરાજ શાહને. હેમરાજ શાહ આ નામ તો મુંબઈમાં ખૂબ જ જાણીતું છે. તેમના સમાજસેવાના કાર્યો હોય કે પછી પત્રકાર, લેખક, ઉદ્યોગપતિ, સંગઠનકાર, ભાષાપ્રેમી, રાજકીય કાર્યકર અને ગુજરાતી અસ્મિતાના અડગ પ્રહરી તરીકે તેમણે છેલ્લા છ દાયકાથી વધુ સમય દરમિયાન અનેક ક્ષેત્રોમાં પોતાની આગવી ઓળખ ઊભી કરી છે. હેમરાજ શાહ વિશે લખવું એટલે માત્ર એક વ્યક્તિની સફળતાની વાત કરવી નહીં, પરંતુ એક એવા જીવનપ્રવાહની વાત કરવી, જેણે હજારો લોકોને સ્પર્શ્યા છે. ગુજરાતી ભાષા હોય કે કચ્છની ઓળખ, સમાજસેવા હોય કે સાહિત્ય, યુવાનોને પ્રોત્સાહન આપવાનું હોય કે સંગઠન ઊભું કરવું, દરેક ક્ષેત્રમાં તેમણે પોતાની આગવી છાપ છોડી છે. પરંતુ કદાચ તેમની સૌથી મોટી સિદ્ધિ એ છે કે તેમણે પોતાના માટે નહીં, પરંતુ આવનારી પેઢીઓ માટે કામ કર્યું. મહારાષ્ટ્રમાં હજારો વિદ્યાર્થીઓને શિક્ષણ અને રોજગારીની નવી તકો અપાવતી OBC માન્યતાની લડત હોય કે ગુજરાત ભવન જેવા સ્વપ્નને સાકાર કરવાનું કાર્ય, હેમરાજ શાહે કર્યું છે. સાથે જ તેમનો મરાઠી ભાષા પ્રેમ પણ દેખાઈ આવે છે. ગુજરાતી સાથે મરાઠી બન્ને ભાષાઓ માટે તકો અને નિબંધ સ્પર્ધાઓ પણ તેમણે યોજી. તો ચાલો જાણીએ હેમરાજ શાહની કાર્યસિદ્ધિઓ વિશે.
01 July, 2026 02:22 IST | Mumbai | Viren Chhaya
