મોદી સરકારના બે વર્ષ પૂરા થવાના થોડા સમય પહેલા, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કેબિનેટ બેઠકમાં મંત્રાલયો માટે "રિપોર્ટ કાર્ડ" બહાર પાડ્યું. "બૉટમ પાંચ" મંત્રીઓની યાદી જાહેર ફરિયાદો અને ફાઇલ ક્લિયરન્સના આધારે તૈયાર કરવામાં આવી હતી.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી (ફાઈલ તસવીર)
મોદી સરકારના બે વર્ષ પૂરા થવાના થોડા સમય પહેલા, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કેબિનેટ બેઠકમાં મંત્રાલયો માટે "રિપોર્ટ કાર્ડ" બહાર પાડ્યું. "બૉટમ પાંચ" મંત્રીઓની યાદી જાહેર ફરિયાદો અને ફાઇલ ક્લિયરન્સના આધારે તૈયાર કરવામાં આવી હતી. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પાંચ દેશોના સફળ પ્રવાસ (યુએઈ, નેધરલેન્ડ્સ, સ્વીડન, નોર્વે અને ઇટાલી) પરથી પાછા ફર્યા પછી તરત જ કાર્યવાહી શરૂ કરી દીધી. ગુરુવારે (21 મે) દિલ્હીમાં વડા પ્રધાનની અધ્યક્ષતામાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને લાંબી કેબિનેટ બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠક રાજકીય વર્તુળોમાં વ્યાપકપણે ગુંજારિત થઈ છે, કારણ કે તેણે મંત્રીઓના પ્રદર્શનનું "રિપોર્ટ કાર્ડ" સીધું જાહેર કર્યું હતું. NDA-3 સરકારના બે વર્ષ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં યોજાયેલી આ મધ્ય-સત્ર સમીક્ષાએ મોટા કેબિનેટ ફેરબદલની અટકળોને વેગ આપ્યો છે.
"ટોચના પાંચ" અને "બૉટમ પાંચ" મંત્રીઓની યાદી કયા આધારે તૈયાર કરવામાં આવી હતી?
ADVERTISEMENT
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, લગભગ ચાર કલાકની આ બેઠક માત્ર સામાન્ય ચર્ચા નહોતી, પરંતુ મંત્રાલયોના પ્રદર્શનનું સંપૂર્ણ ઓડિટ હતું. બેઠકમાં, કેબિનેટ સચિવ રાજીવ ગૌબા અને નીતિ આયોગના ઉપાધ્યક્ષે વિવિધ સુધારાઓ અને મંત્રાલયોની કામગીરી પર વિગતવાર પ્રેઝન્ટેશન આપ્યું.
મંત્રાલયોનું રેન્કિંગ બે મુખ્ય પરિમાણો પર આધારિત હતું:
ફાઇલ નિકાલ: સરકારી ફાઇલો મંત્રાલયો દ્વારા કેટલી ઝડપથી આગળ વધી રહી છે.
જાહેર ફરિયાદો: જાહેર ફરિયાદોના નિરાકરણમાં મંત્રાલય કેટલું સુસ્ત અથવા ઝડપી છે.
આ પરિમાણોના આધારે, શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરનારા "ટોચના-5" અને સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન કરનારા "નીચેના-5" મંત્રાલયોની સ્પષ્ટ યાદી (રેન્કિંગ) બેઠકમાં રજૂ કરવામાં આવી હતી. જોકે આ ખરાબ પ્રદર્શન કરનારા મંત્રીઓના નામ હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે જાહેર કરવામાં આવ્યા નથી, આ યાદીના પ્રકાશનથી ઘણા મંત્રીઓ મૂંઝવણમાં મુકાયા છે.
`બૉટમ-૫` મંત્રીઓને પ્રધાનમંત્રીની સીધી ચેતવણી
રેન્કિંગમાં સૌથી ઓછું પ્રદર્શન કરનારા મંત્રાલયોને પ્રધાનમંત્રીનો સંદેશ સ્પષ્ટ હતો. બૉટમ ક્રમાંકિત મંત્રાલયોને તાત્કાલિક તેમની કાર્યપદ્ધતિમાં સુધારો કરવા અને જરૂરી સુધારાત્મક પગલાં લેવા કડક સૂચના આપવામાં આવી છે. પ્રધાનમંત્રીએ ભાર મૂક્યો હતો કે નિર્ણયો ઝડપથી લેવા જોઈએ, ઉત્પાદકતા વધારવી જોઈએ અને કોઈપણ લાલ ફિતાશાહી વિના ફાઇલો ક્લિયર કરવી જોઈએ.
શું મોદી મંત્રીમંડળમાં ટૂંક સમયમાં મોટો ફેરફાર થશે?
મોદી સરકારનો ત્રીજો કાર્યકાળ (NDA-3) 9 જૂન, 2026 ના રોજ બે વર્ષ પૂર્ણ કરી રહ્યો છે. સરકારની આ બીજી વર્ષગાંઠ પહેલા તમામ કેન્દ્રીય મંત્રીઓને દિલ્હીમાં રહેવાના નિર્દેશથી રાજકીય ગતિવિધિઓમાં વધારો થયો છે. `રિપોર્ટ કાર્ડ`ના આધારે બેઠકમાં મંત્રાલયોના પ્રદર્શનનું જે રીતે મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું તેનાથી એવી અટકળોને વેગ મળ્યો છે કે પ્રધાનમંત્રી ટૂંક સમયમાં તેમની ટીમમાં મોટો ફેરફાર કરી શકે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જે મંત્રીઓનું પ્રદર્શન અપેક્ષાઓ પૂર્ણ કરી શક્યું નથી તેમને મંત્રીમંડળમાંથી દૂર કરી શકાય છે અથવા તેમના વિભાગોમાં ફેરફાર કરી શકાય છે. દરમિયાન, જે યુવા નેતાઓએ સારું પ્રદર્શન કર્યું છે તેમને બઢતી આપવામાં આવી શકે છે.
"સુધારાઓથી લોકોનું જીવન સરળ બનવું જોઈએ"
આ બેઠકમાં, કૃષિ, શ્રમ, માર્ગ પરિવહન, કોર્પોરેટ બાબતો, વિદેશ બાબતો, વાણિજ્ય અને ઉર્જા સહિત અનેક મુખ્ય મંત્રાલયોએ છેલ્લા બે વર્ષમાં તેમના કાર્યની વિગતો રજૂ કરી. વડા પ્રધાન મોદીએ મંત્રીઓ અને ટોચના અમલદારોને સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે સરકારનું કામ લોકોના જીવનમાં બિનજરૂરી રીતે દખલ કરવાનું નથી, પરંતુ જરૂર પડ્યે તેમને મદદ કરવાનું છે. "જીવનની સરળતા" પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા તેમણે કહ્યું કે દરેક નવા સુધારા અને પહેલનો અંતિમ ધ્યેય સામાન્ય નાગરિક માટે જીવન સરળ બનાવવાનો હોવો જોઈએ. વડા પ્રધાને મંત્રીઓને એ પણ યાદ અપાવ્યું કે "વિકસિત ભારત 2047" ફક્ત એક રાજકીય સૂત્ર નથી, પરંતુ રાષ્ટ્ર પ્રત્યે સરકારની અતૂટ પ્રતિબદ્ધતા છે.
