પાણીની સફાઈ, કાળી કમાણી; સત્યેન્દ્ર જૈનની ધરપકડનો કૌભાંડ શું?

આ કાર્યવાહી દિલ્હી જલ બોર્ડમાં ગટર શુદ્ધિકરણ માટે STP લગાવવાના કૌભાંડના સંદર્ભમાં કરવામાં આવી રહી છે. મંગળવારે ભૂતપૂર્વ મંત્રી સત્યેન્દ્ર જૈન અને IAS અધિકારી ઉદિત પ્રકાશ રાય સહિત છ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

સત્યેન્દ્ર જૈન (ફાઈલ તસવીર)

આમ આદમી પાર્ટીના વરિષ્ઠ નેતા અને અરવિંદ કેજરીવાલ સરકારમાં ભૂતપૂર્વ મંત્રી સત્યેન્દ્ર જૈન હવે નવી મુશ્કેલીમાં ફસાઈ ગયા છે. મંગળવારે ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી બ્યુરોએ તેમની ધરપકડ કરી હતી. લગભગ અઢી વર્ષ જેલમાં રહ્યા બાદ બે વર્ષ પહેલા જામીન પર મુક્ત થયેલા આમ આદમી પાર્ટીના વરિષ્ઠ નેતા સત્યેન્દ્ર જૈન નવી મુશ્કેલીમાં ફસાઈ ગયા છે. અરવિંદ કેજરીવાલ સરકારમાં આરોગ્ય સહિત અનેક મુખ્ય મંત્રાલયો સંભાળનારા જૈનની હવે ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી બ્યુરો (ACB) દ્વારા ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

આ કાર્યવાહી દિલ્હી જલ બોર્ડમાં ગટર શુદ્ધિકરણ માટે STP લગાવવાના કૌભાંડના સંદર્ભમાં કરવામાં આવી રહી છે. મંગળવારે ભૂતપૂર્વ મંત્રી સત્યેન્દ્ર જૈન અને IAS અધિકારી ઉદિત પ્રકાશ રાય સહિત છ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ACBએ 2024માં ગટર શુદ્ધિકરણ પ્લાન્ટ ટેન્ડર કૌભાંડ અંગે FIR દાખલ કરી હતી અને તપાસ બાદ આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.

ADVERTISEMENT

સંયુક્ત પોલીસ કમિશનર વિક્રમજીત સિંહે જણાવ્યું હતું કે સત્યેન્દ્ર જૈન અને IAS અધિકારી ઉદિત પ્રકાશ રાય ઉપરાંત, અંકિત શ્રીવાસ્તવ, રાજા કુમાર કુર્રા, નાગેન્દ્ર યાદવ અને પંકજ વર્મા આરોપી છે. આ કૌભાંડ સમયે, સત્યેન્દ્ર જૈન મંત્રી હતા, અને ઉદિત પ્રકાશ રાય પાણી બોર્ડના સીઈઓ હતા, જ્યારે અંકિત શ્રીવાસ્તવને પાણી બોર્ડના કોન્ટ્રાક્ટ કન્સલ્ટન્ટ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. વધુમાં, નાગેન્દ્ર, રાજા કુમાર અને પંકજ વર્મા ટેન્ડર પ્રક્રિયામાં સામેલ ત્રણ અલગ અલગ કંપનીઓના માલિક છે. સંયુક્ત પોલીસ કમિશનરે જણાવ્યું હતું કે 11 મે, 2024 ના રોજ વિજિલન્સ ડિરેક્ટોરેટની ફરિયાદના આધારે એફઆઈઆર નોંધવામાં આવી હતી.

ઉદિત પ્રકાશ પર લાંચ લેવાનો આરોપ

વિક્રમજીત સિંહે જણાવ્યું હતું કે તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે તત્કાલીન સીઈઓ, ઉદિત પ્રકાશ રાયે બોર્ડને અયોગ્ય રીતે ફાયદો પહોંચાડવા માટે રૂપિયા 1.52 કરોડની લાંચ સ્વીકારી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ઇલેક્ટ્રોનિક પુરાવા મળી આવ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે પસંદગીની કંપનીઓને ફાયદો પહોંચાડવા માટે બહારના વ્યક્તિઓ સાથે વાટાઘાટો કરવામાં આવી હતી.

મધ્યસ્થી સંસ્થાઓ દ્વારા લેવામાં આવેલી લાંચ

જ્યારે કૌભાંડની તપાસ કરવામાં આવી, ત્યારે જાણવા મળ્યું કે લાંચ મેસર્સ શ્રીજનહર અને મેસર્સ એએન એન્ટરપ્રાઇઝ નામની મધ્યસ્થી સંસ્થાઓ દ્વારા મળી હતી. આરોપી નાગેન્દ્ર યાદવની માલિકીની પેઢીના બેંક ખાતામાં મોટી રકમ ટ્રાન્સફર કરવામાં આવી હતી.

તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે ઉદિતને નાગેન્દ્ર યાદવની પેઢી પાસેથી બેંકિંગ ચેનલો દ્વારા તેના અને તેના સંબંધીઓના બેંક ખાતામાં રૂપિયા 1.52 કરોડની લાંચ મળી હતી અને પછી તે પૈસાનો ઉપયોગ રિયલ એસ્ટેટ ખરીદવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. આ પૈસા ટેકનોલોજી પ્રદાતા, મેસર્સ યુરોટેકથી મેસર્સ એએન એન્ટરપ્રાઇઝિસને ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા હતા. તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે રાજા કુમાર કુર્રા, નાગેન્દ્ર અને અંકિત શ્રીવાસ્તવ વચ્ચે નિયમિત બેઠકો યોજાતી હતી, જેમાં ટેન્ડરની શરતો, સુધારો અને STP ટેન્ડર સંબંધિત અન્ય બાબતો પર ચર્ચા કરવામાં આવતી હતી. ટેકનોલોજી પ્રદાતા, મેસર્સ યુરોટેક એન્વાયર્નમેન્ટ પ્રાઇવેટ લિમિટેડને ફાયદો પહોંચાડવા માટે આ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા અથવા તેમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા હતા.

ફક્ત ત્રણ કંપનીઓએ જ ચાર ટેન્ડરમાં ભાગ લીધો હતો

ફરિયાદમાં જણાવાયું હતું કે દસ સીવેજ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ (STP)ના અપગ્રેડ માટે ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ ચોક્કસ કંપનીઓની તરફેણ કરવા માટે નિયમોમાં છેડછાડ કરવામાં આવી હતી. તપાસમાં બહાર આવ્યું કે સંડોવાયેલા અધિકારીઓએ તેના બદલામાં લાંચ લીધી હતી. તપાસ બાદ, તપાસ ટીમે પુરાવા એકત્રિત કર્યા અને મંગળવારે તમામ છ વ્યક્તિઓની ધરપકડ કરી.

રૂપિયા ૧,૫૪૬ કરોડના ટેન્ડરને સુધારીને રૂપિયા ૧,૯૪૩ કરોડ કરાયું

તપાસમાં સામેલ એક ACB અધિકારીએ જણાવ્યું કે દસ સીવેજ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટના અપગ્રેડેશન માટે ટેન્ડર પ્રક્રિયા ૨૦૨૨માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. તેમાં પપ્પનકલન, નિલોથી, નજફગઢ, કેશોપુર, કોરોનેશન પિલર, નરેલા, રોહિણી અને કોંડલીનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રોજેક્ટ માટે ચાર ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યા હતા, જેનો પ્રારંભિક ખર્ચ રૂપિયા ૧,૫૪૬ કરોડ હતો. જોકે, ત્રણ સંયુક્ત સાહસ કંપનીઓને ટેન્ડર આપવામાં આવ્યાના થોડા સમય પછી, ટેન્ડર બજેટમાં સુધારો કરીને તેને વધારીને રૂપિયા ૧,૯૪૩ કરોડ કરવામાં આવ્યું હતું. એવો આરોપ છે કે રકમમાં આ વધારાથી સરકારી આવકને નુકસાન થયું. ગયા વર્ષે, EDએ આ સંદર્ભમાં સત્યેન્દ્ર જૈનની પણ પૂછપરછ કરી હતી.

આગળ શું...

ધરપકડ કરાયેલા તમામ આરોપીઓને હવે કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવશે. પોલીસ પૂછપરછ માટે આરોપીઓની કસ્ટડી માંગશે. STP ટેન્ડર કૌભાંડમાં ACB તપાસમાં અનેક મહત્વપૂર્ણ ખુલાસા થયા છે. એવું જાણવા મળ્યું કે ચાર ચોક્કસ ટેન્ડર માટે ફક્ત ત્રણ સંયુક્ત સાહસ કંપનીઓએ બોલી લગાવી હતી, અને તેમના નામ પણ કૌભાંડની FIRમાં સામેલ છે.