સંસ્કૃતિ અને વારસો ફોટોઝ

દિવાળીમાં ઘરને સજાવવા માટે દર વખતે નવી ચીજો ખરીદવી જરૂરી નથી. ઘરમાં પડેલી જૂની બંગડીઓ, લેસ, પેપર, ટિશ્યુપેપર, કાચની બૉટલ અને વધારાની લાઇટ્સનો ઉપયોગ કરીને ઓછા ખર્ચે યુઝફુલ ડેકોરેશન બનાવી શકાય છે

બજેટ ટાઇટ હોય તો દિવાળીની સજાવટ માટે બજારમાં દોડવાની જરૂર નથી

દિવાળીમાં આ વખતે જો બજેટ ટાઇટ હોય તો ડેકોરેશન પાછળ વધારે ખર્ચ કરવાની જરૂર નથી. ઘરમાં જ એવી ઘણી ચીજો હોય છે જેનો ઉપયોગ લાંબા સમયથી થયો ન હોય અથવા જે વધારાની પડી હોય. થોડી ક્રીએટિવિટી અને સામાન્ય ક્રાફ્ટ મટીરિયલની મદદથી આ ચીજોને દિવાળીના ડેકોરેશનમાં ફેરવી શકાય છે. છેલ્લી ઘડીએ પણ સરળતાથી તૈયાર થઈ શકે એવા કેટલાક DIY આઇડિયાઝ દિવાળીની સજાવટને નવો લુક આપી શકે છે. લેસ અને પેપરથી તૈયાર કરો કંદીલ કલર પેપરને લંબચોરસ આકારમાં કાપીને ફોલ્ડ કરો અને બન્ને બાજુ કાપ મૂકીને કંદીલનો બેઝ તૈયાર કરો. એને ગોળાકાર અથવા સિલિન્ડર આકાર આપીને છેડાઓને ગુંદરથી ચોંટાડો. હવે ઉપર અને નીચેની બાજુ જૂની લેસ લગાવો. કંદીલને વધુ સુંદર બનાવવા માટે એની નીચે લેસની ફ્રિન્જ, જૂનાં મોતી કે કલરફુલ દોરા લગાવી શકાય છે. જો ઘરમાં અગાઉના વર્ષના કંદીલનું ફ્રેમ સ્ટ્રક્ચર પડ્યું હોય તો એના પર નવું પેપર અને લેસ લગાવીને એને નવો લુક આપી શકાય છે. આ રીતે જૂની વસ્તુનો ફરીથી ઉપયોગ પણ થશે અને નવા કંદીલ પાછળનો ખર્ચ પણ બચશે. જૂની કાચની બૉટલમાંથી ટેબલ ડેકોર ઘરમાં જૂસ, સૉસ કે અન્ય વસ્તુઓની ખાલી કાચની બૉટલ હોય તો એને ફેંકવાને બદલે ડેકોરેશન માટે ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે. સૌપ્રથમ બૉટલને સારી રીતે સાફ કરીને સંપૂર્ણ સૂકવી લો. ત્યાર બાદ એની અંદર બૅટરીથી ચાલતી ફેરીલાઇટ્સ મૂકો. બૉટલના બહારના ભાગમાં જૂની લેસ, જૂટ દોરી, કલરફુલ રિબન કે મોતી લગાવીને એને વધુ આકર્ષક બનાવી શકાય છે. આવી બૉટલને સેન્ટર ટેબલ, ટીવી યુનિટ, બાલ્કની કે એન્ટ્રન્સ પાસે રાખી શકાય છે. આ ડેકોરેશનમાં કાચની બૉટલ ફરીથી ઉપયોગમાં આવે છે અને બજારમાંથી અલગ લૅમ્પ ખરીદવાની જરૂર રહેતી નથી.

05 November, 2026 06:35 IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Correspondent

આજના કવિવારના એપિસોડમાં વાંચો કવિ ભૂપેશ અધ્વર્યુની રચનાઓ

કવિવાર: વાયરો તો વ્હૈ જાય રે વ્હાલમ, વાયરો તો વ્હૈ જાય - કવિ ભૂપેશ અધ્વર્યુ

કવિવાર શ્રેણીના આજના મણકામાં કવિ ભૂપેશ અધ્વર્યુની રચનાઓ તરફ લઈ જવાનો ઉપક્રમ છે. તેઓનું પ્રાથમિક- માધ્યમિક અને કોલેજનું શિક્ષણ બીલીમોરામાં થયેલું. અમદાવાદમાંથી એમએ થયા બાદ તેમણે મોડાસા વગેરે કોલેજમાં ગુજરાતીનું અધ્યાપન કર્યું. તેઓએ ફિલ્મલેખન પણ કર્યું છે. જન્મસ્થળ ગણદેવીની નદીમાં ડૂબી જવાને લીધે તેઓ સ્વર્ગે સિધાવી ગયા હતા. ગુજરાતી ભાષા મરી પરવારી છે’, ‘ગુજરાતી ભાષા વેન્ટિલેટર પર છે’ આવા વાક્યો તમે સાંભળ્યાં હશે. કદાચ તમે પણ આવું જ વિચારતા હશો. પરંતુ ગુજરાતી ભાષા કેટલાય કવિ-લેખક-પત્રકારોના ખોળે રમી-રમીને ઊછરી છે અને આવી સમૃદ્ધ ભાષા બળાપાનો ભોગ નથી બનતી. આપણે જીવ બાળવાને બદલે ભાષાના વારસાનો દિવો કરી તેનો મનમાં અને હૈયામાં ઉજાસ કરીએ. ગુજરાતી કવિતાઓનો રસાસ્વાદ આવો જ એક પ્રયાસ છે, જેના થકી આવી મહામૂલી ભાષાની ઉત્તમ રચનાઓ અને તેના સર્જકોને ફરી જીવીએ, ફરી મમળાવીએ. આ કવિતાના શબ્દોની પાંખે બેસી કોઇ નવા બ્રહ્માંડની સફર કરી શકાય એ માટે ગુજરાતી મિડ-ડે ડૉટ કૉમ આપની માટે ગુર્જર ભાષાના જાણીતા કવિઓના જીવન-કવન અને કવિતાઓ લઈને આવ્યું છે આ ‘કવિવાર’માં. આવો, સાથે મળી દર બીજા અને ચોથા મંગળવારે ‘કવિવાર’ (Kavivaar) ઊજવીએ.

03 November, 2026 01:10 IST | Mumbai | Dharmik Parmar

આજના કવિવારના એપિસોડમાં વાંચો કવયિત્રી દિક્ષિતા શાહની રચનાઓ

કવિવાર: તમે એકરાર સમજાવ્યો મરીઝના શેરની માફક - કવયિત્રી દિક્ષિતા શાહ

કવિવાર શ્રેણીમાં આજે તમને નવીનક્કોર કલમનો પરિચય કરાવવો છે. સ્ત્રીસર્જકોમાં જે નવા આવજો જોડાયા છે તેમાં આંખે ચડી આવે તેવું નામ છે દિક્ષિતા શાહ. છંદો પર સારીએવી પકડ સાથે મનના ભાવતરંગોને ગઝલમાં ઢાળતાં આ કવયિત્રીના શેરોમાં અનુભવાતી ચોટ જ તેમના કવિકર્મનું સાફલ્ય સૂચવે છે. ‘ગુજરાતી ભાષા મરી પરવારી છે’, ‘ગુજરાતી ભાષા વેન્ટિલેટર પર છે’ આવા વાક્યો તમે સાંભળ્યાં હશે. કદાચ તમે પણ આવું જ વિચારતા હશો. પરંતુ ગુજરાતી ભાષા કેટલાય કવિ-લેખક-પત્રકારોના ખોળે રમી-રમીને ઊછરી છે અને આવી સમૃદ્ધ ભાષા બળાપાનો ભોગ નથી બનતી. આપણે જીવ બાળવાને બદલે ભાષાના વારસાનો દિવો કરી તેનો મનમાં અને હૈયામાં ઉજાસ કરીએ. ગુજરાતી કવિતાઓનો રસાસ્વાદ આવો જ એક પ્રયાસ છે, જેના થકી આવી મહામૂલી ભાષાની ઉત્તમ રચનાઓ અને તેના સર્જકોને ફરી જીવીએ, ફરી મમળાવીએ. આ કવિતાના શબ્દોની પાંખે બેસી કોઇ નવા બ્રહ્માંડની સફર કરી શકાય એ માટે ગુજરાતી મિડ-ડે ડૉટ કૉમ આપની માટે ગુર્જર ભાષાના જાણીતા કવિઓના જીવન-કવન અને કવિતાઓ લઈને આવ્યું છે આ ‘કવિવાર’માં. આવો, સાથે મળી દર બીજા અને ચોથા મંગળવારે ‘કવિવાર’ (Kavivaar) ઊજવીએ.

27 October, 2026 02:54 IST | Mumbai | Dharmik Parmar

આજના કવિવારના એપિસોડમાં વાંચો કવિ અવિનાશ પારેખની રચનાઓ

કવિવાર: વીંધાય છે એ માછલીની આંખ છે કે સમય? કવિ અવિનાશ પારેખ

‘ગુજરાતી ભાષા મરી પરવારી છે’, ‘ગુજરાતી ભાષા વેન્ટિલેટર પર છે’ આવા વાક્યો તમે સાંભળ્યાં હશે. કદાચ તમે પણ આવું જ વિચારતા હશો. પરંતુ ગુજરાતી ભાષા કેટલાય કવિ-લેખક-પત્રકારોના ખોળે રમી-રમીને ઊછરી છે અને આવી સમૃદ્ધ ભાષા બળાપાનો ભોગ નથી બનતી. આપણે જીવ બાળવાને બદલે ભાષાના વારસાનો દિવો કરી તેનો મનમાં અને હૈયામાં ઉજાસ કરીએ. ગુજરાતી કવિતાઓનો રસાસ્વાદ આવો જ એક પ્રયાસ છે, જેના થકી આવી મહામૂલી ભાષાની ઉત્તમ રચનાઓ અને તેના સર્જકોને ફરી જીવીએ, ફરી મમળાવીએ. આ કવિતાના શબ્દોની પાંખે બેસી કોઇ નવા બ્રહ્માંડની સફર કરી શકાય એ માટે ગુજરાતી મિડ-ડે ડૉટ કૉમ આપની માટે ગુર્જર ભાષાના જાણીતા કવિઓના જીવન-કવન અને કવિતાઓ લઈને આવ્યું છે આ ‘કવિવાર’માં. આવો, સાથે મળી દર બીજા અને ચોથા મંગળવારે ‘કવિવાર’ (Kavivaar) ઊજવીએ.

20 October, 2026 02:42 IST | Mumbai | Dharmik Parmar

નવરાત્રિ દરમ્યાન ઉપવાસ તો ઘણા ભક્તો કરે છે, પણ આપણે આજે એવા પરમ ઉપાસકોને મળીએ જેમના માટે નવરાત્રિ માત્ર ઉત્સવ નહીં; તપ, ત્યાગ અને આત્મસાધનાનો અવસર છે

નવેનવ દિવસ આકરું તપ કરીને આશીર્વાદ મેળવે છે માતાજીના નોખા-અનોખા ભક્તો

નવરાત્રિ માત્ર ગરબા રમવાનો તહેવાર નથી, શક્તિની ઉપાસના કરવાનો પણ તહેવાર છે. જોકે આજના સમયમાં શહેરોમાં નવરાત્રિ માત્ર ઝગમગાટ લાઇટોના પ્રકાશે અને જાતજાતની વેશભૂષા સાથે તેમ જ ડિસ્ક જૉકી (DJ)ના સથવારે ગરબે ઘૂમવાનો તહેવાર બની ગયો છે. જોકે હજી પણ કેટલાક લોકો છે જેમના માટે નવરાત્રિનો અર્થ માત્ર ગરબા નથી. માતાજીના એવા કેટલાક ભક્તો પણ છે જેમાં કોઈ નકોરડા ઉપવાસ કરે તો કોઈ અલૂણા ઉપવાસ કરીને માતાજીની આરાધના કરે. કોઈ નવેનવ દિવસ માત્ર જૂસ, દૂધ કે પાણી પર રહીને ઉપવાસ કરે તો કોઈ નવરાત્રિના નવેનવ દિવસ ખુલ્લા પગે ફરે. નવ-નવ દિવસ સુધી અન્નનો ત્યાગ કરીને આરાધના કરતા ઉપાસકો માટે નવરાત્રિ એ આત્મશુદ્ધિ અને ભક્તિનો મહાયજ્ઞ છે. વિધિવિધાનથી લઈને સાધના દ્વારા માતાજીની ભક્તિમાં લીન થઈ જતા માતાજીના આવા ભક્તોની શ્રદ્ધા અને આસ્થા ખરેખર અનોખી છે. મળીએ માતાજીના આવા પરમ ઉપાસકોને જેમના માટે નવરાત્રિ માત્ર ઉત્સવ નહીં; તપ, ત્યાગ અને આત્મસાધનાનો અવસર છે. - દર્શિની વશી અને કાજલ રામપરિયા

19 October, 2026 05:31 IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Correspondent

આજના કવિવારના એપિસોડમાં વાંચો કવિ ઉદયન ઠક્કરની રચનાઓ

કવિવાર: વાતચીતની હલ્લેસાં-સભર હોડી લઈ આવતા કવિ ઉદયન ઠક્કર

કવિવારના આજના મણકામાં મળીએ કવિ ઉદયન ઠક્કરને. મુંબઈના આ કવિ કવિ, લેખક અને અનુવાદક છે. તેમનો જન્મ ૨૮/૧૦/૧૯૫૫ના રોજ મુંબઈમાં જ થયો હતો. વ્યવસાયે ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ અને કોસ્ટ એકાઉન્ટન્ટ એવા આ કવિ શબ્દોનું સરવૈયું કરતાં પણ સરસ રીતે જાણે છે. ‘ગુજરાતી ભાષા મરી પરવારી છે’, ‘ગુજરાતી ભાષા વેન્ટિલેટર પર છે’ આવા વાક્યો તમે સાંભળ્યાં હશે. કદાચ તમે પણ આવું જ વિચારતા હશો. પરંતુ ગુજરાતી ભાષા કેટલાય કવિ-લેખક-પત્રકારોના ખોળે રમી-રમીને ઊછરી છે અને આવી સમૃદ્ધ ભાષા બળાપાનો ભોગ નથી બનતી. આપણે જીવ બાળવાને બદલે ભાષાના વારસાનો દિવો કરી તેનો મનમાં અને હૈયામાં ઉજાસ કરીએ. ગુજરાતી કવિતાઓનો રસાસ્વાદ આવો જ એક પ્રયાસ છે, જેના થકી આવી મહામૂલી ભાષાની ઉત્તમ રચનાઓ અને તેના સર્જકોને ફરી જીવીએ, ફરી મમળાવીએ. આ કવિતાના શબ્દોની પાંખે બેસી કોઇ નવા બ્રહ્માંડની સફર કરી શકાય એ માટે ગુજરાતી મિડ-ડે ડૉટ કૉમ આપની માટે ગુર્જર ભાષાના જાણીતા કવિઓના જીવન-કવન અને કવિતાઓ લઈને આવ્યું છે આ ‘કવિવાર’માં. આવો, સાથે મળી દર બીજા અને ચોથા મંગળવારે ‘કવિવાર’ (Kavivaar) ઊજવીએ.

13 October, 2026 02:37 IST | Mumbai | Dharmik Parmar

આ વખતે પૉપ્યુલર શું છે?: આ વર્ષે નવરાત્રિમાં ગરબાની સજાવટમાં ટ્રેડિશનલ આર્ટ અને મૉડર્ન કલર પેલેટનો અદ્ભુત સમન્વય જોવા મળી રહ્યો છે. ગરબાપ્રેમીઓ અને માઈભક્તોમાં કેવી ડિઝાઇનો ટ્રેન્ડ કરી રહી છે એના પર નજર ફેરવી લો.

માના મુખારવિંદવાળા અને પાનેતર થીમના ગરબા ટ્રેન્ડમાં

નવરાત્રિની રંગત અને માની આરાધનામાં ગરબાનું સ્થાન અનોખું છે. જોકે આજના સમયમાં માતાજીનો ગરબો હવે માત્ર માટીનું પાત્ર નથી રહ્યો, પરંતુ એ કલાત્મકતાનું પ્રતીક બની ગયો છે. બદલાતા જમાના સાથે ગરબાની સજાવટમાં પણ વૈવિધ્ય આવ્યું છે. જાણીએ આ વર્ષે માર્કેટમાં કેવા ડિઝાઇનર ગરબા આવ્યા છે ગરબાની સ્થાપના વિના નવરાત્રિની અંબાજીની પૂજા અપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. જોકે સમય બદલાવાની સાથે ગરબાનું સ્વરૂપ પણ બદલાયું છે. એક જમાનો હતો જ્યારે લોકો કુંભારવાડામાંથી માટીનો સાદો ગરબો લાવીને પૂજામાં મૂકતા હતા. જોકે આજે ગરબો માત્ર એક પૂજાપાત્ર નથી રહ્યો, કલાત્મક શૃંગારનું પ્રતીક બની ગયો છે. લોકો હવે પોતાના ઘર માટે ખાસ ઑર્ડર આપીને ભારે ડેકોરેટિવ, કુંદન-ડાયમન્ડ વર્કવાળા અને કલાત્મક ભાતવાળા ગરબા બનાવડાવે છે. આ વર્ષે નવરાત્રિમાં ગરબાના ડેકોરેશનમાં પણ આવી ગઈ છે અનોખી ડિઝાઇનો. પહેલાં આભલાં-ટીકલી, તોઈ અને મૌલીથી ડેકોરેટ થતા ગરબા રહેતા. હવે ગરબાની સજાવટમાં ગરબા-એક્સપર્ટ્‍સ નેક્સ્ટ લેવલે જઈ રહ્યા છે. જો તમારે પણ હજી ગરબો લાવવાનો બાકી હોય તો જાણી લો કેવી-કેવી ડિઝાઇનો આજકાલ ટ્રેન્ડમાં છે.

10 October, 2026 09:08 IST | Mumbai | Kajal Rampariya

આજના કવિવારના એપિસોડમાં વાંચો કવિ નવનીત ઉપાધ્યાયની રચનાઓ

કવિવાર: તને આવશે સપનાં ત્યારે મને આવશે આંસુ- કવિ નવનીત ઉપાધ્યાય

કવિવારની શ્રેણીમાં આજે વાત કરવી છે કવિ નવનીત ઉપાધ્યાયની. ૧ ફેબ્રુઆરી ૧૯૫૪ના રોજ ભાવનગર જિલ્લાના લુવારા ગામે કવિનો જન્મ થયો હતો. પ્રોફેસર તરીકે સેવા આપ્યા બાદ તેઓએ વિવિધ કૉલેજમાં આચાર્ય તરીકે પણ કાર્યભાર સંભાળ્યો હતો. `દરિયાનો પડઘો, ફૂલોની સ્કૂલ, પર્ણોમાં સ્ત્રોવર અને થેન્ક્સ વગેરે તેમનાં પુસ્તકો છે. ‘ગુજરાતી ભાષા મરી પરવારી છે’, ‘ગુજરાતી ભાષા વેન્ટિલેટર પર છે’ આવા વાક્યો તમે સાંભળ્યાં હશે. કદાચ તમે પણ આવું જ વિચારતા હશો. પરંતુ ગુજરાતી ભાષા કેટલાય કવિ-લેખક-પત્રકારોના ખોળે રમી-રમીને ઊછરી છે અને આવી સમૃદ્ધ ભાષા બળાપાનો ભોગ નથી બનતી. આપણે જીવ બાળવાને બદલે ભાષાના વારસાનો દિવો કરી તેનો મનમાં અને હૈયામાં ઉજાસ કરીએ. ગુજરાતી કવિતાઓનો રસાસ્વાદ આવો જ એક પ્રયાસ છે, જેના થકી આવી મહામૂલી ભાષાની ઉત્તમ રચનાઓ અને તેના સર્જકોને ફરી જીવીએ, ફરી મમળાવીએ. આ કવિતાના શબ્દોની પાંખે બેસી કોઇ નવા બ્રહ્માંડની સફર કરી શકાય એ માટે ગુજરાતી મિડ-ડે ડૉટ કૉમ આપની માટે ગુર્જર ભાષાના જાણીતા કવિઓના જીવન-કવન અને કવિતાઓ લઈને આવ્યું છે આ ‘કવિવાર’માં. આવો, સાથે મળી દર બીજા અને ચોથા મંગળવારે ‘કવિવાર’ (Kavivaar) ઊજવીએ.

06 October, 2026 02:29 IST | Mumbai | Dharmik Parmar